Τα μέτρα που εφαρμόζονται για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής σταθερότητας και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας είναι «απολύτως αναγκαία αλλά όχι επαρκή», επισημαίνει το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, στην τριμηνιαία έκθεσή του για την ελληνική οικονομία.

Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η συρρίκνωση της οικονομίας είναι μεγαλύτερη στο τελευταίο τρίμηνο του 2010 και επισημαίνει ότι η ύφεση στο σύνολο του 2010 θα ανέλθει στο 4,2%. Για την ανεργία προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί στο 12,2% (για το σύνολο του έτους), ενώ υπολογίζει ότι το τελευταίο τρίμηνο προσέγγισε το 13%.

Η βαθιά ύφεση θα οδηγήσει σε περαιτέρω αποδυνάμωση της ιδιωτικής κατανάλωσης, λόγω κυρίως της ανόδου της ανεργίας και της περικοπής του υψηλότερου από τα υπόλοιπα επιδόματος Χριστουγέννων στο δημόσιο τομέα και στους συνταξιούχους, σε μία πολύ συντηρητική πραγματοποίηση καταναλωτικών δαπανών από το κράτος, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος για το έλλειμμα και σε αναιμική επενδυτική δραστηριότητα, ενόψει και του νέου «τοπίου» που θα προκύψει στο συγκεκριμένο πεδίο μετά την ολοκλήρωση των σχετικών κυβερνητικών νομοθετικών παρεμβάσεων.

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η συμφωνία της κυβέρνησης με την τρόικα και τα μέτρα που έχουν ληφθεί και εφαρμόζονται είναι απαραίτητα για τη δημοσιονομική εξυγίανση.

Το ΙΟΒΕ χαρακτηρίζει τη συμφωνία ως την «απαραίτητη θεραπεία, την οποία το πολιτικό σύστημα δεν ήταν σε θέση να προσφέρει», λόγω των «ποικίλων δεσμεύσεών του προς πολλές και διαφορετικές ομάδες συμφερόντων».

Έτσι, το Ίδρυμα επισημαίνει ότι η σημερινή κρίση ίσως είναι μια ευκαιρία διόρθωσης σοβαρών λαθών του παρελθόντος, σε ό,τι κυρίως αφορά τον «δυσκίνητο και αναποτελεσματικό» δημόσιο τομέα.

Χωρίς τη Συμφωνία και το δάνειο των 110 δισ. ευρώ η Ελλάδα θα είχε ήδη κηρύξει στάση πληρωμών, με καταστρεπτικές συνέπειες για την οικονομία και την κοινωνική της συνοχή, αναφέρει το ΙΟΒΕ.

Προειδοποιεί, ωστόσο, πως, αν και τα μέτρα που ήδη εφαρμόζονται είναι απολύτως αναγκαία, «δεν μπορούν να θεωρηθούν επαρκή για την οικονομική ανόρθωση της χώρας».

Αυτό συμβαίνει γιατί:

1) Η συμφωνία δεν καλύπτει μέτρα με σημαντικές δυνητικές ωφέλειες για την ανάπτυξη, είτε σε βραχυπρόθεσμο είτε σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, όπως η ανακατανομή των πόρων του Προγράμματος Δημόσιων Επενδύσεων, η αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας κ.ά.

2) Δεν ασχολείται με το βέλτιστο αναπτυξιακό πρότυπο, δηλαδή τη δομή της συνολικής ζήτησης και της συνολικής προσφοράς σε μια δεκαετία από σήμερα, και κυρίως με το πώς θα φτάσουμε σε αυτό.

3) Τα ήδη ληφθέντα σταθεροποιητικά και διαρθρωτικά μέτρα (όπως το Ασφαλιστικό) έχουν «σημαντικά κενά» και πρέπει να συμπληρωθούν.

4) Δεν έχει εξηγηθεί κατά πόσο το μέγεθος της δημοσιονομικής προσαρμογής είναι επιτεύξιμο, τουλάχιστον με βάση την ελληνική εμπειρία του πρόσφατου παρελθόντος και αυτό δημιουργεί έλλειμμα εμπιστοσύνης και ανασφάλεια για το αν η προσπάθεια μπορεί να επιτύχει, καθώς και κερδοσκοπικές τοποθετήσεις.

5) Ακόμα και τα πλέον επαρκή μέτρα χρειάζονται το κατάλληλο όραμα, αποτελεσματική οργάνωση και αποφασισμένη διοίκηση για να εφαρμοστούν και να επιτύχουν.

Μεταξύ των μέτρων που προτείνει το ΙΟΒΕ είναι τα εξής:

α) Κατάργηση όλων των φορολογικών απαλλαγών και εκπτώσεων που αφορούν πολίτες και αντικατάστασή τους με «στοχευμένες άμεσες δαπάνες».

β) Δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος για τον εντοπισμό της φοροδιαφυγής, με ενοποίηση των εισπρακτικών μηχανισμών φορολογικών εσόδων και ασφαλιστικών εισφορών, που αξιοποιεί συνδυαστικά όλα τα δεδομένα (business intelligence system).

γ) Επανεξέταση όλων των κοινωνικών μεταβιβάσεων/επιδομάτων, με βάση εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια.

δ) Συγχώνευση κρατικών νοσοκομείων και εξειδίκευσή τους ανάλογα με τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα

ε) Συγχώνευση και κατάργηση στρατιωτικών μονάδων. Αξιοποίηση στρατοπέδων που περισσεύουν για την αποπληρωμή στρατιωτικών δανείων.

στ) Συγχώνευση ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

ζ) Σχεδιασμός της επόμενης μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος με μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και ανάληψη του σχετικού κόστους από τον προϋπολογισμό με μείωση δαπανών ή/και αύξηση της φορολογίας.

η) Κωδικοποίηση και απλοποίηση της νομοθεσίας.

θ) Θέσπιση ποσοτικών στόχων αναβάθμισης των θεσμών.

ι) Σύνδεση των στόχων της ενεργειακής πολιτικής (20-20-20) με τις πολιτικές στήριξης της έρευνας και της καινοτομίας, με σκοπό την ενίσχυση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας των «πράσινων» τεχνολογιών και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

ια) Χρησιμοποίηση «καταξιωμένων μάνατζερς» για την υλοποίηση των στόχων στους βασικούς τομείς του κυβερνητικού έργου.