
Την άμεση απαγόρευση των εισαγωγών όλων των φοινικοειδών προτείνει ο περιβαλλοντικός σύλλογος δήμου Ιτάνου, ως ένα από τα μέτρα τα οποία χρειάζεται να ληφθούν άμεσα για την προστασία του φοινικοδάσους στο Βάι και των υπόλοιπων συστάδων φοινικοειδών που υπάρχουν στην Κρήτη.
Επίσης, ο φιλοπεριβαλλοντικός σύλλογος επισημαίνει σε σχετική ανακοίνωση του ότι υπάρχον και άλλοι κίνδυνοι που απειλούν το Βάι:
«1. Ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το φοινικόδασος είναι η ίδια η προστασία του. Με άλλα λόγια το Βάι κινδυνεύει από τους προστάτες του που πολλές φορές ο υπερβάλλων ζήλος οδηγεί σε λάθος τακτικές και μεθόδους με ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα.
Μια από αυτές τις ενέργειες είναι η περίφραξη του που θυμίζει άγριο θηρίο εγκλωβισμένο σε κλουβί. Το Βάι είναι ζωντανός οργανισμός, είναι οικοσύστημα που ασφυκτιά και αναζητά την εξέλιξη και την ελευθερία του.
2. Πίσω από το Βάι, υπάρχει άλλο τεχνητό ιδιωτικό φοινικόδασος με πολλαπλάσιο αριθμό φοινικόδεντρων που οι περισσότεροι εξ αυτών ανήκουν σε άλλο είδος ξένο προς τον ενδημικό Κρητικό φοίνικα και αποτελεί τη μεγαλύτερη αυτή τη στιγμή απειλή για το μοναδικό αυτό οικοσύστημα στην Ευρώπη. Ο λόγος είναι απλός: το τεχνητό ιδιωτικό φοινικόδασος αποτελεί ένα τέλειο κράχτη προσέλκυσης του εντόμου! Εκτός όμως του ότι αποτελεί τη πύλη εισόδου του κόκκινου σκαθαριού που σύμφωνα με τους επιστήμονες προσβάλει κυρίως τους εισαγόμενους φοίνικες και ιδιαίτερα τα νεαρά βλαστάρια, σημαντική επίσης απειλή είναι και ο υβριδισμός.
Η Διεύθυνση Δασών Λασιθίου εξέδωσε την υπ’ αριθμόν 462/6 -3 – 2000 δασική απαγορευτική διάταξη σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται σε ακτίνα 10 χλμ από το φοινικόδασος να φυτεύονται άλλα είδη φοινικοειδών εκτός του Κρητικού φοίνικα. Οδηγία όμως που ουδέποτε τηρήθηκε! Τόσο απλά... Η ίδια η Ελληνική πολιτεία δεν έχει τη θέληση να επιβάλει τις δικές της αποφάσεις;
Σημειώνουμε εδώ ότι ο επιχειρηματίας κάτοχος του ιδιωτικού δάσους εισήγαγε τους φοίνικες πριν από πολλά χρόνια και τους αναπαράγει με μοναδικό σκοπό να τους πουλούσε στη Αγγλική εταιρεία όταν θα ξεκίναγε η διαβόητη αποικιοκρατική επένδυση στο Τοπλού. Η οποία εταιρεία δήλωνε σεβασμό προς το τοπίο και το περιβάλλον, την ενδημική χλωρίδα που καταστρέφουν τα ..κατσίκια! Αλλά ευτυχώς που ο ξένος προς την Κρητική φύση, το τοπίο και το ξηροθερμικό κλίμα χλοοτάπητας των γηπέδων γκολφ και οι ξενόφερτοι φοίνικες μιλάνε από μόνοι τους και αποτελούν την καλύτερη απόδειξη για τα όσα σχεδιαζότανε... μεταξύ άλλων, τονίζει ο φιλοπεριβαλλοντικός σύλλογος.
3. Υπάρχει όμως ακόμα μια μεγάλη απειλή που ως βραδυφλεγής βόμβα καταστρέφει σιγά σιγά το οικοσύστημα Βάι. Πρόκειται για μια τεράστια θερμοκηπιακή μονάδα εσωτερικής και εξωτερικής καλλιέργειας που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά πίσω από το φοινικόδασος που επί 30 τουλάχιστον χρόνια εξαντλεί τα νερά του υδροφόρου ορίζοντα γεμίζοντας τον με επικίνδυνα φυτοφάρμακα και λιπάσματα που καταλήγουν στην υδρολογική λεκάνη στη καρδιά του δάσους.
Η δική μας πρόταση είναι, η άμεση απομάκρυνση όλων των εισαγόμενων φοινικόδεντρων του ιδιώτη επιχειρηματία καθώς και των θερμοκηπιακών δραστηριοτήτων, που πιστεύουμε πως ευθύνονται και είναι η αιτία της χρόνιας παθογένειας και της κακής κατάστασης των φοινίκων που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια.
Κλείνοντας θέλουμε να επισημάνουμε ότι, επειδή οι καιροί είναι περίεργοι και δεν μας αφήνουν μεγάλα περιθώρια αισιοδοξίας, προτείνουμε ένας μεγάλος αριθμός π.χ 200 ή και περισσότερα φυτά του Κρητικού φοίνικα να διαφυλαχτούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σαν εφεδρεία σε περίπτωση προσβολής του φοινικόδασους Βάι. Τα φυτά αυτά να αναπτυχθούν σε ελεγχόμενες συνθήκες και σε κλίμα παρόμοιο με αυτό που επικρατεί στο φοινικόδασος, που να ευνοεί την φυσική επιβίωση και την ανάπτυξη του. Μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να είναι η Κάσος μιας και το έντομο θα είναι πολύ δύσκολο να φτάσει μέχρι εκεί.
Το Βάι έχει κηρυχθεί αισθητικό δάσος καθώς και ειδική ζώνη προστασίας για τα πουλιά, σύμφωνα με Κοινοτική οδηγία. Προστατεύεται επίσης ως ειδικά ευαίσθητη περιοχή, σύμφωνα με τη σύμβαση της Βαρκελώνης για τις προστατευόμενες περιοχές της Μεσογείου. Παρά τις Οδηγίες, στην ουσία ελάχιστα πράγματα έχουν γίνει για την πραγματική προστασία και ανάδειξη του.
Προτείνουμε, όλοι οι εμπλεκόμενοι και αρμόδιοι φορείς που υποτίθεται ότι αγωνιούν και ενδιαφέρονται για τον μικρό αυτό παράδεισο της Κρήτης, να συνεννοηθούν μεταξύ τους, να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες ώστε το μοναδικό αυτό οικοσύστημα της Ευρώπης να βρει τη θέση που του αξίζει, προτείνοντας το ως υποψήφιο προς ένταξη στα μνημεία της παγκόσμιας φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Και αυτή η τελευταία πρόταση, αν βέβαια οι αρμόδιοι δείξουν και την ανάλογη σοβαρότητα, ίσως να αποτελέσει το εφαλτήριο για τη διατήρηση του!», καταλήγει ο φιλοπεριβαλλοντικός σύλλογος Ιτάνου.

