Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Χάος στο Υποθηκοφυλακείο!

Σήμα κινδύνου από τον Δικηγορικό Σύλλογο


Τον κώδωνα του κινδύνου για την τραγική κατάσταση που επικρατεί στο Υποθηκοφυλακείο Ηρακλείου κρούει ο Δικηγορικός Σύλλογος Ηρακλείου, επισημαίνοντας ότι ο απαρχαιωμένος τρόπος λειτουργίας του προκαλεί εύλογη ανησυχία ακόμα και για την ασφάλεια των συναλλαγών που πραγματοποιούνται καθημερινά.

Είναι ενδεικτικό ότι η τελευταία ενημέρωση των βιβλίων που έχουν να κάνουν με τις προσημειώσεις και τις υποθήκες, έχει σταματήσει στον Ιανουάριο του 2005, ενώ για τις γονικές παροχές τον Ιανουάριο του 2008. Είναι επίσης εκπληκτικό ότι αν κάποιος σήμερα υποβάλλει αίτηση για τη χορήγηση πιστοποιητικών που έχουν να κάνουν με τις πράξεις εφαρμογής, θα τα πάρει στο χέρι του το 2013(!).

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που παρουσιάζει σήμερα στην “Π” το μέλος της διοίκησης του Δικηγορικού Συλλόγου Ηρακλείου, Νίκος Λογοθέτης.

“Το Υποθηκοφυλακείο Ηρακλείου λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο που λειτουργούσε πριν από 50 χρόνια. Μπορεί να υπάρχουν κάποιοι υπολογιστές, αλλά όλη η υπόλοιπη λειτουργία του υποθηκοφυλακείου στηρίζεται στον ίδιο παρωχημένο τρόπο, δηλαδή οι εγγραφές γίνονται σε βιβλία” επισημαίνει, δίνοντας παράλληλα το στίγμα του προβλήματος που έχει άμεσο αντίκτυπο σε δικηγόρους και πολίτες.

Όπως είναι γνωστόν, στο Υποθηκοφυλακείο καταχωρούνται συμβολαιογραφικές πράξεις που αναφέρονται στην περιφέρεια του Ηρακλείου. Πιο συγκεκριμένα καταχωρούνται συμβόλαια, μεταβιβάσεις, γονικές παροχές, δωρεές, αγοραπωλησίες, υποθήκες, προσημειώσεις που εγγράφονται προς εξασφάλιση δανείων. Όλα τα δάνεια που χορηγούνται από τις τράπεζες, καταχωρούνται στο Υποθηκοφυλακείο.

Σύμφωνα με τον κ. Λογοθέτη, το πρόβλημα έγκειται στην ενημέρωση των βιβλίων.

Πηγαίνοντας κάποιος δικηγόρος στο Υποθηκοφυλακείο και ανοίγοντας τα βιβλία, δεν έχει πλήρη εικόνα για το τι υπάρχει στη μερίδα του καθένα μέχρι σήμερα και αυτό συμβαίνει επειδή ακριβώς οι ενημερώσεις των βιβλίων χρονικά είναι πολύ πίσω.



Ποια είναι η κατάσταση σήμερα

Σύμφωνα με τον κ. Λογοθέτη, ο δικηγόρος που σήμερα θα επιχειρήσει έλεγχο στο Υποθηκοφυλακείο, έχει να αντιμετωπίσει την εξής κατάσταση:

- στα βιβλία μερίδων υπάρχει ενημέρωση μέχρι και τις 9 Ιανουαρίου 2008. Αν δηλαδή για παράδειγμα κάποιος δεχθεί μία γονική παροχή από τη μητέρα του και την αναζητήσει στα αντίστοιχα βιβλία, δεν θα τη βρει σήμερα.

Από τον Ιανουάριο του 2008 μέχρι και σήμερα δεν έχει περαστεί καμία πράξη στα βιβλία. Ακόμα και να το έχει πουλήσει το ακίνητο σε τρίτο, αυτό δεν θα φαίνεται από πουθενά, παρά μόνο από το βιβλίο των εισερχομένων εγγράφων. Αυτά φαίνονται μόνο στο βιβλίο εισερχομένων εγγράφων, το οποίο τηρείται μηχανογραφικά. Δηλαδή στον υπολογιστή. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να απευθυνθεί στο Υποθηκοφυλακείο και να ζητήσει την καταχώρηση του συμβολαίου της γονικής παροχής που έχει κάνει η μητέρα του. Αυτό λογικά θα έχει καταχωρηθεί στον υπολογιστή των εισερχόμενων εγγράφων, δεν θα έχει περαστεί όμως στο αντίστοιχο βιβλίο.

-στα βιβλία βαρών, προσημειώσεις-υποθήκες (που είναι πολύ σοβαρές πράξεις) η ενημέρωση των αντίστοιχων βιβλίων φθάνει μέχρι και τις 30 /1/2005.

-πολύ καλύτερη είναι η κατάσταση σε σχέση με την ενημέρωση των βιβλίων διεκδικήσεων (μέχρι και τις 22/6/2010) και κατασχέσεων (μέχρι και τις 2/7/2010) καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος.



Τραγικά λάθη

Ο κ. Λογοθέτης υπογραμμίζει ότι η επικρατούσα κατάσταση έχει οδηγήσει αρκετές φορές σε λάθη. Όπως εξηγεί, έχει συμβεί ο έλεγχος των βιβλίων να μην είναι αξιόπιστος με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα.

“Κάποιος δίνει εντολή στο δικηγόρο για έλεγχο των τίτλων ενός ακινήτου που σκοπεύει να αγοράσει. Ο δικηγόρος θα πρέπει να κοιτάξει στη μερίδα του υποψήφιου πωλητή με βάση το συμβόλαιο που θα προσκομιστεί. Θα πρέπει να δει εάν το συγκεκριμένο ακίνητο εξακολουθεί να ανήκει σε αυτόν και αν ναι, να ελέγξει αν είναι απαλλαγμένο από βάρη (προσημειώσεις, υποθήκες, διεκδίκηση από τρίτο) ή αν αντιμετωπίζει άλλα νομικής φύσεως προβλήματα. Θα πρέπει να ελέγξει αν οι τίτλοι του είναι σε νομική τάξη ώστε να προχωρήσει η αγοραπωλησία.

Ταυτόχρονα είναι πιθανόν, σε περίπτωση που ο υποψήφιος αγοραστής θελήσει να πάρει δάνειο, τον ίδιο έλεγχο να ασκήσει και η τράπεζα μέσω του δικηγόρου της. Αν ο έλεγχος αυτός δεν είναι αξιόπιστος ή ασφαλής, αντιλαμβάνεστε τι προβλήματα δημιουργούνται. Ενδέχεται αν δεν γίνει σωστά ο έλεγχος, να αγοράσεις ένα ακίνητο βεβαρημένο. Μπορεί ακόμα και να έχει κατασχεθεί το συγκεκριμένο ακίνητο.

Είναι δεδομένο ότι έχουν γίνει τέτοια σφάλματα. Αυτό αφορά όλους μας γιατί σε κάποια χρονική στιγμή όλοι θα εμπλακούμε στα γρανάζια του Υποθηκοφυλακείου είτε με ένα συμβόλαιο γονικής παροχής, είτε με κάποιο δάνειο ή την αγοραπωλησία ακινήτου”.

Σοβαρά προβλήματα όμως δημιουργούνται και σε σχέση με τη χορήγηση των πιστοποιητικών που έχουν να κάνουν με τις πράξεις εφαρμογής.

“Τα πιστοποιητικά αυτά θα χορηγηθούν το 2013 προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στις αρμόδιες υπηρεσίες από τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες ακινήτων όπου θα εφαρμοστεί το Σχέδιο Πόλης”.

Σήμερα στο Υποθηκοφυλακείο Ηρακλείου υπηρετούν δώδεκα υπάλληλοι (μαζί με την υποθηκοφύλακα) όταν οι οργανικές θέσεις είναι 17 (αριθμός πολύ μικρός αναλογικά με τον τεράστιο αριθμό των εισερχόμενων εγγράφων). Παρά τις διαβεβαιώσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης για πλήρη μηχανοργάνωση του Υποθηκοφυλακείου Ηρακλείου αλλά και ενίσχυση του προσωπικού, το θέμα δεν έχει προχωρήσει με αποτέλεσμα καθημερινά να επικρατεί το αδιαχώρητο σε έναν ακατάλληλα κτιριακά χώρο όπου συνωστίζονται υπάλληλοι και δεκάδες δικηγόροι, οι οποίοι θα πρέπει να κάνουν τις συναλλαγές τους από τις 9 έως τις 12 το πρωί όπως έχει καθοριστεί το ωράριο.

Να σημειωθεί ότι με δαπάνες του Δικηγορικού Συλλόγου Ηρακλείου έχουν εγκατασταθεί στο χώρο κάποια τερματικά τα οποία είναι συνδεδεμένα με τον υπολογιστή εγγραφής των εισερχόμενων εγγράφων. Η κίνηση αυτή έγινε περισσότερο προς εξυπηρέτηση των δικηγόρων (και κατ’ επέκταση των πολιτών) για την αποφυγή όσο γίνεται των λαθών που εγκυμονεί η προβληματική λειτουργία του Υποθηκοφυλακείου.

Από την στιγμή που υπάρχουν βιβλία με τελευταία ενημέρωση το 2005, οι δικηγόροι θα έπρεπε να ψάξουν τα βιβλία καταχωρήσεων μιας πενταετίας προκειμένου να βρουν το όνομα που αναζητούν και να τσεκάρουν αν υπάρχει βάρος, κατάσχεση ή υποθήκη.

Τα τερματικά συνδέονται με τον υπολογιστή των εισερχομένων εγγράφων. Εκεί καταγράφεται κάθε έγγραφο που καταχωρείται στο υποθηκοφυλακείο. Από ‘κει ο δικηγόρος έχει μία αρχική ένδειξη καταχώρησης. Παίρνει τον αριθμό πρωτοκόλλου.

Αναζητά τι είδους πράξη είναι και κυρίως με ποιο άτομο έχει να κάνει. Από τον υπολογιστή δεν μπορεί να έχει απόλυτη ασφάλεια καθώς υπάρχουν και αντικειμενικές δυσκολίες. Όταν ένα έγγραφο εισέρχεται στο Υποθηκοφυλακείο για εγγραφή του, ο υπάλληλος που έχει μπροστά του ουρές ατόμων, κάνει καταχώρηση των βασικών στοιχείων. Δηλαδή αν έχουμε μία μεταβίβαση κάποιου προς τρίτους, δηλαδή ενός πολίτη προς δέκα αγοραστές, δεν θα κάτσει ο υπάλληλος να γράψει δέκα ονόματα αγοραστών. Θα γράψει το πρώτο όνομα.

Έτσι μπορεί ο δικηγόρος να ψάχνει και να μην το βρει ποτέ. Υπάρχει πρόβλημα. Επίσης υπάρχουν παραδρομές. Μπορεί να γράψει ο υπάλληλος ένα όνομα που είναι κοινό και να μην υπάρχει το πατρώνυμο”.