Της Λίλιαν Δαφερμάκη

«Στο φως» τμήμα του αγωγού που ύδρευε τον Χάνδακα

Μετά από κατεδάφιση στα Νέα Αλάτσατα


Η κατεδάφιση του κτιρίου που φιλοξενούσε τον Πολιτιστικό Σύλλογο στα Νέα Αλάτσατα την προηγούμενη Παρασκευή, ( με σκοπό να διαπλατυνθεί η οδός Διλβόη, κατά 5-6 μ. ), έφερε στο φως, ένα σημαντικό τμήμα του κεντρικού αγωγού ύδρευσης του Χάνδακα, τον οποίο είχαν κατασκευάσει οι Ενετοί υπό τις οδηγίες του κορυφαίου Φραντζέσκο Μοροζίνη, το 1620- 1628.

Πρόκειται για ένα σπουδαίο δημιούργημα, το οποίο διατηρείται άριστα ως τις μέρες μας και δείχνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο, πόσο σπουδαίοι και ικανοί ήταν οι ενετοί μηχανικοί που κατασκεύασαν αυτό το γιγαντιαίο έργο το οποίο καλύπτει μια έκταση 15 χιλ (!). Για την ακρίβεια αφετηρία του αγωγού είναι η θέση Καρυδάκι, που βρίσκεται ανάμεσα στη Σύλλαμο και τις Αρχάνες, από όπου αντλούσε νερό, και κατέληγε στην «καρδιά» της πόλης του Ηρακλείου στην κρήνη Μοροζίνι τα εγκαίνια της οποίας έγιναν το 1628. Όπως αποδείχτηκε από το τμήμα του αγωγού που ήρθε “στο φως”, είναι μια κατασκευή που μοιάζει με τούνελ. Έχει βάθος 10 μ. και πλάτος 2 και ακόμα και σήμερα υπάρχει νερό στο εσωτερικό του. Όπως είναι προφανές, σήμερα ο αγωγός σε πολλά σημεία του έχει καταστραφεί, ωστόσο στα κομμάτια του που ακόμα σώζονται, υπάρχει ακόμα νερό το οποίο διαχέεται σε διάφορα σημεία της πόλης.

Τον αγωγό είχε τη δυνατότητα να θαυμάσει από πρώτο χέρι ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Εργων Κώστας Μαμουλάκης, ο οποίος τονίζει ότι πρόκειται για ένα ακόμα σπουδαίο έργο των Ενετών οι οποίοι έχουν αφήσει την ανεξίτηλη σφραγίδα τους στην πόλη. Στο εσωτερικό του μπορεί κάποιος εύκολα να διακρίνει τις θολωτές γέφυρες που είχαν κατασκευαστεί με τις οδηγίες των μηχανικών της εποχής, και είναι αντίστοιχες με τις αντηρίδες που σήμερα τοποθετούνται στα έργα, προκειμένου να αντέξουν τις πιέσεις που ασκούνται σε αυτά, και εν προκειμένω των τοιχωμάτων από τα χώματα. Όπως σημειώνει, το συγκεκριμένο τμήμα του αγωγού το οποίο αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών διαμόρφωσης του δρόμου, μετά την κατεδάφιση του κτιρίου, βρίσκεται σε άριστη κατάσταση.

“Το τι θα γίνει από δω και πέρα, θα πρέπει να το αποφασίσει η Εφορία Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων από την οποία αναμένουμε οδηγίες για τα επόμενα βήματα που θα πρέπει να γίνουν”.

Ο ίδιος ωστόσο τονίζει ότι η Λότζια είναι πρόθυμη να στηρίξει ακόμα και μια πρόταση για την ανάδειξη του συγκεκριμένου τμήματος του μνημείου, μέσα από κάποιο τρόπο που η υπηρεσία θα υποδείξει.