Όπως είναι γνωστό και οι τέσσερις ενετικές εκκλησίες, αποτελούν ιδιωτικά κτίσματα, γεγονός που εμποδίζει τον Δήμο να παρέμβει άμεσα. Ωστόσο, είχε ανακοινωθεί από το παρελθόν ότι θα γινόταν μια προσπάθεια σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να στηθεί μια γέφυρα σωτηρίας για τη διάσωσή τους.
Η προσπάθεια αυτή φαίνεται ότι δεν προχώρησε, με αποτέλεσμα η όλη κατάσταση να έχει τελικά βαλτώσει και έτσι τα σπουδαία αυτά ιστορικά μνημεία να έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους

Στην τύχη τους έχουν αφεθεί τα τελευταία δύο χρόνια οι τέσσερις ενετικές εκκλησίες που βρίσκονται στο ιστορικό κέντρο της πόλης, και τουλάχιστον μια από αυτές αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα στατικότητας, που μπορεί να αποτελέσουν και απειλή για τη δημόσια ασφάλεια. Πρόκειται για πολύ σημαντικά μνημεία της ιστορίας του τόπου μας, για τα οποία ο Δήμος παλαιότερα είχε κάνει προσπάθεια να τα αγοράσει, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να καταλήξει σε οριστική συμφωνία με τους ιδιοκτήτες του.
Παρά το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις δεν είχαν οδηγηθεί σε αδιέξοδο, τα τελευταία δύο χρόνια το ενδιαφέρον της Λότζια για τα σημαντικά αυτά μνημεία ατόνησε, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται ακόμα περισσότερο η κατάστασή τους. Είναι χαρακτηριστικό άλλωστε το γεγονός ότι ο πρώην αντιδήμαρχος Ηρακλείου Κ. Μαμουλάκης είχε προ διετίας δηλώσει ότι ειδικά η μία από τις τέσσερις εκκλησίες, και συγκεκριμένα αυτή του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, που βρίσκεται στη μέση της 1821, μακροσκοπικά έδειχνε ότι έχει πολύ σοβαρά προβλήματα στατικότητας.
Από την περίοδο εκείνη είχε επισημανθεί ότι στη συγκεκριμένη εκκλησία, υπάρχουν βαθιές ρηγματώσεις, εμφανείς και από την εξωτερική πλευρά του μνημείου, γεγονός που προκαλεί εύκολα ανησυχία όχι μόνο για την συμπεριφορά του κτηρίου σε ένα πιθανό σεισμό, αλλά και για το πόσο μπορεί να αντέξει σε αυτή την κατάσταση, εάν δεν γίνουν κάποιες παρεμβάσεις αποκατάστασης του. Παρά το γεγονός ότι από εκείνη την περίοδο οι ενδείξεις αυτές έδειχναν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το γεγονός ότι είναι αναγκαίο το κτήριο να αξιολογηθεί, μέσα από συγκεκριμένους ελέγχους που θα πρέπει να γίνουν οι οποίοι και θα δείξουν ποια είναι η πραγματική κατάσταση του μνημείου, τι εργασίες θα πρέπει να γίνουν για την αποκατάστασή του, και κυρίως μέχρι τότε τι μέτρα θα πρέπει να ληφθούν για τη δημόσια ασφάλεια, πρακτικά δεν υπάρχει κανένα θεαματικό αποτέλεσμα.
Όπως είναι γνωστό και οι τέσσερις ενετικές εκκλησίες, αποτελούν ιδιωτικά κτίσματα, γεγονός που εμποδίζει τον Δήμο να παρέμβει άμεσα.
Ωστόσο, είχε ανακοινωθεί από το παρελθόν ότι θα γινόταν μια προσπάθεια σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να στηθεί μια γέφυρα σωτηρίας για τη διάσωσή τους. Η προσπάθεια αυτή φαίνεται ότι δεν προχώρησε, με αποτέλεσμα η όλη κατάσταση να έχει τελικά βαλτώσει και έτσι τα σπουδαία αυτά ιστορικά μνημεία να έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους.

Οι ναοί

Σύμφωνα με την αρμόδια εφορεία αρχαιοτήτων, οι ναοί που χρονολογούνται από την περίοδο της Ενετοκρατίας, έγιναν τεμένη κατά την τουρκοκρατία και πουλήθηκαν σε ιδιώτες ως ανταλλάξιμα κτήματα μετά την αποχώρηση των Τούρκων το 1922. Οι ναοί είναι κηρυγμένοι ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία.
Πρόκειται για τον ιερό ναό του Αγίου Ιωάννη Βαπτιστή, που βρίσκεται στην οδό Καρτερού και είναι μια Λατινική Μονή του 13ου αιώνα που αργότερα, κατά την Τουρκοκρατία, μετατρέπεται σε τζαμί του Μαχμούτ Αγά, ή Σειτάν Ογλού και σήμερα στεγάζεται εκεί κατάστημα ηλεκτρικών ειδών.
Ο δεύτερος ναός αφορά στο ναό του Αγίου Ονούφριου, που είναι ορθόδοξος, που κατασκευάστηκε το 16ο αιώνα. Βρίσκεται στην οδό Τσικριτζή, με πρόσοψη στην 1866. Μπροστά από το ναό βρίσκονται σήμερα καταστήματα.
Η Αγία Αναστασία είναι ο τρίτος ναός που συμπεριελήφθη στο σχεδιασμό του δήμου και είναι ένας ορθόδοξος ναός που κατασκευάστηκε επί ενετοκρατίας και μετέπειτα λειτούργησε ως τουρκικό τέμενος του Ρετζέτ Αγά. Βρίσκεται στη Δελημάρκου και λειτουργεί ως κατάστημα
Τέλος ο Άγιος Βενέτικος ορθόδοξος ναός της ενετοκρατίας, λειτούργησε μετέπειτα ως τουρκικό τέμενος του Καπετάν Ιμπραχήμ πασά στη συνοικία Βαρελιτζίδικα στην πλατεία του Αγίου Δημητρίου.