Του Γεωργίου Δημ. Φλουρή, συνταξιούχου δασκάλου

Με τον όρο ανθρώπινη πόλη, εννοούμε το μέρος που κατοικούν οργανικά όντα, που διαθέτουν νου και λογική που θα τους βοηθά να καταλαβαίνουν ποιο είναι το σωστό, σε αντίθεση με άλλα οργανικά όντα που δεν διαθέτουν αυτό το αγαθό, αδιαφορούν για ό,τι συμβαίνει γύρω τους και τα ονομάζομε απλώς ζώα.

Οι πόλεις σήμερα έχουν συγκροτηθεί σε οργανωμένες κοινωνίες, κυβερνώμενες από εκλεγμένους άρχοντες και πολίτες που πρέπει να τηρούν τις εντολές των αρχόντων τους.

Ένα στοιχείο που δίδει σε μια πόλη το χαρακτηρισμό της “ανθρώπινης” είναι η καθαριότητα. Είναι γνωστό ότι η χρησιμοποίηση του πλαστικού, μπορεί να έκαμε τη ζωή του ανθρώπου πιο άνετη και πιο εύκολη, αλλά του πρόσθεσε πολλά προβλήματα με τη ρύπανση του περιβάλλοντός του και του εξ αυτής επηρεασμού της υγείας του. Ειδικότερα μετά την εμπορευματοποίηση του νερού, η ρύπανση αυτή έχει οξυνθεί περισσότερο.

Ο λόγος που με οδήγησε να ασχοληθώ με το θέμα αυτό είναι η επίσκεψή μου στο νησί της Σύρου. Ήταν ημέρα καύσωνα και σχεδόν όλοι κυκλοφορούσαν με ένα μπουκαλάκι νερό στο χέρι. Όταν τελείωνε το νερό δεν το πετούσαν. Το κρατούσαν και το άφηναν σε δοχείο απορριμμάτων, που μπορούσε να το δεχτεί.

Επισκεφτήκαμε την πρωτεύουσα του νησιού και όλων των Κυκλάδων, Ερμούπολη και λεπτομερώς περπατήσαμε το λόφο όπου κατοικούν, κυρίως καθολικοί (το 1/4 του νησιού είναι καθολικοί).

Παρατηρήσαμε ότι υπάρχουν αμέτρητα μικρά δρομάκια ανηφορικά, που γίνονται και κατηφορικά, πλακοστρωμένα με πέτρα και καθαρά. Πουθενά σκουπίδια, πουθενά μπουκάλια.

Οι μυρωδιές που επηρέαζαν την όσφρησή μας ήταν από τη χύτρα κάποιου στιφάδου, ή από τηγανιζόμενο ψάρι. Από κανένα στενό δεν διέρχεται όχημα τετράτροχο αλλά και δίτροχο.

Στο ψηλότερο σημείο βρίσκεται ο μεγαλοπρεπής ναός του Αγ. Γεωργίου (ναός καθολικός). Η επίσκεψή μας σ’ αυτόν με οδήγησε να πάρω διάφορα έντυπα από το σημείο του ναού που είχαν τοποθετηθεί με την ένδειξη “διανέμονται δωρεάν”.

Όλα ήταν γραμμένα στα Ελληνικά, με διάφορα θρησκευτικά κυρίως θέματα, εκτός ενός που ήταν γραμμένο στα Ιταλικά. Από τη μετάφραση που έκαμα, θα δώσω διάφορα αποσπάσματα που μιλούν κυρίως για την καθαριότητα της συνοικίας τους, παρόλο που και τα άλλα σημεία του, είναι σημαντικά που αναφέρονται όμως σε διαφορετικά θέματα.

Carissimo /a, che stai visitanto Ano Syros

Sii benvenuto nolla nistra isola!

Con queso avviso vogliamo fare presente alcuni elementi che sono caratteristici della nostra cultura, con la preghiera che anche tu li rispetti

Αγαπητέ/ή που επισκέπτεσαι την Άνω Σύρο.

Σε καλωσορίζομε στο νησί μας!

Με αυτή την αγγελία θέλομε να σου παρουσιάσομε μερικά στοιχεία χαρακτηριστικά του πολιτισμού μας, με την παράκληση επίσης και συ να τα σεβαστείς.

Θα παρατηρήσεις οπωσδήποτε ότι η συνοικία μας είναι καθαρή, παρόλο που ο Δήμος δεν έχει οδοκαθαριστή που να σκουπίζει τους δρόμους.

Οδοκαθαριστής του Δήμου είναι ο αέρας και η κάθε σπιτονοικοκυρά που καθαρίζει το σοκάκι μπροστά στο σπίτι της. Αλλά και όλοι οι κάτοικοι φροντίζουμε να μη λερώνουμε τους δρόμους μας: δεν πετάμε στο δρόμο τα πλαστικά μπουκάλια, τα άδεια κουτιά των τσιγάρων, ούτε τα χαρτιά από παγωτά, καραμέλες, τσιπς και άλλα.

Και καταλήγει: Εκ μέρους μας σου ευχόμαστε μια ευχάριστη διαμονή στο νησί μας και μια χαρούμενη επιστροφή στο σπίτι σου.

Σ’ ευχαριστούμε.

Η αυτή εικόνα επικρατεί όχι μόνο στο λόφο των καθολικών, αλλά σ’ ολοκληρη την Ερμούπολη, γι’ αυτό δικαίως μπορεί να αποδοθεί σ’ αυτήν ο χαρακτηρισμός της “ανθρώπινης πόλης”. Και αυτή η τιμητική διάκριση οφείλεται κυρίως στους ίδιους του πολίτες.

Αυτή την ευαισθησία, δυστυχώς, δεν την έχουν οι κάτοικοι της δικής μας πόλης και της δικής μου γειτονιάς. Περπάτησα, μια απόσταση 1000 μέτρων επί μεγάλης τουριστικής οδού. Κουράστηκα να μετρώ μπουκάλια του νερού, αφήνοντας τα κουτιά αναψυκτικών, μπίρας, τσιγάρων, καφέδων, πλαστικές σακούλες και ποτήρια και όχι μόνο. Αυτά φυσικά δεν έπεσαν από τον ουρανό. Κάποιο χέρι τα πέταξε. Και δεν έχει περάσει πολύς καιρός που είδα σ’ αυτό το δρόμο εργάτες του Δήμου να τον καθαρίζουν, γεμίζοντας μεγάλες μαύρες σακούλες.

Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι όσους εργάτες καθαριότητας κι αν χρησιμοποιήσουν οι δημοτικές Αρχές ή υπαλλήλους η Δημοτική Αστυνομία, όσα πρόστιμα και να επιβληθούν στους παραβάτες (και πόσοι θα συλληφθούν) αν δεν υπάρξει κατανόηση και ευαισθησία εκ μέρους των πολιτών, δεν πρόκειται η πόλη μας, μα και οποιαδήποτε πόλη, να γίνει Ερμούπολη, δηλαδή “ανθρώπινη”.

Κάποτε, στα χρόνια της επταετίας, που η χρήση του πλαστικού ήταν σχεδόν ανύπαρκτη, κάποιος Παττακός συνελάμβανε εκείνους που πετούσαν τις γόπες (αποτσίγαρα) στο δρόμο κι εμείς τον χλευάζαμε. Μήπως είχε δίκιο;

Κατενιουσιασμένος από την καθαριότητα της Σύρου, ειδικότερα της περιοχής της Άνω Σύρου της Ερμούπολης, αφιερώνω το παρακάτω δεκατετράστιχο ποίημα. Στο ποίημα αυτό υπάρχει η λαϊκή φράση: “Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά” που ομολογουμένως αγνοούσα για ποιο λόγο ειπώθηκε.

Να τι έμαθα λοιπόν για τη φράση: “Αχλάδα, γενικώς, έλεγαν το καράβι. Το πειρατικό καράβι έσερνε πίσω του μια βάρκα, στην οποία έμπαιναν οι πειρατές και έβγαιναν στην ξηρά. Αν οι Πανωσυριανοί έβλεπαν τέτοιο καράβι από σπίτι σε σπίτι, μετέδιδαν αυτή τη φράση και οι κάτοικοι έφευγαν για να γλιτώσουν.

Για την Απάνω Σύρο

Λιθόστρωτα, καθάρια

τα στενά σου

με ανηφόρες

μα και κατηφόρες

που για να τα διαβείς,

χρειάζοντ’ ώρες.

Είναι κι αυτά

απ’ τα χαρίσματά σου.

Λαμποκοπούν

τα σπίτια τα μικρά σου

με χάρη τα

φροντίζουνε οι κόρες

και εκκλησιές

πολλές ειρηνοφόρες

καθολικές, θα βρεις

στο πέρασμά σου.

Οι πόρτες,

πανωπόρτι όλες έχουν

αν πειρατές

ταράζαν τα νερά της

οι Συριανοί

θα έπρεπε να ελέγχουν

αν πίσω έχει η αχλάδα

την ουρά της.

Κι αν έχει, θα το μάθουν

οι γειτόνοι

να φύγουν, γιατ’

ο θάνατος σιμώνει.

Έδωσα σήμερα κάποια στοιχεία από τον πολτισμό της Σύρου. Θα συνεχίσω με τα ιστορικά γεγονότα και με τη συμβολή της Σύρου στις Κρητικές Επαναστάσεις