Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Τις ελιές της Κρήτης «τρώει» αυτή την περίοδο ο δάκος, οι πληθυσμοί του οποίου αυξάνονται ραγδαία λόγω των εξαιρετικά υψηλών για την εποχή θερμοκρασιών κι ενώ η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης δεν μπορεί να κάνει δακοπροστασία αφού ξεκίνησε η συγκομιδή. Το πρώτο λάδι που έχει μέχρι τώρα παραχθεί στο νομό Ηρακλείου είναι υψηλής οξύτητας για τα ποιοτικά δεδομένα της Κρήτης.

Είναι όμως ακόμα νωρίς για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τις οξύτητες στις οποίες θα κυμανθεί η ελαιοπαραγωγή στο σύνολο της παραγωγικής περιόδου. Οι τιμές του προϊόντος κυμαίνονται από 2,15 έως 2,20 ευρώ ευρώ το κιλό, σε μία αγορά με ισχυρές πιέσεις κυρίως λόγω κρίσης. Φέτος περισσότεροι από κάθε άλλη χρονιά ελαιοπαραγωγοί σπεύδουν να πουλήσουν το λάδι τους, (δεν το αφήνουν «άκοπο» στα ελαιουργεία), για να καλύψουν επείγουσες υποχρεώσεις, πράγμα που πιέζει ακόμα περισσότερο τα πράγματα.



Τιμές λαδιού

Με 2,15 ευρώ για τις οξύτητες μέχρι 3 γραμμές, όπως πολλές φορές έχει γράψει η «Π» αγοράζει φέτος το προϊόν η Ένωση Πεζών και αυτή η τιμή φαίνεται να κυριαρχεί στην αγορά. Προχθές η Ένωση Ηρακλείου ανακοίνωσε τιμή ύψους 2,20 ευρώ το κιλό λίγο μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου που έγινε με τη συμμετοχή του προέδρου της συνεταιριστικής οργάνωσης Μανώλη Γαβαλά. Η Ένωση Ηρακλείου φαίνεται να έχει βρει πελάτες κυρίως στην Ιταλία που θα τη βοηθήσουν να παρέμβει και φέτος, σε ένα βαθμό, στην αγορά, ενώ δίνει έμφαση και στο εξτρίσιμο (οξύτητας μέχρι 0,25) κυρίως για την τυποποίηση.

Το ιδιωτικό εμπόριο επίσης αγοράζει σε επίπεδα 2,15 ευρώ για τις ίδιες οξύτητες. «Εγώ αγοράζω στα 2,15 ευρώ από τον παραγωγό και στα 2,20 ευρώ από το ελαιουργείο» είπε χθες στην «Π» ο έμπορος Μιχάλης Χρονάκης.

Οι τιμές παράδοσης του προϊόντος στην Ιταλία κυμαίνονται τις τελευταίες μέρες από 2,35 έως 2,40 ευρώ σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς.



Σπεύδουν να πληρωθούν οι αγρότες

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό της φετινής περιόδου είναι ότι οι αγρότες λόγω κρίσης σπεύδουν να πληρωθούν το λάδι τους. Όχι όλοι, αλλά περισσότεροι από κάθε άλλη χρονιά. «Ναι, υπάρχει φέτος αυτό το φαινόμενο. Περισσότεροι από κάθε άλλη χρονιά παραγωγοί προφανώς λόγω οικονομικής κρίσης προτιμούν να πληρωθούν αμέσως μόλις αλέσουν το προϊόν τους» είπε ο αναπληρωτής διευθυντής της Ένωσης Πεζών Ανέστης Βασιλειάδης.

Το πρόβλημα σε ένα βαθμό θα αμβλυνθεί αν καταστεί τελικά δυνατό να καταβληθεί το υπόλοιπο των αγροτικών επιδοτήσεων στις 17 Δεκεμβρίου, βάσει των ανακοινώσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.



«Δουλεύει» ο δάκος

Η δακοκτονία έχει σταματήσει από τη 1 Νοεμβρίου, λόγω της έναρξης της συγκομιδής από τις 15 του ίδιου μήνα, όμως ο δάκος εξακολουθεί να «δουλεύει» αυξάνοντας τις ήδη υπάρχουσες ζημιές ή προκαλώντας νέες. Οι υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στην Κρήτη με 20-29 βαθμούς Κελσίου, ευνοούν την ανάπτυξη των πληθυσμών του εντόμου. Δεν γίνονται μετρήσεις (έχουν αποσυρθεί οι παγίδες) κι ούτε οι γεωπόνοι βγαίνουν στα λιόφυτα για επιτόπιους ελέγχους (δεν τους πληρώνουν τα καύσιμα για εκτός έδρας μετακινήσεις) κι έτσι δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για το μέγεθος των ζημιών. Εμπειρικά όμως, παραγωγοί και ελαιουργοί λένε ότι μέχρι τώρα φέτος οι οξύτητες είναι υψηλότερες (λόγω δάκου) από τις προηγούμενες χρονιές.

Δακοκτονία μπορούν να κάνουν μόνο οι παραγωγοί όψιμων περιοχών (π.χ. Τυμπάκι) που γνωρίζουν ότι θα περάσουν αρκετές μέρες μέχρι να κάνουν συγκομιδή. Τα έξοδα της δακοκτονίας θα τα καλύψουν οι ίδιοι και χρειάζεται να ενημερώνουν σχετικά τη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης.

Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι προς το παρόν οι παραγωγοί μαζεύουν μόνο τα λεγόμενα «λιγατάρια» (δηλαδή τις ελιές με λίγο καρπό) πράγμα που σημαίνει ότι ξεκινούν από τα λιόφυτα με αυξημένες δακοπροσβολές. Σε διάστημα περίπου δέκα ημερών οι παραγωγοί θα έχουν αρχίσει την συγκομιδή και από τους ελαιώνες με υψηλή παραγωγή και τότε θα ξεκαθαριστεί πλήρως η κατάσταση με την οξύτητα του λαδιού.



Ζημιές από το νοτιά

Σημαντικές απώλειες έχει η φετινή παραγωγή και από τους ισχυρούς νοτιάδες που πνέουν στην Κρήτη και ειδικότερα στο νομό Ηρακλείου. Αγρότες πολλών περιοχών λένε ότι οι ελιές «ραβδίζονται» από τους νοτιάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ελαιόκαρπος είναι «στρώμα» κάτω από τα δέντρα κυρίως όπου υπάρχουν μεγάλες προσβολές από το δάκο. Αυτό βέβαια συμβάλλει ώστε να «καθαρίσει» το λάδι και να είναι (έστω σε μικρότερες ποσότητες) περισσότερο ποιοτικό.



Πληρωμή εργολάβων δακοκτονίας

Διαμαρτυρίες και παράπονα ακούγονται από τους εργολάβους δακοκτονίας οι οποίοι φέτος δεν έχουν πληρωθεί ούτε για τον πρώτο ψεκασμό! Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις ο αρμόδιος αντινομάρχης Ζαχαρίας Σπυριδάκης είπε ότι αναμένονται από μέρα σε μέρα οι πρώτες πιστώσεις. Σύμφωνα με τον κ. Σπυριδάκη οι εργολάβοι δακοκτονίας θα έχουν πλήρως εξοφληθεί μέσα σε διάστημα δέκα ημερών. «Πρώτη φορά φέτος κινήθηκαν με αυτό τον τρόπο οι διαδικασίες ώστε να εξοφληθούν πλήρως τα συνεργεία δακοκτονίας. Πέρυσι η πλήρης εξόφληση έγινε το Μάρτιο. Φέτος θα γίνει σε δέκα μέρες» τόνισε ο κ. Σπυριδάκης.



Παρέμβαση για τη ρευστότητα

Το θέμα της ενίσχυσης της ρευστότητας των Ενώσεων για την αγορά του ελαιόλαδου και άλλων προϊόντων, θέτει με ερώτηση του προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Σκανδαλίδη, ο βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ Φραγκίσκος Παρασύρης.

Αφού περιγράφει ανάγλυφα το πρόβλημα επιβίωσης των γεωργών και των κτηνοτρόφων της Κρήτης αλλά και τα ζητήματα ρευστότητας λόγω μείωσης του τραπεζικού δανεισμού που αντιμετωπίζουν οι Ενώσεις, ο κ. Παρασύρης θέτει στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου τις ερωτήσεις:

α) Εάν προτίθεται να προβεί σε ενέργειες και ποιες θα είναι αυτές ώστε να αρθεί η κρίση ρευστότητας από την οποία μαστίζονται οι Ενώσεις της Κρήτης.

β) Εάν προτίθεται να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες ώστε οι τράπεζες να άρουν την άκρως περιοριστική στάση τους απέναντι στις Ενώσεις, τους αγρότες και κτηνοτρόφους της Κρήτης.