Του Ν. Τσαγκαράκη
Η παγκόσμια οικονομική κρίση εκ των έσω.

WALL STREET: ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΕΙ
WALL STREET: MONEY NEVER SLEEPS
Σκην.: Όλιβερ Στόουν
Πρωτ.: Μάικλ Ντάγκλας, Σάια Λα Μπαφ, Κάρυ Μάλιγκαν, Τζος Μπρόλιν, Φρανκ Λανγκέλα, Σούζαν Σαράντον, Ιλάι Γουάλας
Έχοντας μόλις αποφυλακιστεί, ο Γκόρντον Γκέκο προσπαθεί να ξανακερδίσει τη θέση και το γόητρό του στη Γουόλ Στριτ, επιχειρώντας παράλληλα ν’ αποκαταστήσει τη σχέση με την κόρη του, Γουίνι. Για να πετύχει τους στόχους του χρησιμοποιεί τον αρραβωνιαστικό της κόρης του και ανερχόμενο χρηματιστή, Τζέικ, καθώς ξεσπάει η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008.
Το φιλμ αποτελεί συνέχεια της πρώτης, συνώνυμης, ταινίας που είχε σκηνοθετήσει ο Στόουν το 1987, και που χάρισε στον Ντάγκλας το μοναδικό Όσκαρ ηθοποιίας στην καριέρα του ως τώρα. Τότε ήταν οι ιάπωνες και η άνοδος των «γιάπις», τώρα είναι οι κινέζοι και η οικονομική κρίση. Δύο διαφορετικές εποχές που τις χωρίζουν πάνω από 20 χρόνια (η χρονική αποσταση διασκεδάζεται στην εισαγωγική, ευρηματικότερη σκηνή της ταινίας, κατά την αποφυλάκιση του Γκέκο), αλλά ένα πράγμα παραμένει ίδιο: η απληστία. Και στις δύο ταινίες την προσωποποιεί ο Γκόρντον Γκέκο, ένας αδυσώπητος οικονομικός «καρχαρίας» ο οποίος το μόνο που θέλει περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο είναι να επιστρέψει στο «παιχνίδι», καθώς όπως λέει στον Τζέικ η αδρεναλίνη του παιχνιδιού είναι αυτή που το κάνει ν’ αξίζει, ακόμη κι αν τα «πιόνια» είναι εκατομμύρια δολάρια, θέσεις εργασίας, και ζωές χιλιάδων εργαζομένων. Παρότι θα μπορούσε να εκθέσει τα διακυβεύματά της με μεγαλύτερη ένταση, η ταινία παραμένει μια ενδιαφέρουσα απεικόνιση της εποχής μας, με πολύ καλό καστ.
Η βασική δομή του σεναρίου είναι παρόμοια με αυτή του πρώτου φιλμ, καθώς ο κεντρικός πρωταγωνιστής είναι ξανά ένας πανέξυπνος, φιλόδοξος νεαρός χρηματιστής τον οποίο ο Γκέκο χρησιμοποιεί για δικό του όφελος (στην πρώτη ταινία ήταν ο Τσάρλι Σιν που κάνει κι εδώ μια σύντομη εμφάνιση). Ωστόσο, το συναισθηματικό διακύβευμα αυτή τη φορά είναι μεγαλύτερο γιατί μαζί μ’ αυτόν ο Γκέκο χρησιμοποιεί και την ίδια του την κόρη που πρόκειται να παντρευτεί με τον νεαρό. Κι αν η πρώτη ταινία ήταν μια ιστορία για τη ματαιότητα και τον αριβισμό του κόσμου της Γουόλ Στριτ, εδώ αυτό το θέμα συνεχίζεται αλλά με μια πιο συμφιλιωτική κατάληξη, καθώς ο αληθινός κακός της ταινίας είναι ο ανταγωνιστής του Γκέκο, Μπρέτον Τζέιμς, ενώ η εικόνα του Γκέκο τελικά αμβλύνεται παρά την ανάκτηση της ισχύος του (ενδεικτικότερη της οποίας η επιστροφή στο παλιότερο δυναμικό χτένισμα των μαλλιών του).
Η ταινία δίνει μια ενδιαφέρουσα απεικόνιση του παρασκηνίου της οικονομικής κρίσης του 2008, με πολύ εύστοχο κάστινγκ: ο συμπαθής Λα Μπαφ επιτέλους σε ενδιαφέροντα ρόλο, η ανερχόμενη Μάλιγκαν σε ακόμα μία συγκροτημένη εμφάνιση, ο Ντάγκλας σε ρόλο που ξέρει σαν την παλάμη του, ο πάντα αξιόπιστος Μπρόλιν ως αδίστακτος ανταγωνιστής του Γκέκο, ο εξαιρετικός Λανγκέλα σε ιδανικό ρόλο συνετού και περήφανου μέντορα, η πολύ καλή Σαράντον σε μάλλον περίσσιο ρόλο, και ο αειθαλής Γουάλας (95 ετών) συμπληρώνει προσδίδοντας κύρος και χρονική προοπτική στην ιστορία.
Ένα στοιχείο πάντως, που σε σύγκριση με το πρώτο φιλμ δίνεται σε διαφορετικές αναλογίες και γίνεται λιγότερο απολαυστικό, είναι η επίδειξη εξουσίας του Γκέκο, την οποία ασκεί με πιο έμμεσο τρόπο, ενώ όταν τελικά ο χαρακτήρας επιστρέφει με την παλιά του μορφή και θέση, η ταινία πια πλησιάζει προς το τέλος κι εκείνος αρχίζει να ‘μαλακώνει’. Η απολαυστική χειραγώγηση που ασκεί ο Γκέκο είναι ένα από τα κύρια στοιχεία του πρώτου φιλμ, και βρίσκεται ξανά εδώ αλλά σεναριακά μετριασμένη και σκηνοθετικά περιορισμένη.
Χοντρικά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι ενώ στην πρώτη ταινία ο Στόουν απαξίωνε τον καπιταλισμό, εδώ εξακολουθεί να τον θεωρεί αμείλικτο (οδηγεί τον Ζέιμπελ στην αυτοκτονία) αλλά συμβιβάζεται με μία ηπιότερη εκδοχή του και μάλιστα… φιλικότερη προς το περιβάλλον. Ο Τζέικ μπορεί να λατρεύει τη δουλειά του και όλα όσα του προσφέρει, αλλά δεν είναι ανήθικος σαν τον Γκέκο, αντιθέτως έχει μια πολύ συγκεκριμένη «ατζέντα» την οποία υποστηρίζει, υπέρ της επιστημονικής έρευνας για εναλλακτικές μορφές ενέργειας, στην οποία διοχετεύεται το κεντρικό οικονομικό δόλωμα της πλοκής, τα 100.000.000 της Γουίνι. Η τελευταία με τη σειρά της προσωποποιεί ακόμη ένα σημάδι των καιρών μας, την ανεξάρτητη μαχητική διαδικτυακή δημοσιογραφία, που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη δύναμη, καθώς παρέχει στο σενάριο το τέχνασμα για τη νίκη των χαρακτήρων.
ΟΙ ΑΠΙΣΤΕΥΤΕΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΝΤΕΛ
LES AVENTURES EXTRAORDINAIRES D' ADÈLE BLANC-SEC
Σκην.: Λυκ Μπεσόν
Πρωτ.: Λουίζ Μπουργκουάν, Ματιέ Αμαλρίκ, Ζιλ Λελούς, Ζαν-Πολ Ρουβ
Το 1912 η Αντέλ Μπλαν-Σεκ, μια ατρόμητη και πανέμορφη νεαρή δημοσιογράφος, ταξιδεύει στην Αίγυπτο για να κλέψει τη μούμια ενός αρχαίου αιγύπτιου γιατρού ο οποίος είναι ο μόνος που μπορεί να ξαναδώσει ζωή στην ημιθανή αδερφή της. Τη μούμια θα ζωντανέψει με τη σειρά του ένας ηλικιωμένος επιστήμονας ο οποίος μόλις προκάλεσε την εκκόλαψη ενός πτεροδάκτυλου εκατομμυρίων ετών, που από το ράφι του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας έχει ξεχυθεί στην πόλη του Παρισιού.
Η ταινία μεταφέρει στο σινεμά την ηρωίδα του γάλλου κομίστα Ζακ Ταρντί, σε μια περιπέτεια εποχής στην κατηγορία της «Μούμιας» και του Ιντιάνα Τζόουνς, με μια πανέμορφη δυναμική πρωταγωνίστρια στο πρόσωπο της Μπουργκουάν, ξεκάθαρα χιουμοριστικό ύφος, επαρκή εφέ, αλλά κι ένα ασαφές, επιπόλαιο σενάριο που υπονομεύει τη γενικότερη απόλαυση. Για παράδειγμα, ποτέ δεν ξεκαθαρίζεται σε ποια ακριβώς κατάσταση βρίσκεται η αδερφή της Αντέλ, ενώ η προφανέστερη απορία είναι γιατί πρέπει ο γιατρός να ζωντανέψει πρώτα τη μούμια και δε ζωντανεύει κατευθείαν την αδερφή εφόσον έχει την ικανότητα; Παρά το φανερό κέφι του Μπεσόν (ο ζωηράδα κι ο δυναμισμός της Αντέλ, οι γρήγορες εναλλαγές, τα πολλά εφέ κτλ.), η ταινία παραμένει ευχάριστη αλλά οι σεναριακές ελλείψεις της δεν την αφήνουν να γίνει κάτι αξιομνημόνευτο, καθώς λείπουν τα πειστικά ερείσματα που θα εξασφάλιζαν τη βαθύτερη συναισθηματική εμπλοκή του θεατή.