Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Με τα στράφυλα των οινοποιείων προσπαθούν να ταΐσουν τα κοπάδια τους οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης που δεν έχουν χρήματα να αγοράσουν ζωοτροφές. Οι κτηνοτρόφοι ξημερώνονται πολλές φορές έξω από το πρότυπο Οινοποιείο Παλιανής της Ένωσης Ηρακλείου, για να μη χάσουν τη σειρά τους και να εξασφαλίσουν την απαραίτητη ζωοτροφή που θα δώσει λίγο ακόμα χρόνο ζωής στα κοπάδια τους…

Δυστυχώς αυτή είναι η κατάσταση στην κτηνοτροφία της Κρήτης, που τώρα, λόγω των διαρθρωτικών προβλημάτων της αλλά και της οικονομικής κρίσης έχει «γονατίσει».

Από παλιά οι κτηνοτρόφοι έπαιρναν στράφυλα από τα οινοποιεία και τα χρησιμοποιούσαν ως ζωοτροφή. Είναι τα κουκούτσια και ο φλοιός από τις ρώγες των σταφυλιών που αποδίδουν οι χοάνες των οινοποιείων μετά την πίεση για την παραγωγή του μούστου. Στο παρελθόν λοιπόν όσοι κτηνοτρόφοι ήθελαν, χρησιμοποιούσαν τα στράφυλα ως φυσικό συμπλήρωμα διατροφής στο καθημερινό σιτηρέσιο των ζώων. Τώρα δεν υπάρχουν τέτοιες πολυτέλειες… Οι κτηνοτρόφοι παίρνουν τα στράφυλα προκειμένου να ταΐσουν τα ζώα τους για να μην τους ψοφήσουν από την πείνα.

Οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι δεν έχουν χρήματα για να πληρώσουν τοις μετρητοίς τους εμπόρους ζωοτροφών οι οποίοι στην προσπάθεια τους να προφυλάξουν οικονομικά τις επιχειρήσεις τους δεν πια δέχονται μεταχρονολογημένες επιταγές. Πολλοί κτηνοτρόφοι δεν εισέπραξαν την εξισωτική αποζημίωση που ίσως να τους έδινε την απαραίτητη ρευστότητα για να πληρώσουν τις ζωοτροφές και αρκετοί οι οποίοι πήραν τα χρήματα της επιδότησης αυτής, εξόφλησαν χρέη σε τράπεζες και διάφορους προμηθευτές. Σύμφωνα με τους κτηνοτρόφους οι τυροκόμοι δεν πληρώνουν τοις μετρητοίς. Ορισμένοι τυροκόμοι μάλιστα δεν πληρώνουν καθόλου (ούτε με επιταγές) αλλά λένε στους κτηνοτρόφους να πάρουν τυριά, να τα πουλήσουν για να εισπράξουν χρήματα! Οι κτηνοτρόφοι προσπαθούν να ζήσουν τις οικογένειες τους από τα αρνιά που σφάζουν, όταν σφάζουν… Αλλά τα χρήματα δεν φθάνουν και για τα ζώα Πολλές φορές μάλιστα οικογένεια και ζώα… μοιράζονται τα χρήματα για να εξασφαλίσουν τα τρόφιμα τους.

«Εμείς οι κτηνοτρόφοι είμαστε στη μέση της κρίσης… Οι γαλατάδες δεν μας πληρώνουν για το γάλα που παραδίδουμε επειδή δεν μπορούν να πουλήσουν τα τυριά. Και οι έμποροι ζωοτροφών, με το δίκιο τους οι άνθρωποι, φοβούνται τις επιταγές και μας ζητούν να πληρώσουμε τοις μετρητοίς. Εμείς δεν έχουμε χρήματα και προσπαθούμε όπως – όπως να συντηρήσουμε τα κοπάδια μας μέχρι να δούμε τι στην ευχή θα κάνουμε» λέει ο συνδικαλιστής του κτηνοτροφικού συλλόγου Ηρακλείου Διονύσης Καψάλης από τη Γέργερη.



Όπου φτωχός κι η μοίρα του….

Μη έχοντας λοιπόν άλλη επιλογή οι κτηνοτρόφοι άρχισαν να συνωστίζονται έξω από το οινοποιείο της Ένωσης Ηρακλείου για να πάρουν δωρεάν στράφυλα. Κάθε πρωί, γύρω στις 8.30, το οινοποιείο ανοίγει το μηχάνημα και ρίχνει σε ειδικό χώρο τα στράφυλα που αποδεικνύονται, σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, πολύτιμα για την κτηνοτροφία. Για να αποφύγουν τον εκνευρισμό οι κτηνοτρόφοι από μόνοι τους αποφάσισαν να κάνουν ουρές με τα κτηνοτροφικά αυτοκίνητα και τα τρακτέρ τους για να ξέρει ο καθένας τη σειρά του. Έτσι άρχισαν να πηγαίνουν από τα μεσάνυκτα για να πάρουν θέση, ανήσυχοι ότι τα στράφυλα θα τέλειωναν και δεν θα εξασφάλιζαν τροφή για τα ζώα τους. Έμεναν εκεί όλη τη νύκτα… Για να αποφύγουν την ταλαιπωρία αρκετοί κτηνοτρόφοι άφηναν το αγροτικό αυτοκίνητο τους και έφευγαν με άλλο αυτοκίνητο συγγενικού προσώπου τους, για να επανέλθουν το πρωί. Αλλά τα έξοδα γίνονται έτσι τριπλά στο πετρέλαιο κίνησης και πολλοί δεν μπορούν να τα αντέξουν. Έτσι, άρχισαν ξανά να κοιμούνται όλη τη νύκτα μέσα στα αυτοκίνητα για να περιμένουν το πρωί το «μάννα» του οινοποιείου...

Οι περισσότεροι πάνε κάθε μέρα, διότι το φορτίο ένα αυτοκίνητο του τόνου, δεν αρκεί για να ξεπεινάσει ένα μέσο κοπάδι πάνω από ένα 24ωρο.

Αυτές είναι οι συνθήκες μέσα στις οποίες «αναπτύσσεται» η κτηνοτροφία του τόπου μας!

Κι έχουμε συνέχεια:

Ορισμένοι κτηνοτρόφοι που έχουν παλιά αυτοκίνητα (δεν είναι 4Χ4) και καρφώνουν μέσα στα στράφυλα την ώρα που φορτώνουν… Ευτυχώς οι συνάδελφοι τους, εφοδιασμένοι πάντα με σχοινιά για αυτές τις περιπτώσεις (αφού κυκλοφορούν στα βουνά) τραβούν τα παλιά αυτοκίνητα και τα απεγκλωβίζουν. Αυτονόητο είναι ότι τα παλιά αγροτικά δεν έχουν πινακίδες… Πού χρήματα για τα τέλη κυκλοφορίας!

Και το ερώτημα είναι: Όταν θα κλείσουν τα οινοποιεία, τι θα γίνει;

«Γεννάνε οι προβατίνες και πεινούν!»

Οι κτηνοτρόφοι, ιδιαιτέρως όσοι δεν εισέπραξαν την εξισωτική αποζημίωση, είναι απελπισμένοι. «Τα ζώα μας είναι νηστικά, τι να κάνουμε; Εδώ ξενυχτήσαμε εγώ και ο γιος μου. Έχουμε 170 προβατίνες που άλλες γεννούν και άλλες είναι ετοιμόγεννες. Εδώ και 17 χρόνια παίρνω την εξισωτική αποζημίωση, φέτος την κόψανε. Πώς να πληρώσω τον έμπορα ζωοτροφών. Ο άνθρωπος θέλει τα χρήματα του» μας λέει ο Ευθύμης Ζαχαριουδάκης από τη Μεγάλη Βρύση. Κάθε μέρα τα φορτία από δύο φορτηγά αυτοκίνητα του τόνου ίσα – ίσα που αρκούν για να ξεπεινάσουν τα 450 αιγοπρόβατα του κ. Ζαχαριουδάκη. «Έχω πέντε παιδιά, λέει. Ορισμένα σπουδάζουν. Ο γιος μου παράτησε το σχολείο για να με βοηθήσει στη βοσκική. Είχα δώσει στον Αλβανό 18.700 ευρώ μέσα σε δύο χρόνια. Τώρα δεν τα έχω για να τα δώσω. Αλλά χρειάζομαι βοήθεια στο κοπάδι. Πώς θα ζήσει η οικογένεια… Αλλά θα ζήσει και από το κοπάδι;» διερωτάται και προσθέτει: «Δεν έχω όμως και τι άλλο να κάνω!».

Ο Γιάννης Μπαγκέρης από τον Άγιο Θωμά έχει 150 ζώα. «Κάθε χρόνο ταΐζαμε τα κοπάδια μας και στα χόρτα. Φέτος, λόγω της ξηρασίας, δεν έχει ούτε χόρτα. Οι έμποροι δεν μας δίνουν βερεσέ ζωοτροφές, οι τυροκόμοι δεν μας δίνουν λεφτά. Όπως και να το κάνουμε είμαστε χαμένοι. Δεν έχουμε άλλη λύση από το οινοποιείο» λέει.

«Έχω 700 πρόβατα και 200 γεννημένες και ετοιμόγεννες προβατίνες. Ο γαλατάς δεν πουλά το τυρί και μου χρωστά 30.000 ευρώ… Αναγκάστηκα λοιπόν να παίρνω στράφυλα από το οινοποιείο μπας και συντηρήσω το κοπάδι μου» λέει ο νεαρός κτηνοτρόφος από τα Πρεβελιανά Μαθιός Φωτάκης. «Έχουν αυξηθεί οι τιμές στις ζωοτροφές και τα προγνωστικά για το κόστος είναι χειρότερα» προσθέτει.

«Οι έμποροι ζωοτροφών μας λένε ότι το τσουβάλι το καλαμπόκι θα πάει 17 ευρώ. Τώρα είναι 13 ευρώ και πέρυσι ήταν 9,5 ευρώ. Λεφτά δεν παίρνουμε από τους τυροκόμους, λεφτά δεν έχουμε να πληρώνουμε τους εμπόρους. Αυτή είναι η κατάσταση», επισημαίνει και ο Γιώργης Δασκαλάκης από τη Μεγάλη Βρύση.

Όπως λένε οι κτηνοτρόφοι, πολλοί τυροκόμοι που δεν έχουν χρήματα να πληρώσουν τους κτηνοτρόφους τους λένε να πάρουν τυριά από το τυροκομείο, να τα πουλήσουν για να πληρωθούν…