Του Νίκου Τσαγκαράκη

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά πραγματοποιείται φέτος από 1 ως 6 Σεπτεμβρίου το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κω για θέματα Υγείας «Ιπποκράτης». Η διοργάνωση αποτελεί μια πρωτοβουλία της σκηνοθέτριας Λουκίας Ρικάκη και των συνεργατών της, την οποία υιοθέτησε γενναιόδωρα ο Δήμος Κω για τη δημιουργία στη γενέτειρα του Ιπποκράτη, ενός παγκόσμιου τόπου συνάντησης μελών της ιατρικής κοινότητας, καλλιτεχνών και του κοινού για θέματα υγείας και πρόληψης.

Οι προβολές πραγματοποιούνται στις αίθουσες του χειμερινού δημοτικού κινηματογράφου «Ορφέας» καθώς και στον θερινό κινηματογράφο «Ορφέας», στην πόλη της Κω. Είναι διαγωνιστικού χαρακτήρα, προβάλλει ταινίες πρόσφατης παραγωγής για την υγεία και τον άνθρωπο απ’ όλο τον κόσμο, οι οποίες διαγωνίζονται για να βραβεία του φεστιβάλ, τα οποία απονέμονται από διεθνείς κριτικές επιτροπές όπου συμμετέχουν εκπρόσωποι σχετικών ειδικοτήτων, όπως γιατροί, σκηνοθέτες, επιστήμονες, εκπρόσωποι ειδικών ΜΜΕ.

Φέτος θα προβληθούν 100 ταινίες μεγάλου, μεσαίου και μικρού μήκους που καλύπτουν ένα εξαιρετικά μεγάλο φάσμα ζητημάτων υγείας, ανάμεσα στα οποία περιλαμβάνονται η διατροφή, η ανορεξία, η κακοήθης παχυσαρκία, τα θύματα της θαλιδομίδης, το AIDS, οι διοξίνες και η καλλιέργεια βιολογικών καρπών και σιτηρών, τετραπληγία και εγκυμοσύνη, εναλλακτικές θεραπείες, ο αυτισμός, η στυτική δυσλειτουργία, ο γυναίκειος οργασμός, ο καρκίνος του μαστού, η γεροντική άνοια, η ευθανασία από την πλευρά των γιατρών, η δημιουργική ζωή των ανθρώπων που κινούνται με αμαξίδια και πολλά άλλα ενδιαφέροντα θέματα.

Ανάμεσα στους τίτλους που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι το «Ενας καλός άντρας» της Αυστραλο-ινδής σκηνοθέτριας Σαφίνα Ουμπερόι. O Κρις Ρόρλακ, ο ‘καλός άντρας’ του τίτλου είναι ένας τυπικός αγρότης από τη βόρεια Νέα Νότια Ουαλία αλλά η ιστορία του είναι μοναδική. Πριν από 14 χρόνια η έγκυος φίλη του υπέστη βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο και έμεινε ανίατα παραπληγική, αλλά ο Κρις ήταν απτόητος και την παντρεύτηκε λίγο μετά τη γέννηση του παιδιού τους. Το παιδί τους τώρα είναι έφηβος και το ζευγάρι μόλις ανακάλυψε ότι περιμένει και δεύτερο. Ωστόσο, η ζωή στη φάρμα είναι τώρα ακόμα πιο δύσκολη και χρειάζεται απεγνωσμένα ένα δεύτερο εισόδημα. Οι κάτοικοι της πόλης του με τρόμο ανακάλυψαν ότι ο Κρις σχεδιάζει να ανοίξει έναν μικρό, νόμιμο οίκο ανοχής.

Με τον «Κύκλο των ηλιθίων» η Εμμανουέλ Σικ Γκαρσία αποκαλύπτει πώς οι ίδιες εταιρίες παραγωγής χημικών οι οποίες κατασκευάζουν τις ουσίες που προκαλούν καρκίνο (τα χημικά δεν υπόκεινται σε υγειονομικό έλεγχο πριν νομιμοποιηθούν), επενδύουν και κατασκευάζουν τις θεραπείες κατά της ασθένειας. Αυτές οι εταιρίες τώρα εναντιώνονται συλλογικά κατά των μακροχρόνιων υγειονομικών ελέγχων της καινούριας τους ανακάλυψης: τις μεταλλαγμένες καλλιέργειες.

Η «Χημειοθεραπεία» του Πάβελ Λοζίνσκι καταγράφει ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία σε μια ογκολογική κλινική. Είναι ξαπλωμένοι ανά δύο και κάνουν εκπληκτικές συζητήσεις. Βλέποντας τη ζωή μέσα από ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα, μια απόσταση που τη δημιουργεί το νοσοκομείο, ξαφνικά αποκαλύπτεται η πραγματική αξία της, η ευαισθησία και η γοητεία της.

Η Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών (http://alzheimerathens.gr) θα εκπροσωπηθεί στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ για θέματα Υγείας «Ιπποκράτης» 2010 στο πλαίσιο του αφιερώματος στην νόσο Αλτσχάιμερ. Η πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Αλτσχάιμερ & Συναφών Διαταραχών Αθηνών και Διευθύντρια Ιατρείου Μνήμης στο Νοσοκομείο ΥΓΕΙΑ, Δρ Παρασκευή Σακκά, Νευρολόγος-Ψυχίατρος, θα συμμετέχει στις συζητήσεις γύρω από τις δύο ταινίες του αφιερώματος στη νόσο Αλτσχάιμερ καθώς και στις σχετικές συνεντεύξεις τύπου δίνοντας έτσι την ευκαιρία στο κοινό και στους επαγγελματίες να ενημερωθούν για τη νόσο και για τις δράσεις και πρωτοβουλίες της Εταιρείας.

Η πρώτη ταινία σχετική με τη νόσο είναι η «Μαμά». Μια εικαστική, τρυφερή και χιουμοριστική προσπάθεια κατανόησης της νόσου Αλτσχάιμερ, καθώς η σκηνοθέτρια Άντελαϊντ Ρούσεν χρησιμοποιεί στατικά κινηματογραφημένα περιστατικά περιποίησης της ασθενούς μητέρας της, προσπαθώντας να εισέλθει στον κόσμο της. Η δεύτερη είναι οι «Ατελείωτες μέρες» της Ιρανής Σίμιν Φαλλαζάντε Τεχράνι, που παρουσιάζει τις ζωές πολλών γυναικών που υποφέρουν από αυτό το σύνδρομο. Ζούνε σ’ ένα σανατόριο στην Τεχεράνη και οι περισσότερες δεν έχουν οικογένεια. Η σκηνοθέτρια μιλάει μαζί τους για τη ζωή τους, τις οικογένειές τους και τα όνειρά τους.

Το «Αγόρι εντός» είναι ένα βραβευμένο ντοκιμαντέρ από τον Καναδά, στο οποίο η σκηνοθέτρια Μάριαν Κάπλαν στρέφει την κάμερα στον 12χρονο γιο της, Άνταμ, που πάσχει από το σύνδρομο Άσπεργκερ, μια μορφή υψηλά λειτουργικού αυτισμού, που χαρακτηρίζεται από ανάρμοστη κοινωνική και συναισθηματική συμπεριφορά. Το σχολείο είναι ένας εφιάλτης για τον Άνταμ, αφού δεν μπορεί να κοινωνικοποιηθεί με τους συμμαθητές του. Μέσα από ένα δυνατό και πολύ προσωπικό πορτραίτο μίας όλο και πιο συνηθισμένης μορφής αυτισμού βλέπουμε την πορεία του Άνταμ καθώς προσπαθεί να τελειώσει το σχολείο και να αντιληφθεί τι είναι οι παρενοχλήσεις, τα κορίτσια και γενικότερα τι σημαίνει ζωή στον πραγματικό κόσμο.

Το «Εν ψυχρώ» είναι ένα ντοκιμαντέρ μακρόχρονης, προσωπικής παρατήρησης με θέμα την ψύχωση, μία κατάσταση που ακόμη θεωρείται ταμπού. Ακολουθεί την προσπάθειά της Γερμανίδας σκηνοθέτριας Γκάμα Μπακ να καταγράψει την ασθένειά της και να επιστρέψει στη ‘φυσιολογική’ ζωή. Περιλαμβάνει συνεντεύξεις του εαυτού της, συζητήσεις και βιντεοσκοπημένα γράμματα που της έστελναν συγγενείς και φίλοι. Η κινητήρια δύναμη πίσω από το ντοκιμαντέρ ήταν η μοναδική προοπτική που δημιούργησε το γεγονός ότι ήταν ταυτόχρονα η δημιουργός και η πρωταγωνίστρια της ταινίας, χρησιμοποιώντας την τέχνη της για να μεταφέρει περιγραφικά στην οθόνη την πραγματικότητα του κόσμου της ψύχωσης. Η ιστορία της μπορεί να θεωρηθεί παράδειγμα, γιατί αυτό που της συνέβη είναι αποκαλυπτικό αλλά όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο, καθώς αποκαλύπτει σε ποιο σημείο αρχίζει η απελευθέρωση από το στίγμα που δημιούργησε η ασθένεια.

Πρόκειται για μόνο μερικές από τις δεκάδες ταινιών που θα προβληθούν στον φετινό «Ιπποκράτη». Να υπενθυμίσουμε ότι το φεστιβάλ διεξάγεται με ανοιχτή πρόσκληση και ελεύθερη είσοδο σε όλους τους θεατές, αποτελώντας έτσι μια επιπλέον αφορμή να ταξιδέψει κανείς στην Κω ή μία παραπάνω επιλογή ψυχαγωγίας για όσους έχουν ήδη προγραμματίσει να περάσουν χρόνο στο όμορφο νησί.