Του Ν. Τσαγκαράκη
Eνα - κινηματογραφικό - σύμπαν χωρίζει τις δύο ερωτικές ιστορίες αυτής της εβδομάδας.
ΕΙΜΑΙ Ο ΕΡΩΤΑΣ
IO SONO L’ AMORE
Σκην.: Λούκα Γκουαντανίνο
Πρωτ.: Τίλντα Σουίντον, Φλάβιο Παρέντι, Εντοάρντο Γκαμπριελίνι, Άλμπα Ρόρβάχερ
Η ιστορία της πλούσιας οικογένειας Ρέκι στο σημερινό Μιλάνο. Οικογένεια βιομηχάνων, με τη ρωσικής καταγωγής μητέρα να ερωτεύεται τον στενό φίλο του γιου της, καθώς ο πατριάρχης της οικογένειας πεθαίνει και το εργοστάσιο ετοιμάζεται να περάσει για πρώτη φορά σε ξένα χέρια.
Μία από τις ομορφότερες ταινίες της σεζόν, με υποδειγματικό σχεδιασμό παραγωγής (κομψή ενδυματολογία, εσωτερικά που αποπνέουν αρχοντική παλαιότητα), εξαιρετική ερμηνεία της Σουίντον, και καλαίσθητη κινηματογράφηση, που αφενός δημιουργεί με φινέτσα το περιβάλλον της αριστοκρατικής οικογένειας, αφετέρου αφήνει τον έρωτα να εισβάλει ανεπαίσθητα αλλά ριζικά στη ζωή της.
Η πλοκή αρχικά συστήνει τους χαρακτήρες κι έπειτα ασχολείται ξεχωριστά με τον καθένα. Με αφορμή το αρχικό οικογενειακό δείπνο, αντιλαμβανόμαστε τα πρόσωπα, το ιστορικό, τις σχέσεις, τις ισορροπίες. Μια οικογένεια ‘δεμένη’ και ισχυρή, όχι χωρίς τα μελανά της σημεία (η συνεργασία του παππού με το φασιστικό καθεστώς), αλλά με ως επί το πλείστον αρμονικές και ειλικρινείς σχέσεις ανάμεσα στα παιδιά και τους γονείς- κυρίως τη μητέρα.
Ωστόσο, το φιλμ λειτουργεί πάνω σε μάλλον τετριμμένες συστοιχίες ταυτίζοντας τις γυναίκες με τη φύση και την τέχνη, ενώ τους άντρες με την εργασία και το καθήκον. Η ‘ανάθεση’ της σεξουαλικής διαφορετικότητας ακολουθεί αυτό το μάλλον συνηθισμένο δίπολο, καθώς η κόρη είναι αυτή που έχει το θάρρος να εκφράσει τη φύση της, ενώ το αγόρι, ο Εντοάρντο, εκφράζει ξεκάθαρα ετεροφυλόφιλη συμπεριφορά (το στιγμιότυπο με την αρραβωνιαστικιά του στις σκάλες, η εγκυμοσύνη της) η οποία μόνο περιστασιακά και ασαφώς μοιάζει να ‘παρεκκλίνει’ προς τον Αντόνιο (λέει αστειευόμενος ότι τον ‘ερωτεύτηκε’ από τη μαγειρική του, προς το τέλος για κάποιον λόγο καταφεύγει σ’ αυτόν αλλά δεν τον βρίσκει κ.α.).
Όμως πέρα απ’ αυτόν τον μάλλον δευτερεύοντα διαχωρισμό, η ιστορία ξεχωρίζει την κόρη και τη μητέρα της οικογένειας ως πιο ευάλωτες στον έρωτα που αλλάζει ριζικά τις ζωές τους. Η πρώτη ανακαλύπτει την ομοφυλοφιλία της και ερωτεύεται μια κοπέλα, ενώ η δεύτερη παθιάζεται για τον φίλο του γιου της, έναν εξαιρετικά ταλαντούχο μάγειρα. Η ταινία παραλληλίζει τις δύο γυναίκες και φτάνει να τις ταυτίσει στο πλάνο όπου στέκονται η μία απέναντι στην άλλη μέσα στο σπίτι σαν σε καθρέφτη, κι οι δύο έχοντας κάνει μια πολύ σοβαρή επιλογή για τη ζωή τους, κι έχοντας κόψει κοντά τα ξανθά μαλλιά τους, σαν απαλλαγμένες από τον καθωσπρεπισμό και τις συμβάσεις της αριστοκρατικής ζωής.
Η ελευθερία λοιπόν είναι ένα ζήτημα, που εκφράζεται επίσης μέσα από την αντίθεση του αστικού με το φυσικό περιβάλλον. Το Μιλάνο γκρίζο και μονότονο, ενώ η επαρχία ηλιόλουστη και πολύχρωμη. Άρρηκτα δεμένος μαζί της ο Αντόνιο, που θέλει ν’ ανοίξει το εστιατόριό του στο εξοχικό του πατέρα του μακριά από την πόλη, παρά το μεγάλο επιχειρηματικό ρίσκο. Εκεί παρασέρνει την Έμα, και αργότερα μ’ ένα εκπληκτικό εύρημα, ο σκηνοθέτης αφήνει μια πεταλουδίτσα στο πορτατίφ του κρεβατιού της να περάσει απαρατήρητη τη στιγμή που ξαπλώνει δίπλα της ο σύζυγός της, σαν διακριτική υπενθύμιση του πάθους που ζει πολύ μακριά μέσα απ’ αυτό το δωμάτιο.
Το Μιλάνο παραμένει η πόλη της οικογένειας, της παράδοσης, του εργοστασίου, των επιχειρηματικών συμφωνιών, των οικογενειακών υποχρεώσεων και συμβάσεων. Η εξοχή είναι η ελευθερία, οι αισθήσεις, ο έρωτας (τα γενικά, απεικονιστικά πλάνα της πόλης αντιπαρατίθενται στα πολύ κοντινά, σχεδόν αφηρημένα, της φύσης και των εντόμων).
ΣΤΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ
Σκην.: Στράτος Μαρκίδης
Πρωτ.: Κατερίνα Γερονικολού, Κώστας Λούκας, Ιωσήφ Μαρινάκης, Κώστας Αποστολάκης, Τάνια Τρύπη, Τζένη Μπότση, Νίκος Βερλέκης, Μπέτυ Λιβανού, Γιάννης Βόγλης
Η Αλεξάνδρα και ο Μάνος είναι δύο νέα παιδιά που ερωτεύονται χωρίς να ξέρουν ότι οι κρητικές οικογένειές τους χωρίζονται από μια μακροχρόνια έχθρα.
Η καινούρια ταινία του Μαρκίδη («I love Karditsa») είναι αυτό ακριβώς που έχουμε μάθει να περιμένουμε απ’ αυτόν: κακόγουστη, πρόχειρη, απλοϊκή, κοινότοπη και απαρχαιωμένη. Ενας σκηνοθέτης που δεν υποτιμάει το κοινό του, ακόμη κι όταν αναλαμβάνει να χειριστεί μια χιλιο-παιγμένη συνταγή, τουλάχιστον κάνει τον κόπο να της προσδώσει κάποια φρέσκα χαρακτηριστικά για την ανανεώσει έστω με υποτυπώδη τρόπο. Εδώ ο Μαρκίδης μοιάζει να ανέσυρε ένα ξεχασμένο μελοδραματικό σενάριο της δεκαετίας του ’60, και το έστησε με τη γνωστή αμέλειά του για τη σκιαγράφηση χαρακτήρων, την κλιμάκωση της έντασης, την αληθοφάνεια των καταστάσεων, τη σύνθεση του χώρου και του χρόνου της δράσης.
Τα παραδείγματα αφθονούν: τα Χανιά και το Ηράκλειο ενοποιούνται ανεξήγητα σ’ έναν αδιανόητο αφηγηματικό χώρο, η μόνη σχέση που έχει η Αλεξάνδρα με χορεύτρια είναι τα σκαλιά της Royal Ballet School, η πλοκή και οι διάλογοι είναι γεμάτοι αναχρονισμό και στερεότυπα (ο πατέρας που επιμένει στον γάμο συμφέροντος και δεν κατανοεί τις καλλιτεχνικές ανησυχίες της κόρης του, ο αδελφός της Αλεξάνδρας που επιδεικνύει τον ανδρισμό του αντιπαραθέτοντας την κρητική ‘λεβεντιά’ στο ‘αδερφίστικο’ μπαλέτο, κ.α.), οι σκηνές ‘πάσχουν’ από αδράνεια και απλοϊκότητα (η διάρθρωσή τους γίνεται με ελάχιστα πλάνα, η ποικιλία στις κινήσεις των ηθοποιών είναι σχεδόν αφύσικα περιορισμένη κ.α.), το απότομο κλείσιμο της ιστορίας μοιάζει αμήχανο, πρόωρο και ημιτελές. Ωστόσο, η πάντοτε ευγενής παρουσία και συμβολή του Βασίλη Σκουλά αδικείται από τη γενικότερη προχειρότητα, όπως και το πανέμορφο πρόσωπο της Γερονικολού, που μακάρι ν’ αποδείξει στο μέλλον ότι μπορεί να κάνει περισσότερα πράγματα από νάζια και αναστεναγμούς.

