Του Ν. Τσαγκαράκη
Σκηνοθέτες στα είδη τους, με μέτρια όμως αποτελέσματα.
ΑΣΤΑΜΑΤΗΤΟ
UNSTOPPABLE
Σκην.: Τόνι Σκοτ
Πρωτ.: Ντενζέλ Ουάσινγκτον, Κρις Πάιν, Ροζάριο Ντώσον, Κέβιν Νταν, Ίθαν Σάπλι
Ένα τρένο αφήνεται ακυβέρνητο κατά λάθος, και κατευθύνεται με μεγάλη ταχύτητα προς μια επαρχιακή αμερικανική πόλη φορτωμένο με οχτώ βαγόνια τοξικού υλικού. Δύο θαρραλέοι μηχανοδηγοί αναλαμβάνουν να το σταματήσουν πριν συντρίβει και σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους.
Το τρένο είναι ένα αγαπημένο όχημα στο είδος της δράσης, κι έχει χαρίσει μερικές από πιο αγωνιώδεις σκηνές του ή ακόμη και ταινίες ολόκληρες, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον «Στρατηγό» («The general» Κλάιντ Μπράκμαν-Μπάστερ Κίτον 1927), το «Από τη Ρωσία με αγάπη» («From Russia with love» Τέρενς Γιανγκ 1963), το «Τρένο της μεγάλης φυγής» («Runaway train» Αντρέι Κοντσαλόφσκι 1985) και την πρώτη «Επικίνδυνη αποστολή» («Mission: Impossible» Μπράιαν Ντε Πάλμα 1996).
Στην πέμπτη τους συνεργασία μετά τα «Crimson Tide» (1995), «Διά πυρός και σιδήρου» («Man on fire» 2004), «Déjà vu» (2006) και «Επίθεση στον συρμό» («The taking of Pelham 123» 2009), ο Σκοτ κι ο Ουάσινγκτον επιλέγουν ένα σενάριο που αρχικά προοριζόταν να σκηνοθετήσει ο Μάρτιν Κάμπελ. Ο Σκοτ, παρά τους εξαιρετικούς τίτλους που έχει χαρίσει στο είδος («Top Gun» 1986, «Ο μπάτσος του Μπέβερλυ Χιλς 2» 1987 και «Crimson Tide» 1995), τα τελευταία χρόνια αποδίδει περιπέτειες που περισσότερο ‘φωνάζουν’ παρά λένε κάτι ουσιαστικό, εξαιτίας της ‘θορυβώδους’ εικονογράφησής τους και του γενικότερα επιτηδευμένου ύφους τους. Στο «Ασταμάτητο» αξιοποιείται η οπτική δυναμική του θέματος αλλά η ταινία υστερεί στον χειρισμό της αληθοφάνειας και των διακυβευμάτων.
Συγκεκριμένα, ο Σκοτ πετυχαίνει την αποτύπωση της απειλής που συνθέτουν το βάρος, ο όγκος και η ταχύτητα του τρένου. Τραβηγμένο με πολλά διαγώνια πλάνα που το κάνουν μεγαλοπρεπές και απειλητικό, η κάμερα το ακολουθεί επίσης με πολλές πλαϊνές -συνήθως εναέριες- λήψεις σε κίνηση, μονταρισμένες με τον κατάλληλο ρυθμό για ν’ αποδώσουν τη φρενήρη διαδρομή του. Επίσης, σε συνεργασία με τη σκηνοθεσία, το σενάριο φροντίζει -αν και με υπερβολικό ζήλο- να ξεκαθαρίσει τη γεωγραφία και τις διορίες της κατάστασης (τίτλοι για σημεία εκκίνησης και κατάληξης, χρόνοι άφιξης στα κρίσιμα σημεία) καθώς και το μέγεθος του κινδύνου (εξαιρετική η ατάκα της Ντώσον “We ‘re not just talking about a train. We ‘re talking about a missile, the size of the Chrysler Building”) και ανανεώνοντας με σαφήνεια τις ‘δοκιμασίες’ των ηρώων στην πρόοδο της πλοκής.
Ωστόσο, παρά τους αξιόπιστους πρωταγωνιστές και την πληθώρα διακυβευμάτων, η σκηνοθεσία χειρίζεται τα τελευταία με αμφίβολη αποτελεσματικότητα, καθώς η κάμερα κάθε φορά αποτραβιέται πρόωρα από το πρόβλημα, δίνοντας μια εύκολη ή ασαφή λύση. Για παράδειγμα, όταν ο Γουίλ βγαίνει να συνδέσει το βαγόνι τους με το τρένο και χάνεται μέσα στους καπνούς, η κάμερα αντί να εντείνει την αγωνία ή να τον ακολουθήσει στην προσπάθειά του ν’ αναδυθεί, δείχνει τη γυναίκα του να εξακολουθεί να πιστεύει ότι ζει και να τον ενθαρρύνει αφελώς, ενώ αυτός βγαίνει ξαφνικά ζωντανός έχοντας τακτοποιήσει και το πρόβλημα, όταν πια η σκηνή έχει ‘φθαρεί’ μέσα από τα παρεμβαλλόμενα πλάνα των δελτίων ειδήσεων. Επιπλέον, το πολύ κρίσιμο ζήτημα του κινδύνου των παιδιών απομακρύνεται πολύ γρήγορα κι εύκολα από την πλοκή, ενώ και πάλι όταν τελικά ο Γουίλ καλείται να σώσει την κατάσταση πατώντας φρένο για να μην εκτροχιαστεί το τρένο πάνω στην κρίσιμη στροφή, οι συνθήκες για τις οποίες πετυχαίνει η προσπάθειά του αφήνονται συγκεχυμένες.
Τέλος, ένα ακόμη σεναριακό μειονέκτημα που υπονομεύει την αληθοφάνεια, είναι το ότι οι προβαλλόμενες λύσεις δεν παρουσιάζονται ως απολύτως αναγκαίες και αναπόφευκτες για τους ήρωες, οι οποίοι καταφεύγουν σε αυτονόητα μέτρα τα οποία παρουσιάζονται σαν ιδιοφυή: η προσκόλληση της μηχανής των ηρώων στο τρένο και η χρήση των φρένων των βαγονιών είναι λύσεις που θα έπρεπε να έχουν δοκιμαστεί πολύ νωρίτερα απ’ όταν εφαρμόζονται, όπως και η απόπειρα να μεταβούν οι ήρωες στην καμπίνα του οδηγού είτε περπατώντας στις οροφές των βαγονιών, κάτι που επιχειρεί με παράλογη καθυστέρηση ο Φρανκ, είτε με την οδήγηση ενός αυτοκινήτου παράλληλα στην τροχιά του τρένου, όπως κάνει τελικά ο Γουίλ.
ΘΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΑΝ ΨΗΛΟ ΜΕΛΑΧΡΙΝΟ ΑΝΤΡΑ
YOU WILL MEET A TALL DARK STRANGER
Σκην.: Γούντυ Άλεν
Πρωτ.: Ναόμι Γουότς, Τζος Μπρόλιν, Τζέμα Τζόουνς, Φρίντα Πίντο, Άντονι Χόπκινς, Αντόνιο Μπαντέρας
Στο σημερινό Λονδίνο, η Σάλι προσλαμβάνεται υπάλληλος σε μια γκαλερί μ’ ένα πολύ γοητευτικό αφεντικό, καθώς η σχέση της με τον ατάλαντο συγγραφέα σύζυγό της δοκιμάζεται και οι γονείς της χωρίζουν.
Αυτή είναι η 41η μεγάλου μήκους ταινία του Γούντυ Άλεν, ο οποίος ξεκίνησε τη σκηνοθετική του καριέρα το 1966, και γυρίζει ταινίες σε ετήσια βάση, συχνότητα που έχει διακοπεί ελάχιστες φορές. Εδώ πραγματεύεται ξανά τον ρόλο της τύχης στη ζωή, της αναστάτωσης που προκαλεί ο έρωτας, απαξιώνοντας εντελώς κάθε είδους προγραμματισμό, αφού ως συνήθως όλα ξεκινούν με μια σχετική σταθερότητα που στην πορεία ανατρέπεται ριζικά. Όπως πάντα έχει στη διάθεσή του ένα λαμπρό καστ μεγαλύτερων και νεότερων ηθοποιών, επιλέγει ξανά το Λονδίνο ως τοποθεσία, αλλά η ιστορία φαίνεται να μη διαθέτει το μπρίο και τη φρεσκάδα που είχαν ακόμη και πρόσφατα εγχειρήματά του («Vicky Cristina Barcelona» και «Whatever works»), επαναλαμβάνοντας απλώς τα γνωστά άγχη και μπερδέματα του ‘γουντιαλενικού’ μικροκόσμου.

