
Η διογκωμένη, ασύμμετρη και συγκεντρωτική δομή του σημερινού κράτους «καταβροχθίζει» τον παραγωγικό πλούτο της Χώρας και «απειλεί» καθημερινά την κοινωνική ασφάλεια εκατομμυρίων ανθρώπων, σε έναν προικισμένο από τη φύση τόπο, με βαριά οικουμενική ιστορία, που θα μπορούσε, υπό άλλες προϋποθέσεις, να αποτελεί πόλο ανάπτυξης και πολιτισμού.
Από την άλλη, έχουμε την έλλειψη σχεδιασμού και δράσεων για την ισόρροπη παραγωγική ανάπτυξη της Περιφέρειας, τα προβλήματα και οι στρεβλώσεις της οποίας, αναφέρονται στην έλλειψη κεντρικού περιφερειακού σχεδίου ανάπτυξης, αλλά και στην διαχειριστική λογική, που επικρατεί, στην πλειοψηφία των Δήμων και των Νομαρχιών, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, από τους οποίους απουσιάζουν σχέδια παραγωγικής ανάπτυξης των περιοχών τους , καθώς και ορθολογική αξιοποίηση των πόρων. Αυτό είχε, ως αποτέλεσμα, την κατά πλειοψηφία, ελλειμματικότητα των Δήμων, χωρίς ουσιαστικό κοινωνικό όφελος.
Με βάση τα ανωτέρω, η αναθεώρηση των συνθηκών στον χώρο των Ο.Τ.Α., που επιχειρείται , μέσω της αιρετής Περιφέρειας και της συνένωσης των Δήμων επί της αρχής είναι μια ριζοσπαστική και αναγκαία τομή και έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή για την πορεία της χώρας η οποία απαιτεί δημοσιονομική εξυγίανση, ουσιαστικό εκσυγχρονισμό και αποκατάσταση της ισορροπίας ανάμεσα στο κέντρο και στην περιφέρεια. Με τον Καλλικράτη αναλαμβάνουν οι Δήμοι αρμοδιότητες που αφορούν στην εξυπηρέτηση της επιχείρησης, όπως εκτεταμένες αρμοδιότητες αδειοδοτήσεων. Η εξάπλωση υπηρεσιών μιας στάσης για την ίδρυση επιχειρήσεων θα περνάει και μέσα από τους Δήμους. Οι Δήμοι θα συνεργάζονται με τις Τράπεζες και τις άλλες κρατικές υπηρεσίες για να αυτοματοποιήσουν τις διαδικασίες μέσω των οποίων εκτελούν οικονομικές συναλλαγές με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, παρέχουν άδειες κλπ.
Ο "Καλλικράτης" προσφέρεται ιδιαίτερα ως όχημα για την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης ( ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, νέες καλλιέργειες με ποιοτικά γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, βιολογική γεωργία-κτηνοτροφία, απομάκρυνση κτηνοτροφικών μονάδων από οικισμούς, διαχείριση απορριμμάτων ανακύκλωση-κομποστοποίηση, αποχετεύσεις και εγκ. επεξεργασίας λυμάτων, πεζοδρομήσεις, δημιουργία συνεταιρισμών γυναικών κ.α.). Στην κατεύθυνση αυτή οι Δήμοι μπορούν να αξιοποιήσουν όλες τις δυνατότητες που τους παρέχονται από την αποκέντρωση του ΕΣΠΑ στις Περιφέρειες και όλες τις δυνατότητες προώθησης επενδυτικών σχεδίων για την ενέργεια με βάση τις προτεραιότητες που τους παράσχει το νέο Νομοσχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Οι δήμοι μπορούν να επηρεάσουν με την πολιτική τους για την ανακύκλωση, για την εξοικονόμηση πόρων, ενέργειας, νερού ενώ μπορούν να εστιάσουν σε δράσεις για το πράσινο νοικοκυριό και την πράσινη γειτονιά σε συνεργασία με την τοπική κοινωνία. Η συνεργασία δημοτικών επιχειρήσεων με συνεταιριστικές οργανώσεις ή συμπράξεις είναι συχνά πολύ αποδοτική και οδηγεί την κοινωνική οικονομία σε αποτελέσματα και κέρδη. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ισόρροπη ανάπτυξη και το κοινό συμφέρον σε μια περιοχή, οι νέες διοικήσεις που θα προκύψουν στους νέους δήμους οφείλουν να αναλάβουν τον στρατηγικό σχεδιασμό της «πράσινης ανάπτυξης» πάντοτε βέβαια σε διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (επιμελητήρια, επαγγελματικά σωματεία κ.α).
Γενικότερα στο πεδίο της ανάπτυξης διανοίγονται για τους Δήμους και τις Περιφέρειες τεράστιες δυνατότητες αυτενέργειας και πρωτοβουλίας. Στην κατεύθυνση αυτή πρέπει στο μέλλον να δημιουργηθούν πράσινοι λογαριασμοί της αυτοδιοίκησης σε μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές των αυτοδιοικήσεων. Και οι πολιτικές αυτές πρέπει να συνδέονται με τις νοοτροπίες και τους πολιτικούς λογαριασμούς των τοπικών κοινωνιών.
Στους προϋπολογισμούς των σημερινών Δήμων σπάνια υπάρχουν , κωδικοί για θέματα πράσινης ανάπτυξης. Πρόκειται για προϋπολογισμούς συντήρησης και απλής διαχείρισης, χωρίς όραμα.
Μια μεγάλη κατηγορία έμμεσης άντλησης πόρων για τους δήμους συνδέεται με προβλεπόμενες χρηματικές εισροές από παραγωγικές δράσεις τρίτων , όπως χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των αιολικών πάρκων και των μικρών υδροηλεκτρικών. Είναι εύλογο ότι οι Δήμοι πρέπει με κάθε τρόπο να διευκολύνουν και να παροτρύνουν επενδύσεις του είδους αυτού.
Είναι ευθύνη των ΟΤΑ να καινοτομήσουν στις προστατευόμενες περιοχές, όπως στην περίπτωση των τοπικών αγορών, των λαϊκών, ώστε να ενισχύσουν τις εμπορικές συναλλαγές για τοπικά προϊόντα, για πιστοποιημένα προϊόντα μέσα από το σχεδιασμό της πολιτικής των λαϊκών. Μπορούν ακόμα μέσα από τις παρεχόμενες υπηρεσίες των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών ή των Κέντρων Υποδοχής Επενδυτών να προωθήσουν την γνώση και τη διασύνδεση για την τοπική πράσινη ανάπτυξη σε συνεργασία με επιμελητήρια, εκπαιδευτικά ιδρύματα και παραγωγικούς φορείς.
Επιπλέον η τοπική αυτοδιοίκηση έχει πολύ μεγάλη δύναμη για την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας, για την εγκατάσταση παρατηρητηρίων για τις νέες μορφές επιχειρηματικότητας και τις νέες δυναμικές ανάπτυξης. Βασική ευθύνη των δήμων είναι να υιοθετήσουν πράσινες δράσεις και να τις αναπτύξουν υποδειγματικά, ώστε αυτές να μπορέσουν μετά να διαχυθούν ευρύτερα στην ιδιωτική οικονομία και στην παραγωγή.
Με την εγκατάσταση αγροτικών υποδιευθύνσεων στους Δήμους δίδεται η δυνατότητα προώθησης βιολογικών καλλιεργειών.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από την Πιερία: Πρόσφατα παρήχθη ελαιόλαδο με βάση παραδοσιακά αρχαία ελληνικά πρότυπα (χωρίς μηχανικές μεθόδους, ηλεκτρική ενέργεια, άλλες επεξεργασίες κ.τ.λ.) και η τιμή του προϊόντος ξεπέρασε τα 150 δολλάρια το λίτρο στις Η.Π.Α! Η κρίσιμη λεπτομέρεια στο όλο σχέδιο ήταν ότι οι παραγωγοί δεν χρησιμοποίησαν μόνο τον παραδοσιακό τρόπο παραγωγής για την επιτυχημένη προώθηση του προϊόντος τους, αλλά και την προέλευσή του. Το «αρχαίο» δεν θα είχε την ίδια αξία, αν δεν ήταν κι «ελληνικό». Αυτό αναδεικνύει την τεράστια «προίκα» που μπορεί να φέρει η ονομασία ενός νέου δήμου , στα προϊόντα της περιοχής.
Η Δήμοι μπορούν ακόμη να δημιουργήσουν σε συνεργασία με την τοπική κοινωνία ένα Δίκτυο διανομών μέσω των συνεταιριστικών και καταναλωτικών οργανώσεων ώστε να παρακαμφτεί όλο το κύκλωμα εμπορίας και αισχροκέρδειας. Η προβολή αυτής της μορφής αποανάπτυξης μέσα από την δημιουργία και οργάνωση νέων δομών οικονομικής δραστηριότητας, αποβαίνει τελικά προς όφελος των παραγωγών αλλά και καταναλωτών. Το λάδι θα μπορούσε να αποτελέσει βέλτιστο προϊόν της διατροφικής αλυσίδας για την προώθηση του μέσω αυτής της μορφής εμπορίας.
Από τις πρώτες ενέργειες, των νέων Δήμων θα μπορούσε να είναι η διενέργεια ενημερωτικών ημερίδων από ειδικούς επιστήμονες για τα οφέλη και τις νέες ευκαιρίες που μπορεί να προσφέρει η «πράσινη ανάπτυξη» προκειμένου να ενημερωθούν οι δημότες τους κι αυτό γιατί δυστυχώς στη χώρα μας παρατηρείται μεγάλο έλλειμμα ενημέρωσης σχετικά με τον τομέα αυτό. Το επόμενο στάδιο θα πρέπει να είναι η ίδρυση ειδικής υπηρεσίας έρευνας, πληροφόρησης, ακόμη και-γιατί όχι-εκπόνησης μελετών δράσεων «πράσινης ανάπτυξης» που θα καθοδηγούν τους πολίτες βήμα προς βήμα στην διαδικασία τόσο της εύρεσης του κατάλληλου για την περίπτωσή τους προγράμματος δράσης, όσο και της υποβολής αίτησης.
Η Ελληνική Αυτοδιοίκηση θα χρειαστεί επίσης ενίσχυση σε επίπεδο επιτελικού σχεδιασμού και επιστημονικής τεκμηρίωσης των πρωτοβουλιών της. Η τεκμηρίωση δεν μπορεί να δεν μπορεί να αυτοαναιρείται ως ένα απλό γραφείο συμβούλων αλλά πρέπει να είναι όργανο πραγματικής επιτελικής και επιστημονικής στήριξης. Η σύσταση Κέντρων Τεκμηρίωσης (ΚΕΤΕ) της Αυτοδιοίκησης σε επίπεδο νομού/ Περιφέρειας, θα μπορούσε να συμβάλει θετικά στη λειτουργία του Δημοκρατικού Προγραμματισμού.
Ας σηκώσουμε λοιπόν όλοι τα μανίκια και ας βάλλουμε μπροστά την τεράστια μηχανή ανάπτυξης που λέγεται «Περιφέρεια».

