Ήταν ένας αστρολάβος;

Ήταν ένα πλανητάριο, ένα αστρονομικό ρολόι, ένα περίπλοκο σύστημα πλοήγησης; Όλα αυτά μαζί ή κάτι άλλο;


H εκπληκτική ιστορία του πρώτου υπολογιστή της ανθρωπότητας, που ολοένα και περισσότερο εντυπωσιάζει και εκπλήσσει το διεθνές κοινό και τους ερευνητές,θα ξεδιπλωθεί στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας αυτό το καλοκαίρι. Η έκθεση για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων θα ανοίξει τις πύλες της τη Δευτέρα 19 Ιουλίου και θα διαρκέσει έως τις 31 Οκτωβρίου.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, τα θραύσματα του οποίου τα ανέσυραν από τον βυθό της θάλασσας των Αντικυθήρων Συμιακοί σφουγγαράδες τη Μεγάλη Τρίτη του 1900, κίνησε αμέσως το ενδιαφέρον κάθε είδους ερευνητών της αρχαιότητας. Ο σύνθετος αυτός μηχανισμός σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε στο δεύτερο μισό του 2ου αιώνα π.Χ. και δεν είχε όμοιό του για 1.300 χρόνια τουλάχιστον. Ήταν ένας αστρολάβος; Ήταν ένα πλανητάριο, ένα αστρονομικό ρολόι, ένα περίπλοκο σύστημα πλοήγησης; Όλα αυτά μαζί ή κάτι άλλο;

Τα θραύσματα του μηχανισμού ανακαλύφθηκαν σε ένα ρωμαϊκό ναυάγιο μαζί με εκατοντάδες άλλα ευρήματα, τα οποία ανελκύστηκαν στην πρώτη σύγχρονη ενάλια αρχαιολογική αποστολή και φυλάσσονται μέχρι και σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Εκεί, για περισσότερο από έναν αιώνα, εξέταζαν το ιδιαίτερο αυτό αντικείμενο του αρχαίου κόσμου δεκάδες ερευνητές, χωρίς να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τις ακριβείς λειτουργίες του και τον σκοπό της κατασκευής του. Πρόσφατα έγινε δυνατή η μελέτη του Μηχανισμού από μία διεθνή ομάδα επιστημόνων, με τη χρήση σύγχρονων μηχανημάτων που σχεδιάστηκαν ειδικά για τη μελέτη των θραυσμάτων του Μηχανισμού, η οποία οδήγησε σε πρωτοφανή ευρήματα.

Χάρη σε αυτήν την έρευνα γνωρίζουμε τώρα με βεβαιότητα ότι ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτελεί μια μηχανική μικρογραφία του Αρχαίου Σύμπαντος. Πρόκειται για έναν περίπλοκο αστρονομικό υπολογιστή που παρακολουθεί τους κύκλους του Ηλιακού Συστήματος, δηλαδή τα ημερολόγια, τις φάσεις και τις θέσεις του Ηλίου και της Σελήνης. Επίσης προβλέπει τις ηλιακές και τις σεληνιακές εκλείψεις, και πιθανώς τις θέσεις των πλανητών. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ότι ο Μηχανισμός περιλάμβανε και έναν τετραετή δείκτη, τον δείκτη της Ολυμπιάδας, ο οποίος παρακολουθούσε τον κύκλο των Πανελλήνιων Αγώνων!