Ενας χρόνος συμπληρώνεται σήμερα από το θάνατο του Νικολάου Μεταξά, πρωτοπόρου στο χώρο του τουρισμού στο Ηράκλειο, ιδρυτή του Ομίλου Επιχειρήσεων Μεταξά.

Ο Νικόλαος Μεταξάς γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης και αποφοίτησε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο το 1939. Παντρεύτηκε τη Θεανώ Κανακάκη και απέκτησαν πέντε παιδιά.

Ανθρωπος με όραμα και πάθος για ό,τι έκανε, δεν δίσταζε να υιοθετεί πρωτοποριακές ιδέες και να τις υλοποιεί.

Ως πολιτικός μηχανικός, ανέλαβε και εκτέλεσε επιτυχώς έργα σε όλη την Ελλάδα. Το 1947, δημιούργησε την Ανώνυμη Κεραμουργική Εταιρεία Κρήτης ΑΚΕΚ ΑΕ, ενώ από το 1971 ασχολήθηκε με τον τουρισμό, θέτοντας τα θεμέλια για τη δημιουργία του Ομίλου Επιχειρήσεων Μεταξά, που έκτοτε είχε πάντα πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξέλιξη και στην ανάπτυξη του τουρισμού όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά και στη χώρα γενικότερα.

Παράλληλα, όμως με όλες αυτές τις δραστηριότητες, ένα μεγάλο μέρος της ζωής του Νικόλαου Μεταξά, αλλά και της συζύγου του, αφιερώθηκε στη συλλογή αρχαίων αντικειμένων.

Σε ομιλία που είχε πραγματοποιήσει η προϊσταμένη της ΚΓ’ Εφορίας Κλασικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων κ. Μαρία Μπρεδάκη, είχε παρουσιάσει τη συμβολή του Ν. Μεταξά στον πολιτισμό μας.

Συγκεκριμένα, στην εκδήλωση για την αρχαιολογική συλλογή Γαζίου, είχε αναφέρει:

“Στα τέλη της 10ετίας του ‘50 όταν πια η συλλογή αρχαιοτήτων του Ηρακλειώτη γιατρού Στυλ. Γιαμαλάκη είχε πωληθεί στο ελληνικό Δημόσιο, δεν υπήρχαν πλέον συλλογείς στην περιφέρειά μας. Ξέρετε την εποχή εκείνη και δίκαια νομίζω, υπήρχε η άποψη στο επίσημο κράτος ότι οι συλλέκτες αρχαιοτήτων εξασφάλισαν την παραμονή αυτών στην Ελλάδα και κατ’ επέκταση πολλές φορές πλούτιζαν τη γνώση μας σε αρχαιολογικά δεδομένα. Ο τότε έφορος Αρχαιοτήτων Κρήτης, ο περίφημος Νικ. Πλάτων, βρισκόταν σε μεγάλη περίσκεψη και τον απασχολούσε πολύ η εύρεση του κατάλληλου προσώπου που θα μπορούσε να παίξει τον ρόλο αυτό, γιατί ήταν έντονη η πεποίθηση ότι το ελληνικό κράτος δεν θα μπορούσε να εμπνεύσει την φιλοπατρία σε όλους εκείνους που τυχαία έβρισκαν αρχαία ή ότι σε εύλογο χρόνο το κράτος δεν θα μπορούσε να αποζημιώσει τους ανθρώπους αυτούς.

Την εποχή εκείνη, κατά ευτυχή συγκυρία, ο Νίκος Μεταξάς έπαιζε πρωτεύοντα ρόλο στα κοινά του Ηρακλείου. Ηταν Ηρακλειώτης εύπορος και με ήθος, χαρακτηριστικά απαραίτητα για ένα συλλογέα. Η επιλογή και η προσέγγιση έγινε από τον Νικόλαο Πλάτωνα που πάντα χαρακτηριζόταν για τις προσεκτικές κινήσεις του και όπως αποδείχθηκε τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν η αρίστη των επιλογών.

Στα 1959 δίνεται η απαιτούμενη άδεια από το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, το αρμόδιο τότε για τις Υπηρεσίας μας, υπουργείο. Ετσι δειλά-δειλά αρχίζει η δημιουργία της αρχαιολογικής συλλογής Μεταξά. Με πολύ μεράκι και ατελείωτο ενδιαφέρον, αρχίζει η απόκτηση των πρώτων αντικειμένων με αργό ρυθμό στην αρχή και με εκπληκτική ταχύτητα τα επόμενα χρόνια”.

“Η συλλογή Μεταξά περιλαμβάνει 2.229 αρχαία αντικείμενα που χρονολογούνται από την 4η π.Χ. χιλιετία μέχρι και τον 3ο μ.Χ. αιώνα. Τα περισσότερα είναι δείγματα του προϊστορικού πολιτισμού της Κρήτης, ενώ τα υπόλοιπα χρονολογούνται από τη Γεωμετρική εποχή και μέχρι την Ρωμαιοκρατία. Τα είδη των αντικειμένων ποικίλλουν και περιλαμβάνουν αγγεία, εργαλεία, όπλα, κοσμήματα, ειδώλια ανθρώπων και ζώων, είδη μικροπλαστικής καθώς και μια εξαιρετικής σπουδαιότητας ομάδα 680 σφραγιδολίθων που δείχνουν την πλήρη εξέλιξη της μινωικής σφραγιδογλυφίας. Τα υλικά κατασκευής τους διάφορα από χρυσό, ασήμι, χαλκό μέχρι πηλό, φαγεντιανή, υαλόμαζα, ελεφαντόδοντο, μάρμαρο, μονόχρωμες και πολύχρωμες πέτρες, ποικίλες ύλες που δουλεύτηκαν αριστοτεχνικά από τους τεχνίτες της αρχαιότητας. Η εξαιρετική μεγάλη σημασία της συλλογής Μεταξά δεν έγκειται μόνο στο μεγάλο αριθμό σημαντικών αντικειμένων που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα χρονολογικών περιόδων της αρχαιότητας, αλλά στο ότι περιλαμβάνει υποσύνολα με εξαίρετα δείγματα που αντιπροσωπεύουν ειδικές κατηγορίες-ομάδες έργων συγκεκριμένων περιόδων όπως π.χ. σημαντικότατη ομάδα μινωικών σφραγίδων, σειρά πήλινων μινωικών ειδωλίων, κεραμεική μινωικών και ελληνιστικών περιόδων, λίθινα αγγεία μινωικής περιόδου, χάλκινα εργαλεία και όπλα, κοσμήματα κ.α. Ιδιαίτερη μνεία επιβάλλεται να γίνει στο τμήμα της συλλογής των 680 σφραγίδων”.

“... Στα 1999 μια άλλη δωρεά ακολούθησε προς την Εταιρεία Κρητικών και Ιστορικών Μελετών, μια δωρεά 181 νομισμάτων της Αραβοκρατίας-σε σύνολο 268 μόνο που βρίσκονται σε συλλογές σε όλο τον κόσμο-εκ των οποίων 7 χρυσά, 2 ασημένια και τα υπόλοιπα χάλκινα, όλα χαρακτηριστικά δείγματα της αραβικής κατοχής της Κρήτης (828-961 μ.Χ.) Η σημασία της συλλογής είναι μεγάλη καθώς τα νομίσματα αυτά αποτελούν τα μοναδικά αρχαιολογικά ευρήματα για μια σχεδόν άγνωστη εποχή της Κρήτης”.