Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, η Ελλάδα παρουσιάζει το μικρότερο βαθμό διείσδυσης συμβουλευτικών υπηρεσιών στην Ευρώπη. Ειδικότερα, το ποσοστό συμμετοχής του συμβουλευτικού κλάδου στο ελληνικό ΑΕΠ παραμένει στάσιμο στο 0,10%, ενώ ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 0,58%.

 

Η εξήγηση για το χαμηλό αυτό ποσοστό πιθανόν να συνδέεται με τη σχετικά περιορισμένη έως σήμερα αποδοχή των συμβούλων επιχειρήσεων από τις μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις. Σημαντικό μέρος των Ελλήνων επιχειρηματιών αμφισβητούν τη χρησιμότητα των συμβούλων. Προτιμούν να προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα εσωτερικά, χωρίς εξωτερική καθοδήγηση και υποστήριξη.

Μιλάμε σήμερα με τον Κο Χαράλαμπο Ταχατάκη, σύμβουλο επιχειρήσεων και ιδρυτή της SBC, η οποία μέσα στα εφτά χρόνια λειτουργίας, έχει συνεργαστεί με περισσότερες από 80 εταιρείες σε Κρήτη και Ρόδο.  

O Χαράλαμπος Ταχατάκης σπούδασε Οργάνωση διοίκηση Ξενοδοχειακών επιχειρήσεων με μετεκπαίδευση στην Δανία. Από το 1971 έως και το 1985 διεύθυνε μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα στην Κρήτη και το 1985 τον Νοέμβριο ανέλαβε την Γενική Διεύθυνση των Επιχειρήσεων Βασιλάκη στον τομέα των αυτοκινήτων στην Κρήτη. Απέκτησε με μετεκπαίδευση στην Αμερική Πτυχίο Master Trainer ειδικευόμενος σε εκπαίδευση στελεχών επιχειρήσεων.

 

Κε Ταχατάκη, ποιος πιστεύετε είναι ο ρόλος τους συμβούλου σήμερα στην Ελλάδα;

 H αλήθεια είναι ότι η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σήμερα στην Ελλάδα θεωρείται συνώνυμο της υλοποίησης επενδυτικών έργων και της υπαγωγής επιχειρήσεων σε χρηματοδοτικά προγράμματα. Αυτό φυσικά δεν είναι κατακριτέο, αλλά δεν [εξαντλείται στον τομέα αυτόν ο ρόλος] είναι και ο αποκλειστικός ρόλος της εκάστοτε εταιρείας παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών. 

Ο σωστός σύμβουλος επιχειρήσεων είναι ο άνθρωπος που θα βοηθήσει τους πελάτες του να δουν και να αντιμετωπίσουν τα δυνατά και αδύνατα σημεία τους, και με τη συνεχή υποστήριξη του να εκμεταλλευτούν τις τρέχουσες ευκαιρίες, με στόχο την αύξηση της αποτελεσματικότητας και κερδοφορίας τους. Ο σωστός σύμβουλος επιχειρήσεων, πληροφορείται για την επιχείρηση και τις δραστηριότητές της, μελετώντας το φυσικό και οικονομικό της αντικείμενο, καθώς και την επιχειρηματική της εξέλιξη και μετατρέπει αυτά τα στοιχεία του πελάτη, σε δύναμη ανάπτυξής για την εταιρεία του.

 Πώς προσαρμόζεται αυτό στο σημερινό ελληνικό επιχειρηματικό περιβάλλον;

 Αναμφίβολα ζούμε μία δύσκολη περίοδο για την ελληνική οικονομία και κοινωνία γενικότερα. Πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν, πολλοί εργαζόμενοι έμειναν χωρίς δουλειά, η ιδιωτική οικονομία δέχτηκε και δέχεται σκληρά πλήγματα. Το περιβάλλον της αγοράς σήμερα συνεχώς μεταβάλλεται. Οι πρακτικές και οι στρατηγικές μιας επιχείρησης, οι οποίες ήταν επιτυχημένες κάποτε, σήμερα μετατρέπονται σε παρωχημένες.

Η τυχόν πλεονεκτική θέση, την οποία διαθέτει μία επιχείρηση στην παρούσα χρονική στιγμή, δεν της εξασφαλίζει απαραίτητα και ανάλογη μελλοντική εξέλιξη. Πολλές επιχειρήσεις συχνά εφησυχάζουν, δεν λαμβάνουν υπόψη τις αρνητικές ενδείξεις για την πορεία τους και καταλήγουν να ζητούν τη βοήθεια εξειδικευμένων συμβούλων όταν πλέον τα θέματα τους έχουν φτάσει σε κατάσταση κρίσης, είτε αυτή οφείλεται σε έλλειψη χρηματοοικονομικής ρευστότητας είτε σε οργανωτικές δυσλειτουργίες είτε σε αδυναμία αντιμετώπισης του ανταγωνισμού.

Αντίθετα, οι επιχειρήσεις οι οποίες αναζητούν εγκαίρως τη συνεισφορά του συμβούλου και ξεκινούν το σχεδιασμό τους πριν την εκδήλωση προβλημάτων, επιτυγχάνουν τη σωστή παρακολούθηση των οικονομικών τους στοιχείων, θέτουν σωστές στρατηγικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες, καθώς και πλάνο υλοποίησής τους.

 

Πότε έρχεται συνήθως ένας επιχειρηματίας σε εσάς, για να ζητήσει υποστήριξη;

 Τις περισσότερες φορές η συνδρομή μας ζητείται από τον επιχειρηματία όταν ο ίδιος δεν έχει καμία πείρα στον τομέα που επιθυμεί να δραστηριοποιηθεί ή όταν δεν έχει τον απαιτούμενο χρόνο για να ασχοληθεί με την επιχείρηση. Επίσης, όταν οι προηγούμενες προσπάθειες της επιχείρησης να ικανοποιήσει τις ανάγκες της αρχικής επένδυσης δεν ήταν επιτυχείς.

 Άλλες φορές τα μέλη της επιχείρησης/μέτοχοι διαφωνούν στη λήψη αποφάσεων και χρειάζεται η άποψη ενός εξουσιοδοτημένου, κοινής αποδοχής, τρίτου ατόμου, ώστε να έρθουν σε συμφωνία. Οι σύμβουλοι είναι αντικειμενικοί αφού δεν διαθέτουν κανένα ίδιον συμφέρον στην προώθηση συγκεκριμένων λύσεων, γεγονός που δεν ισχύει πάντα με τα στελέχη μίας επιχείρησης.  

 Επίσης τα στελέχη μιας επιχείρησης, απορροφημένα από το φόρτο της καθημερινότητας, πολλές φορές δεν διαθέτουν τον απαιτούμενο χρόνο για να ασχοληθούν με τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Αντίθετα, ένας εξωτερικός σύμβουλος είναι αφοσιωμένος στην ανάλυση των θεμάτων αυτών και στην εξεύρεση των αποδοτικότερων λύσεων. Ο σύμβουλος είναι χρήσιμος, όταν ο επιχειρηματίας θέλει μια αντικειμενική προοπτική από κάποιον χωρίς προκαταλήψεις από τα προηγούμενα ή τρέχοντα σχέδια της επιχείρησης.

 Εκτός αυτών, ένας σύμβουλος μπορεί να αναλάβει για την επιχείρηση εργασίες που κανένας άλλος από το προσωπικό, ακόμη και αν το θέλει, δεν έχει την ανάλογη εμπειρία και γνώση να κάνει. Πολλές φορές το προσωπικό μιας επιχείρησης, αν και διαθέτει εκτενή εμπειρία στο αντικείμενο του, δεν έχει γνωρίσει τον τρόπο λειτουργίας άλλων οργανισμών. Κατά συνέπεια, μένουν περιορισμένοι σε αυτό που ξέρουν και θεωρούν δεδομένο - δεν αναζητούν νέους, πιο αποτελεσματικούς τρόπους να διεκπεραιώνουν την εργασία τους.

 

Τι χρειάζεται κάποιος για να γίνει σύμβουλος;

 Η παροχή διοικητικών συμβουλευτικών υπηρεσιών είναι μια τέχνη, και όπως οι παραδοσιακές τέχνες, αναπτύσσεται με την πρακτική εμπειρία. Κανένας δεν έγινε ειδικός απλά με την ανάγνωση των τεχνικών συγγραμμάτων. Έτσι λοιπόν κανένας δεν μπορεί να είναι πλήρως ικανός διοικητικός σύμβουλος χωρίς εμπειρία στην υλοποίηση εργασιών. Η εμπειρία μου στην οργάνωση και διοίκηση μεγάλων εταιριών ξεκίνησε το 1972 και με σιγουριά μπορώ να πω, ότι ακόμη μαθαίνω.

 

Η εταιρεία σας όμως στελεχώνεται από νέα άτομα…

 Βεβαίως και έτσι πρέπει να γίνεται σε κάθε οργανισμό. Υπηρεσίες όπως για παράδειγμα η εκπαίδευση προσωπικού, και οι τρείς μεγάλες κατηγορίες ερευνών (ικανοποίησης πελάτη, ανοικτής αγοράς, εργασιακές) για τις οποίες είναι υπεύθυνη η κόρη μου, Εβίτα Ταχατάκη, χρειάζονται την όρεξη, την καινοτόμο σκέψη και την ενέργεια νέων ανθρώπων.

 Η Έλενα Δροσιάδου και η Χριστίνα Χαλκιoπούλου που ειδικεύονται στην έρευνα και στο Mystery shopping, η Μαντώ Ρασούλη, οικονομική συνεργάτης και εκπαιδεύτρια, η Μαίρη Αλεξάκη, εκπαιδεύτρια, η Μαρία Δουλγεράκη, συνεργάτης στα προγράμματα επιδότησης, είναι άριστοι επαγγελματίες και εξαιρετικά έμπειροι στο αντικείμενο τους.

 

Κα Ταχατάκη, τι σημαίνει για εσάς εκπαίδευση;

 Διάβασα κάποτε αυτό που έγραψε ο Χέρμπερτ Σπένσερ ότι ‘ο κυριότερος στόχος της εκπαίδευσης δεν είναι η γνώση αλλά η δράση’. Έτσι και για εμάς, η εκπαίδευση δεν είναι η παράδοση ενός μαθήματος αλλά η ανταλλαγή ιδεών, νοοτροπίας και τρόπου σκέψης.

 Η προσέγγιση μας στην εκπαίδευση εργαζομένων πρώτης γραμμής, που έρχονται δηλαδή σε άμεση επαφή με τον πελάτη, στηρίζεται στην πίστη μας σε απλά μοντέλα εκμάθησης. Όχι γιατί θεωρούμε ότι ο εργαζόμενος δεν θα κατανοήσει τα πιο πολύπλοκα, αλλά γιατί το απλό είναι που φέρνει το αποτέλεσμα. Εάν δεν μπορεί ο εκπαιδευόμενος να πάρει μια ιδέα, να τη χρησιμοποιήσει την άλλη μέρα και να δει άμεσο αποτέλεσμα, τότε η εκπαίδευση κατά τη γνώμη μου, δεν έχει επιτύχει. Πολλές φορές μας έχει πει εργαζόμενος: ‘Ναι, αυτό το ξέρουμε’ και η απόκριση μας ‘Χαιρόμαστε που το ξέρετε. Το κάνετε όμως; Ας βρούμε τρόπους να γίνει πράξη.’

 

Τι πιστεύετε ότι κάνει τη διαφορά στα προγράμματα εκπαίδευσης της εταιρείας σας;

 Πιστεύω πως το κύριο στοιχείο που μας διαφοροποιεί είναι ότι κάθε πρόγραμμα που κάνουμε είναι διαφορετικό για κάθε πελάτη. Πίσω από κάθε εκπαιδευτική ημερίδα υπάρχει μεγάλο υπόβαθρο προετοιμασίας: διεξάγουμε έρευνες ικανοποίησης πελάτη, παίρνουμε συνεντεύξεις από το προσωπικό, κάνουμε έρευνες μυστικού πελάτη (mystery shopping). Ο σκοπός μας δεν είναι να δώσουμε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα από το ράφι, αλλά να κάνουμε ουσιαστική δουλειά που θα αφήσει στο προσωπικό εργαλεία και μεθόδους να κάνει τη δουλειά του καλύτερα από την επόμενη κιόλας ημέρα.

 

Οι Εταιρείες με τις οποίες συνεργάζεστε ποιες κυρίως υπηρεσίες σας χρησιμοποιούν;

 Όλες θα σας έλεγα, αλλά επιθυμώ να κάνω μια σύντομη αναφορά στην μεθοδικότητα με την οποία μερικές από τις Εταιρείες που συνεργαζόμαστε, λειτουργούν. Συγκεκριμένα: H ΣΑΒΟΙΔΑΚΗΣ ΑΕ και τα ΟΠΤΙΚΑ ΜΑΡΚΑΚΗΣ. Είναι σημαντική η συνέπεια με την οποία η κα Σαβοϊδάκη και ο Κος Μαρκάκης, πραγματοποιούν επαναλαμβανόμενες έρευνες ώστε να ακούν τους πελάτες τους και να εκπαιδεύουν το προσωπικό τους.

 Η Εταιρεία Λεμονάκης, το Minos Imperial της οικογένειας Γενιατάκη, το Royal Blue Hotel της οικογένειας Τρούλη, τα super markets Χαλκιαδάκης, ο Μύρων Παπαδάκης με την Target, ο Νίκος Καρπαθιωτάκης με το ΕΝΤΕΧΝΟ Έπιπλο, η Εταιρεία ΑΡΜΑΟΣ, η NOVA Απολυμαντική, η Εταιρεία Τσακιρέλης, η Αγάπη Καζαμία, η ΥΔΡΟΜΕΤΑΛ του Γιάννη Ανυφαντάκη συνεργάζονται μαζί μας λειτουργώντας με σύγχρονα πρότυπα ετήσιων προϋπολογισμών, ερευνών και εκπαίδευσης.

 Σημειώστε δε ότι με χαρά μας παρατηρούμε την σταθερή πλέον χρήση της υπηρεσίας σύνταξης και παρακολούθησης ετήσιου προϋπολογισμού (Budget), που δίδει τη δυνατότητα στον Επιχειρηματία να οργανώνει και να ελέγχει την Εταιρεία του συνεχώς και τη συστηματική υποστήριξη σε θέματα διατραπεζικών συμφωνιών.

 

Τι προτάσεις θα κάνατε λόγω της ιδιότητάς σας σαν εταιρεία συμβουλευτικής υποστήριξης στον σημερινό επιχειρηματία;

 Θα προτείναμε στο σημερινό επιχειρηματία να μη φοβηθεί να κάνει αλλαγές στην καρδιά του οργανισμού του, τόσο στον τρόπο λειτουργίας όσο και στην κουλτούρα του. Αλλαγές οι οποίες θα δείξουν ποιος είναι, πως θέλει να δει την επιχείρηση του σε δέκα χρόνια, πως θέλει να αισθάνονται οι πελάτες του για αυτόν. Το  σημερινό οικονομικό περιβάλλον απαιτεί κινήσεις, οι οποίες να εκφράζουν ένα σαφές όραμα και αποστολή για κάθε επιχείρηση.

 Προτείνουμε στον επιχειρηματία να εντάξει στην επιχειρηματική λογική, τη σύνταξη ετήσιου προϋπολογισμού και τη μηνιαία παρακολούθηση του, να επαναπροσδιορίσει και διαχειριστεί με τον καλύτερο τρόπο τις χρηματοοικονομικές του σχέσεις, να επενδύσει στο ανθρώπινο δυναμικό του, και ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΤΟΥ ΝΑ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΤΟΥ.

 Οι εταιρίες που θα εξέλθουν με επιτυχία από αυτή τη δύσκολη περίοδο, είναι αυτές που θα καταφέρουν να προσαρμοστούν γρήγορα στην καινούργια πραγματικότητα. Ο Δαρβίνος είχε πει πριν 150 χρόνια περίπου ότι «..δεν είναι το πιο ισχυρό είδος αυτό που επιβιώνει, ούτε και το πιο έξυπνο. Είναι το είδος που προσαρμόζεται πιο γρήγορα στην αλλαγή”. Ποτέ πριν δεν ήταν τόσο επίκαιρος.