“Oταν δημιουργείται ένα μουσείο, ανοίγει ένα παράθυρο στην ιστορία του ανθρώπου”. Η παραπάνω αφιέρωση είναι ενδεικτική για το περιεχόμενο του βιβλίου της Ηλέκτρας Καμπουράκη- Πατεράκη «Κρήτες πρωτοπόροι τυπογράφοι» που αποτελεί έκδοση της εφημερίδας «Χανιώτικα Νέα».
Ο αναγνώστης λαμβάνει πληροφορίες για την Κρήτη κατά την κυριαρχία των Βενετών (1204- 1669), την ελληνική παροικία της Βενετίας. Επίσης, μαθαίνει για την εξέλιξη από το χειρόγραφο στο έντυπο βιβλίο. Στις σελίδες του βιβλίου παρουσιάζονται τα τυπογραφεία της Βενετίας και αναλυτικά στοιχεία για τους τυπογράφους Αλέξανδρο Γεωργίου και Λαόνικο Πρώτοπαπα, το τυπογραφείο του Ιταλού φιλέλληνα, Άλδου Μανούτιου, τους Κρήτες στο τυπογραφείο του Αλ. Μανούτιου και των Ζαχαρία Καλλέργη και Νικόλαου Βλαστού, τους Κρήτες και τα κρητικά έργα στο γιαννιώτικο τυπογραφείο των Γλυκήδων, το Δημήτριο Δαμιλά τον Κρη, τους Κρήτες κωδικογράφους στην Αυλή της Γαλλίας το 16ο αιώνα, τον Κύριλλο Λούκαρι, τον ιδρυτή του πρώτου ελληνικού τυπογραφείου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (16ος- 17ος αι), και τον Μαννουήλ (Εμμανουήλ) Βερνάρδπ, τον τυπογράφο και αγωνιστή του 1821 (19ος αι).
Αφορμή για την εργασία αυτή έδωσε η δημιουργία του Μουσείου Τυπογραφίας στα Χανιά από τον εκδότη και διευθυντή της εφημερίδας “Χανιώτικα νέα” Γιάννη Γαρεδάκη και τη σύζυγό του Ελένη.
“Μέσα από την εργασία αυτή προσπάθησα να παρουσιάσω τους κυριότερους από τους πρωτοπόρους Κρητικούς εργάτες της Τυπογραφίας και να κάνω γνωστή τη συμβολή τους στην ανάπτυξή της”, αναφέρει η συγγραφέας.
Η εφεύρεση της Τυπογραφίας από τον Γουτεμβέργιο γύρω στο 1450 διαδόθηκε γρήγορα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Την εποχή εκείνη η Κρήτη ήταν Βενετοκρατούμενη και πολλοί Κρητικοί εγκαταστάθηκαν στη Βενετία και σε άλλες πόλεις της Ιταλίας.
Αρκετοί από αυτούς ασχολήθηκαν σε διάφορους τομείς της Τυπογραφίας και συνέβαλαν σημαντικά στην εξέλιξή της, ως κωδικογράφοι, καλλιγράφοι, μεταφραστές, σχεδιαστές τυπογραφικών στοιχείων, στοιχειοθέτες, διορθωτές κειμένων, τυπογράφοι, επιμελητές εκδόσεων, εκδότες και ιδρυτές τυπογραφείων.
Για το λόγο αυτό αναφερόμαστε πρώτα στους Κρήτες που εργάστηκαν στα τυπογραφία της Βενετίας, ακολουθούν Κρήτες τυπογράφοι σε άλλες πόλεις της Ιταλίας, στη Γαλλία καθώς στην Κωνσταντινούπολη και τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες.
Η συγγραφέας
Η Ηλέκτρα Καμπουράκη - Πατεράκη γεννήθηκε στις Μοίρες Ηρακλείου και είναι πτυχιούχος των μαθηματικών. Από το 1985, παράλληλα με το διδακτικό της έργο στη Δημόσια Εκπαίδευση, ασχολείται με τη μελέτη εκδόσεων έργων θετικών επιστημών και με πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν γύρω από τη Μεσόγειο.
Εργασίες της που δημοσιεύτηκαν στα Χανιώτικα Νέα και σε άλλες εφημερίδες είναι:
“Τα κυριότερα ηλιακά συστήματα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα”.
“Η συμβολή του Ρήγα Φεραίου στην προετοιμασία της επανάστασης του 1821”.
“Η Λογιστική σττην καθημερινή ζωή των Αρχαίων”
“Κρήτες τυπογράφοι στη Βενετία”
“Κρήτες αεί ψεύσται”
“Ο Εμμανουήλ Γλυζώνιος και η λογαριαστική του”
“Λόγιος Ερμής” και άλλα
Είναι παντρεμένη με τον Ανδρέα Πατεράκη, μαθηματικό - συγγραφέα και έχει ένα γιο, που σταδιοδρομεί στον Καναδά και είναι μέλος των ΜENSA.
Στη μελέτη υπάρχουν τα εξής κεφάλαια:
“Η Κρήτη στην κυριαρχία των Βενετών (1204-1669)”
“Η Ελληνική παροικία της Βενετίας”
“Από το χειρόγραφο στο έντυπο βιβλίο”
“Τυπογραφεία της Βενετίας”
“Αλέξανδρος Γεωργίου & Λαόνικος Πρωτόπαππας”
“Το τυπογραφείο του Ιταλού φιλέλληνα Αλδου Μανιούτιου”
“Το Κρητικό τυπογραφείο των Ζαχαρία Καλλιέργη & Νικόλαου Βλαστού”
“Το τυπογραφείο των Μανουήλ Μαργούνιου & Μελέτιου Βλαστού”
“Κρήτες και κρητικά έργα το Γιαννιώτικο τυπογραφείο των Γλυκήδων”
“Δημήτριος Δαμιλάς ο Κρής”
“Κρήτες κωδικογράφοι στην αυλή της Γαλλίας τον 16ο αιώνα”
“Κύριλλος Λούκαρις, ο ιδρυτής του πρώτου ελληνικού τυπογραφείου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (16ος - 17ος αιώνας)”.
“Μανουήλ (Εμμανουήλ) Βερνάρδος τυπογράφος και αγωνιστής του 1821 (190ς αιώνας)”.
