
Ο ρόλος της γυναίκας στην Αντίσταση τα χρόνια 1941-1945 δεν έχει μέχρι σήμερα μελετηθεί σε βάθος και η γυναίκα της Κατοχής δεν έχει πάρει τη θέση που της αξίζει στο πάνθεον των ηρώων. Η γυναίκα της Αντίστασης είναι αυτή που έχασε στον πόλεμο το παιδί της, το σύζυγο, τον πατέρα. Είναι αυτή που έκλαψε το παλικάρι της, τον αρραβωνιαστικό της, που εκτέλεσαν οι Γερμανοί τα τέσσερα πέτρινα χρόνια της σκλαβιάς 1941-1945. Είναι αυτή που ζύμωσε, που έπλυνε, που φρόντισε τους άντρες που είχαν καταφύγει στα βουνά και πολεμούσαν τους ναζί κατακτητές. Είναι η γυναίκα που ντύθηκε στα μαύρα και περίμενε υπομονετικά να ξαστερώσει. Είναι η γυναίκα της Κρήτης που έχασε το σπίτι της (δεκάδες σπίτια έκαψαν και κατάστρεψαν οι Γερμανοϊταλοί) και που κλήθηκε μετά να μαζέψει τις στάχτες και να ορθώσει πάλι το ανάστημά της.

Γι’αυτές τις γυναίκες πότε θα μιλήσουμε ;
Μια τέτοια γυναίκα της Κρητικής Αντίστασης έφυγε πριν λίγες ημέρες από τη ζωή, πλήρης ημερών, η Ελένη Τζωρμπατζάκη από το χωριό Προφήτης Ηλίας. Γεννήθηκε το 1920 και τα πρώτα της παιδικά χρόνια τα πέρασε με δυσκολίες, άλλωστε ήταν δύσκολα χρόνια, ας μην ξεχνούμε πως η χώρα μας μόλις ξεκινούσε έναν πόλεμο (στη Μικρασία) απ’όπου βγήκε λαβωμένη. Είκοσι χρονών, λίγο πριν ξεσπάσει ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος βρήκε το παλικάρι που ονειρευόταν να περάσει την υπόλοιπη ζωή της στο πρόσωπο του νεαρού ανθυπομοίραρχου από τη Σητεία Κατσούλη Νικόλαου. Αρραβωνιάστηκαν αλλά ο Χάρος δεν ήθελε. Ο Νίκος Κατσούλης σκοτώθηκε αμέσως μετά τη μάχη της Κρήτης στα Χανιά. Στήθηκε στο απόσπασμα στον Αλικιανό και εκτελέστηκε από τους κατακτητές τις πρώτες μέρες του Ιουνίου 1941.
Ακολούθησαν μαύρες μέρες. Εντάχθηκε στην Αντίσταση και πολεμούσε στα; βουνά για την ελευθερία της Ελλάδας. Στην Αντίσταση γνώρισε το ηγετικό στέλεχος του ΕΑΜ Κρήτης Βασίλη Κοντοκώτσο και μετά την απελευθέρωση, το 1947, παντρεύτηκαν. Αλλά ούτε αυτός ο γάμος είχε μέλλον και χαρές. Το 1948, τα χρόνια του Εμφυλίου, συνελήφθη κι αυτή και ο σύζυγός της και στάλθηκαν εξορία. Χωριστά ο ένας από τον άλλο. Η οδύσσεια της Ελένης μόλις άρχιζε. Αη Στράτης, Μακρόνησος, τόποι αποστολής και μαρτυρίου. Το 1952 αποφυλακίστηκε αλλά με τον άντρα της είχαν πλέον να διαλέξουν διαφορετικούς δρόμους.
Παιδιά δεν απέκτησε. Αύριο Κυριακή συγγενείς και φίλοι θα παραστούν στο 40/θήμερο μνημόσυνό της που θα τελεστεί στο ναό του Αγίου Τίτου στο χωριό Προφήτης Ηλίας. Οι προσευχές μας θα συνοδεύουν την Ελένη Τζωρμπατζάκη στο μεγάλο της ταξίδι και η μνήμη της ας παραμείνει αιωνία.
* Ο Γιώργος Καλογεράκης είναι δάσκαλος, επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Ιστορίας Νεώτερης Ελλάδας και Νεοελληνικού Πολιτισμού της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

