Της Άννας Μανουκάκη - Μεταξάκη
Πέρασαν 68 χρόνια από την εκτέλεση του πρωτεργάτη και αρχηγού της Κρητικής Επαναστατικής Εθνικής Επιτροπής (ΚΕΕΕ) Αλεξ. Ραπτόπουλου, ξημερώματα της 3ης του Σεπτέμβρη στην Αγυιά Χανίων το 1942. Από τις φυλακές όπου κλείστηκε (της Νεάπολης Λασηθίου, του Ηρακλείου και της Αγυιάς), μέχρις ότου καταδικαστεί σε θάνατο (24-7) έστειλε πολλά γράμματα κυρίως στα παιδιά του αλλά και σε συγγενείς και φίλους και έγραψε πολλά ποιήματα. Τα κείμενα αυτά σκιαγραφούν ένα ήθος υψηλό και ένα φρόνημα γενναίο, χαρακτηριστικά που συμφωνούν απόλυτα με όσα έχουν γραφθεί και λέγονται γι’ αυτόν και βέβαια με το πνεύμα των δύο πρωτοκόλλων της ΚΕΕΕ.
Εκείνο της 3ης Αυγούστου 1941 και της 3ης Δεκεμβρίου 1941.
Ως αφιέρωμα στην Ανστίσταση του λαού μας και των λαών όλης της Γης για την ελευθερία και στη μνήμη του Αλεξ. Ραπτόπουλου και των μελών της ΚΕΕΕ ας λειτουργήσουν μια σύντομη απομαγνητοφωνημένη αφήγηση του έφηβου τότε γιου του, Δημοσθένη Ραπτόπουλου και ένα γράμμα του στην ανιψιά του Μαρία Ραπτάκη καθηγήτρια των Γαλλικών και μέλος του ΚΚΕ, πριν τον πόλεμο, και της Αντίστασης.
Α’ αφήγηση
“Ο πατέρας μου είχε καταδικαστεί σε θάνατο αλλά κανείς δεν ήξερε ούτε καν από την παραμονή την ημέρα της εκτέλεσής του.
Ετσι ήταν πάντα, ώστε να μην προσπαθούν οι κατάδικοι να αποδράσουν ή να αυτοκτονήσουν.
Δύο μέρες πριν τον εκτελέσουν πήγαμε με την αδελφή μου την Αταλάντη στην Αγυιά να τον δούμε. Δύσκολο ταξίδι τότε αυτό, αλλά πάντοτε μας βοηθούσε ο Γ. Σκουλάς, αξιωματικός της χωροφυλακής, δήμαρχος Χανιών και αντιστασιακός. Πήγαμε, λοιπόν, στην Αγυιά και περιμέναμε έξω από τις φυλακές μέχρις ότου φέρουν τον πατέρα μου να τον δούμε. Τον έφεραν κάποια στιγμή από το κελί του μέσα στο γραφείο του διοικητή των φυλακών όπου μπήκαμε κι εμείς. Αγκαλιαστήκαμε και κλαίγαμε και οι τρεις. Ο διοικητής πρόσφερε τσιγάρο στον πατέρα μου και ειρωνικά του είπε: “Εμείς βέβαια δεν έχουμε εγγλέζικα τσιγάρα να σας δώσουμε...”.
Ο πατέρας μου ήρεμος, θλιμμένος και ατάραχος, παραδομένος σ’ εμάς, όπως κι εμείς σ’ αυτόν, δεν έδωσε καμία σημασία.
Δεν μπορούσε να μας πει τίποτε. Μείναμε μαζί ίσως ούτε πέντε λεπτά. Τόσο μας επέτρεψαν. Αγκαλιαστήκαμε πάλι κλαίγοντας και αποχαιρετιστήκαμε για πάντα. Ανεξίτηλες και φοβερές στιγμές. Την επαύριο εγώ έφυγα για τη Βιάννο και έκατσε η Αταλάντη μας, η οποία όμως πρωτόφτασε στη Βιάννο από μένα που έψαχνα για αυτοκίνητα. Εκείνη την έστειλε στη Βιάννο με αυτοκίνητο δικό του ο Γ. Σκουλάς, ο δήμαρχος Χανίων, με συνοδεία μάλιστα χωροφυλάκων στις 4 του Σεπτέμβρη μια μέρα μετά την εκτέλεση του πατέρα μας. Την εκτέλεσή του που η αδελφή μου έμαθε την επομένη δηλ. στις 4-9-41 ενώ προσπαθούσε να αγοράσει πεπόνι να του το πάει. Ο εφημεριδοπώλης δίπλα της διαλαλούσε: “Εκτελέστηκε εχθές ένας ανώτερος αξιωματικός, ο Αλεξ. Ραπτόπουλος”.
Β’ Το γράμμα του Αλεξ. Ραπτόπουλου προς τη Μαρία Ραπτάκη ή Μαρία της Σταυρωτής (από τη θεία της Σταυρωτή, που τη μεγάλωσε και τη σπούδασε, γιατί έχασε από μικρό τους γονείς της). Η Μαρία ήταν κάθε μέρα στο σπίτι του Αλεξ. Ραπτόπουλου λπου την εκτιμούσε πολύ και την αγαπούσε. Αποτελούσε μέλος της Ομάδας Βιαννιτών του ΚΚΕ που είχε επηρεάσει ο Ν. Καμπάνης με τη φοβερή του προσωπικότητα. Μέλη του ήταν επίσης και ο Γρηγόρης και ο Βαγγέλης Ηγουμενίδης. Συνδέθηκε και παντρεύτηκε με τον Αντώνη Δουραχαλή, μετά τον πόλεμο. Οταν το 1947 ο Δουραχαλής σκοτώθηκε μαζί με την ομάδα του Βασίλη Πλαγιωτάκη, της άφησε το παιδί τους τον Αλέξανδρο... Στο γράμμα φαίνεται η αγωνία του Αλεξ. Ραπτόπουλου για τα παιδιά του που θα μείνουν πεντάρφανα, ο πατριωτισμός του και η βαθιά του πίστη στο Θεό.
Αγυιά 24 Αυγούστου 1942
Αγαπητή μου Μαρία,
Το γράμμα σου το πήρα και σε ευχαριστώ για τα καλά σου και ενθαρρυντικά σου λόγια, που με συνεκίνησαν βαθειά γιατί προέρχονται από σένα που σε γνωρίζω κατά βάθος, ότι δεν είναι πλαστά και υποκριτικά αλλά ο πραγματικός πόνος που αισθάνεσαι για μένα. Ησουν πάντοτε καλή και η ιδιαίτερη αγάπη που είχα πάντοτε για σένα, που σε θεωρούσα σαν πραγματικό μου παιδί, μου δίνει το δικαίωμα να σου ζητήσω την χάριν που ίσως αν είναι η τελευταία. Να εξακολουθήσεις την αδελφική αγάπη που έχεις με τα παιδιά μου και να είσθε πάντοτε αγαπημένες και αχώριστες. Τα λόγια σου παιδί μου Μαριό με έκαναν να δακρύσω, που δεν εδάκρυσα στο άκουσμα της σκληρής και άδικης καταδίκης μου αλλά συνάμα να νιώσω και πραγματικήν ανακούφησιν γιατί είδα ότι δεν εγένησε μόνον το Σούλι ηρωίδας αλλά και στης γενιάς μου των γυναικών ταις φλέβαις ρέει αίμα παληκαρίσιο. Ναι Μαριό, είμαι υπερήφανος γιατί και τας υπολειπομένας μου δυνάμεις δίδω για την πατρίδα, πράττων το καλόν και αγαθόν. Ετσι θέλω και σεις ό,τι και αν συμβεί να υπερηφανεύεσθε και να βροντοφωνείτε ότι γνωρίζομεν να πεθαίνομε τίμια και παληκαρίσια, και θυσιάζομε το παν και τη ζωή μας δεν προδίδωμεν όμως. Αυτό ας γίνει παράδειγμα σε όλους. Δεν γνωρίζω Μαριό αν θα ζω αύριον και ούτε και τι πρόκειται να συμβή, πάντως από την Αταλάντη θα μανθάνετε νέα μου, σας ζητώ δε να με συγχωρήσετε όλοι δικοί μου και ξένοι και να παρακαλείτε τον Θεόν για την σωτηρίαν μου.
Στη θεία Σταυρωτή πες ότι θα ενθυμούμαι και στον άλλον κόσμον το καλό που έκανε στα παιδιά μου και την ευχαριστώ. Στον κουμπάρο μου και κουμπάρα μου τους χαιρετισμούς μου και ας με συγχωρήσουν και ας μην με λησμονήσουν ποτέ. Δεν γράφω ιδιαιτέρως γιατί μου είναι πολύ δύσκολο το γράψιμο στο σκοτεινό κελί μου και η αποστολή των γραμμάτων. Στην κα Μαίρη επίσης τους χαιρετισμούς μου, στην Αθηνά ή πατέρα της στα παιδιά της Μαριάνθης και γενικά εις όλους. Ο παπά - Γρηγόρης ας δεηθή υπέρ της σωτηρίας μου. Στη Κατερίνη μας και Γιάννη τα φιλιά μου και να μη λησμονήσουν ποτέ τις συμβουλαίς μου.
Σας φιλώ
Δια τη Μαριό”.

