
Της Κατερίνας Μυλωνά
Ο συγγραφέας, ο ποιητής, ο στοχαστής, ο ταξιδευτής, ο σύγχρονος Οδυσσέας, ο Κρητικός... Όλες οι πτυχές της προσωπικότητας αλλά και του πολυποίκιλου έργου του Νίκου Καζαντζάκη παρουσιάζονται στο νέο Μουσείο που εγκαινιάστηκε το Σάββατο στη Μυρτιά.
Πέρασαν 27 χρόνια από την ημέρα που, παρουσία του ιδρυτή του, Γιώργου Ανεμογιάννη, και της τότε υπουργού Πολιτισμού, Μελίνας Μερκούρη, το Μουσείο άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες του.
Τα χρόνια που μεσολάβησαν, οι συλλογές και η βιβλιοθήκη εμπλουτίστηκαν, οι υποδομές αναβαθμίστηκαν και το Μουσείο ανταποκρίνεται στις σύγχρονες επιταγές του πολιτισμού ενώ σημαντική είναι η παρουσία του και στον ψηφιακό κόσμο.
Χειρόγραφα του κορυφαίου Κρητικού στοχαστή, η αλληλογραφία του με τους δικούς του ανθρώπους και συνεργάτες, κοστούμια από ταινίες βασισμένες στο έργο του, προσωπικά του αντικείμενα, το γραφείο του και πολλά άλλα πολύτιμα εκθέματα περιλαμβάνονται στο νέο Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη.
Την κορδέλα των εγκαινίων έκοψε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Ευάγγελος Βενιζέλος, ενώ παρευρέθηκαν στην εκδήλωση η ανεξάρτητη βουλευτής, Ντόρα Μπακογιάννη, ο υφυπουργός Οικονομίας, Σταύρος Αρναουτάκης, βουλευτές του νομού και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η πλατεία Νίκου Καζαντζάκη ήταν πλημμυρισμένη από συντοπίτες του, οι οποίοι αισθάνονται περήφανοι για την καταγωγή τους. Τους προσκεκλημένους υποδέχονταν μικροί κάτοικοι της Μυρτιάς, οι οποίοι μοίραζαν το πρόγραμμα των εγκαινίων.
Η βραδιά ξεκίνησε με την πρώτη, επίσημη ξενάγηση και στη συνέχεια απηύθυνε χαιρετισμό ο δήμαρχος του Δήμου «Ν. Καζαντζάκης», κ. Ρούσσος Κυπριωτάκης, ο οποίος ανέφερε πως λίγο πριν την κατάργηση του δήμου, εκπληρώθηκε μια υποχρέωση της τοπικής κοινωνίας προς τον Ν. Καζαντζάκη.
Ο κ. Βενιζέλος τόνισε πως ο Ν. Καζαντζάκης δε χωράει σε καμία περιγραφή ενώ ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ιδιότητα του πολιτικού που ο ίδιος είχε. «Είχε την ικανότητα να υπερβαίνει τα πάντα και να αναμετριέται με ό, τι βάζει ο νους του ανθρώπου, είχε μνημειακά χαρακτηριστικά και μας άφησε ένα πανίσχυρο αποτύπωμα», τόνισε.
Η κ. Μπακογιάννη ανέφερε πως ο Ν. Καζαντζάκης περιέγραψε την ψυχή του ελεύθερου και ασυμβίβαστου Κρητικού, το πνεύμα του ανθρώπου που ψάχνει, αναζητά και δεν περιμένει απαντήσεις.
Ο πρόεδρος του Δ.Σ. του Μουσείου, καθηγητής, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Γραμματικάκης, ανέφερε πως πρόκειται για μια μεγάλη μέρα για την Κρήτη και για ένα Μουσείο που παρουσιάζει πλήρως την προσωπικότητα και το έργο του Ν. Καζαντζάκη.
Ιδιαίτερη αναφορά στον Γιώργο Ανεμογιάννη αλλά και τη στιγμή της γνωριμίας του Ν. Καζαντζάκη με τους Μ. Μερκούρη και Ζ. Ντασέν έκανε ο διευθυντής του τηλεοπτικού σταθμού της Βουλής, κ. Κωνσταντίνος Αλαβάνος, ο οποίος ήταν Γ.Γ. Πολιτισμού την περίοδο των εγκαινίων του πρώτου Μουσείου. «Ο Ν. Καζαντζάκης έκανε το δικό του πόλεμο με μολύβι», είπε χαρακτηριστικά.
Ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, κ. Άγγελος Δεληβορριάς, ανέφερε πως η Κρήτη γνωρίζει πώς να τιμά τα άξια τέκνα της, κάτι που δε συμβαίνει σε άλλες περιοχές ενώ με θλίψη διαπίστωσε πως πολλές προσωπικότητες της χώρας δεν έχουν βρει τη στέγη που τους ανήκει.
Συγκινητική στιγμή της βραδιάς ήταν όταν ανέβηκε στο βήμα η ποιήτρια και βαφτισιμιά του Ν. Καζαντζάκη, κ. Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, η οποία αναφέρθηκε στη σχέση του πατέρα της με το Ν. Καζαντζάκη και ανέγνωσε αποσπάσματα από την αλληλογραφία τους. Η ίδια, όπως είπε, βαφτίστηκε την ημέρα που πυρπολήθηκε το «Έλλη», στις 15 Αυγούστου 1940 και τελευταία φορά είδε το νονό της σε ηλικία 7 ετών.
Μάλιστα, όταν εκείνος πέθανε, ετοιμαζόταν να πάει στη Γαλλία για σπουδές και να μείνει μαζί τους, όμως, έφτασε δύο μέρες μετά το θάνατο του. «Κάτω από τη σκιά του έγραψα, έζησα και σκέφτηκα», είπε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια, προβλήθηκε οπτικοακουστικό υλικό με την ιστορία του Μουσείου ενώ η βραδιά έκλεισε με συναυλία της Μαρίας Φαραντούρη.

