Του Γεωργίου Δημ. Φλουρή συντ/χου δασκάλου

Σε προηγούμενα δημοσιεύματα που αφορούσαν “τα κείμενα των κορυφαίων” είχα δώσει τρεις επιστολές που αντάλλαξαν ο Μητριοπολίτης Ρεθύμνου και Αυλοποτάμου Διονύσιος με τον σύμβουλο (υπουργό) του Πρίγκιπα Γεωργίου, Α. Μιχελιδάκη, τις παραμονές του Κινήματος του Θερίσου, ύστερα από τη ρήξη Βενιζέλου με τον Πρίγκιπα. Οι επιστολές του Μητροπολίτη έκαμαν μεγάλη εντύπωση, τόσο για τα επιχειρήματά του για το πως πρέπει να συμπεριφέρεται ικαι να κυβερνά ένας ανώτατος άρχοντας, όσο και η γλώσσα την οποία χρησιμοποίησε σ’ αυτές. Αλλά και σε μένα έδωσε κίνητρο και επιθυμία να μάθω περισσότερα πράγματα, που ομολογουμένως δεν γνώριζα.

Ο Διονύσιος λοιπόν που έφερε το επώνυμο Καστρινογιαννάκης, γεννήθηκε στο Ηράκλειο το 1856. Το παράστημά του ήταν επιβλητικό και προκαλούσε σεβασμό ακόμα και στους Μουσουλμάνους και όπως ελέγετο, υποκλίνονταν, όταν τον έβλεπαν. Είναι χαρακτηριστικά τα επίθετα που κοσμούν τις αρετές του: Χαρακτήρας αδαμάντινος, ρήτορας ευφραδέστατος, πατριώτης άφθαστος, θρήσκος ανεπέρβλητος, κοινωνιολόγος αμίμητος, αλτρουϊστής ασύγκριτος, ζωγράφος ευφάνταστος, φιλόσοφος βαθυνούστατος, νομικός δοκιμότατος, θεολόγος εντιβέστατος, παιδαγωγός εξαίρετος, λογοτέχνης απαράμιλλος.

Από τους άπειρους λόγους και επιστολές του, που αναφέρονται στα διάφορα γεγονότα της εποχής του, θα δώσω σήμερα, σεβόμενος και το χώρο της εφημερίδας, εφόσον ήθελε δημοσιευτεί, μια ευχή που έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό “Πάτρια” που εκδιδόταν σε χιλιάδες αντίτυπα και αποστελόταν στις Ελληνικές παροικίες σε όλο τον κόσμο. Η ευχή αυτή συντάχτηκε υπό του αείμνηστου Μητροπολίτου Διονυσίου και στις 29 Μαϊου 1906 που έγινε μνημόσυνο των πεσόντων στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο της Αλώσεως (29-5-1453), αναγνωστηκε από Επισκόπους και ιερείς στους οποίους είχε αποσταλεί για τούτο το λόγο:

ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΕΥΧΗ

ΕΠΙΜΝΗΜΟΣΥΝΟΣ

Των κατά την άλωσιν της

Κωνσταντινουπόλεως

πεσόντων, αναγιγνωσκομένη υπό των ιερέων κατά τα τελεσθησόμενα μνημόσυνα εν τη επετείω ημέρα 29 Μαϊου.

Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, επίβλεψον επί τον λαόν Σου και επί την κληρονομίαν Σου και επάκουσον ημών δεομένων Σου, κατά την ημέραν ταύτην, επέτειον δακρύων, ταπεινώσεως και εθνικού πένθους ημών, ημέραν τιμωρίας και εκδικήσεως της δικαιοσύνης Σου. Οι πατέρες ημών εδόξασαν το όνομά Σου επί της γης, εκήρυξαν το Ευαγγέλιον της Βασιλείας Σου, επορφύρωσαν δια του αίματος αυτών την οδόν της εν τω κόσμω προόδου του Σταυρού Σου και εγένοντο λαός Σου και Συ Θεός αυτών και Κύριος. Αλλ’ επελάθοντο των εντολών Σου και απέβαλον το πνεύμα Σου και η ελευθερία εγκατέλειπεν αυτούς και ημάς. Η Κιβωτός της Διαθήκης Σου, η Βύζαντος και Κωνσταντίνου πόλις, ενέπεσεν εις χείρας εχθρών Σου, και την Βασιλείαν ημών εκείνην, ην εκλέιζεν ο Σταυρός Σου, και ελάμπρθνε το όνομα Ελλάς, και εφώτιζεν ακτινοβόλος ο Ήλιος της πίστεώς Σου, εξετόπισεν η βασιλίς της νυκτός και κυρίρχος του σκότους, της μοιρολατρείας το πιστόν έμβλημα. Αλγών, δακρύων, στενάζων ο Έλλην λαός Σου αναμιμνήσκεται της πτώσεως εκείνης σήμερον. Αλλά και πιστεύει εις Σε. Ελπίζων επί Σε απεκδέχεται το έλεός Σου. Κατάστησον αυτόν άξιον των αγιασμάτων Σου, διεκδικητήν της κληρονομίας αυτού. Κράτυνον αυτόν εις πλήρωσιν των καθηκόντων αυτού. Εμφύσηον εις την ψυχήν αυτού πνοήν ζωής προς μόρφωσιν ήθους και καρδίας εθνικής, ήθους και καρδίας χριστιανικής. Δος αυτώ ίνα πολιτευσάμενος αξίως της δόξης, ην πίπτοντες υπέρ Πίστεως και Πατρίδος, εκτώντο οι πατέρες αυτού, ανακτήσηται την δόξαν αυτού, ανακτήσηται την Πόλιν και τας χώρας αυτού, τας χώρας τας φυλαττούσας τα οστά εκείνων, ων μέμνηται σήμερον. Και δος αυτώ ίνα πορευόμενος υπό την σκέπην Σου γένηται όργανον και εκτελεστής της θελήσεώς Σου, και ανεγείρη την βασιλείαν, το έθνος και την πίστιν αυτού. Συ Κύριε, εδέξω τας ψυχάς, αίτινες ανυψούμεναι επί του ανέμου, του ριπιζομένου υπό των σημαιών του Σταυρού Σου και περιβεβλημέναι μαρτυρικήν αίγλην ανήροντο κατά την φοβεράν ημέραν εκείνην εις ουρανούς. Συ Κύριε πρόσδεξαι και την θυσίαν αυτών και τους στεναγμούς ημών ους επί αιώνας ήδη ετησίως επί τη μνήμη εκείνων άπας ο Χριστεπώνυμος Έλλην λαός Σου δακρύοντες αναφέρομεν Σοι τω Θεώ ημών. Και ευμενής και ίλεως ημίν τε και εκείνοις γενόμενος ανάτειλον τάχιστα την ποθητήν ημέραν, καθ’ ην ήλιος φωτεινός ο Σταυρός Σου φωτίσει τη Ελληνικήν Βασιλείαν και από της Επταλόφου πόλεως, φωτεινάς προβάλλων ακτίνας Χριστεπωνύμου Ελληνικού ανθρωπισμού και προόδου πληρώσει πίστεως, ελπίδος και αγάπης τον κόσμον σύμπαντα και αποκαταστήσει πραγματικόν το ίνδαλμα της Μεγάλης Πατρίδος. Το αίσθημα τούτο διεγείρουσιν εν ημίν ακμαίον αι συζώσαι εν ταις καρδίαις ημών ψυχαί ευσεβούς Έλληνος Αυτοκράτορος και των συν αυτώ πεσόντων γενναίων, της Πίστεως και Πατρίδος προμάχων. Υπέρ ειρήνης και αναπαύσεως τούτων τα μνημόσυνα τελούντες σήμερον δεόμεθά Σου εκ βάθους βαρυπενθούς ψυχής αναφωνούντες: Κωνσταντίνου Παλαιολόγου του ευσεβεστάτου Έλληνος Χριστιανού Αυτοκράτορος του Βυζαντίου, ανδρείως υπέρ Πίστεως και Πατρίδος αγωνισαμένου και πεσόντος επί των τειχών της Πόλεως και των συν αυτώ κατά την ημέραν εκείνην σφαγιασθέντων και πεσόντων, Αιωνία η μνήμη!

Διευκρινίσεις: επελάθοντο (ξέχασαν), απέβαλον (απέρριψαν)

ην εκλέιζεν (την οποία εγκωμίαζαν), κράτυνον αυτόν (δυνάμωνέ τον), επί του ανέμου του ριπηζομένου (στον άνεμο που τις πήγαινε εδώ κι εκεί).