Του Ν. Τσαγκαράκη
Μέσα στη χαοτική ελληνική κινηματογραφική παραγωγή, η αναμονή για τις παρακάτω τρεις ταινίες κρατάει τις ελπίδες και το ενδιαφέρον μας ζωντανά.
Το 2009 ήταν μια ιστορική χρονιά για τον ελληνικό κινηματογράφο. Το κίνημα των Κινηματογραφιστών στην Ομίχλη (fogfilms.org), η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου που πρόεκυψε μέσα απ’ αυτό, η προβολή και οι διακρίσεις ελληνικών ταινιών ανερχόμενων σκηνοθετών στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά φεστιβάλ («Στρέλλα»-Βερολίνο, «Κυνόδοντας»-Κάννες, «Ακαδημία Πλάτωνος»-Λοκάρνο), η αποχή της πλειοψηφίας των ελλήνων σκηνοθετών από το φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, καθώς και η ρήξη με το υπουργείο και την κρατικοδίαιτη Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών, όλα θεμελίωσαν αυτό που θέλουμε να βλέπουμε ως μια καινούρια αρχή για το ελληνικό σινεμά. Η βασική επιδίωξη όλων των κινητοποιήσεων ήταν να πιεστεί το ελληνικό κράτος να καταρτίσει καινούριο νομοσχέδιο για τον κινηματογράφο που θα ζωντάνευε την παραγωγή παρέχοντας τις προβλεπόμενες και έγκαιρες παροχές μαζί με φορολογικά κίνητρα, αντί να την κρατάει δέσμια των ισχνών επιχορηγήσεων και της κοντόφθαλμης πολιτικής για το σινεμά που επιβάλλει το υπουργείο Πολιτισμού.
Το ζητούμενο λοιπόν είναι η παραγωγή. Ολοκληρωμένο κινηματογραφικό νομοσχέδιο δεν έχει κατατεθεί ακόμη, οι χρηματοδοτήσεις είναι αβέβαιες, αλλά αρκετοί σκηνοθέτες κατάφεραν να ξεκινήσουν και να ολοκληρώσουν τις ταινίες τους οι οποίες αναμένονται από το φθινόπωρο, κι εδώ απλώς θα παρουσιάσουμε τρεις που μας κάνουν ν’ ανυπομονούμε.
ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ
Σκηνοθεσία: Σύλλας Τζουμέρκας
Σενάριο: Σύλλας Τζουμέρκας, Γιούλα Μπούνταλη
Πρωταγωνιστούν: Αμαλία Μουτούση, Θάνος Σαμαράς, Ιωάννα Τσιριγκούλη, Ερρίκος Λίτσης, Μαρία Καλλιμάνη, Γιούλα Μπούνταλη, Χρήστος Πασσαλής,
Δυο γυναίκες πάνω από ένα μωρό παιδί. Την πρώτη, τη φυσική του μητέρα, η οικογένειά της την κρίνει ακατάλληλη να το μεγαλώσει. Τη δεύτερη, τη θεία του παιδιού, την καλεί να το αναθρέψει και να κάνει ό,τι καλύτερο γι’ αυτό. Είναι η στιγμή της ενδοοικογενειακής υιοθεσίας που αλλάζει για πάντα τη ζωή των μελών μιας οικογένειας και οδηγεί τις τρεις γενιές της (τη γενιά του ’50, τη γενιά της μεταπολίτευσης και τη νεότερη) σε μια σύγκρουση μέχρις εσχάτων.
Αυτή είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Σύλλα Τζουμέρκα, η οποία έχει τελειώσει γυρίσματα από το 2008 κι ελπίζουμε ότι τελικά φέτος θα καταφέρει να βρει διανομή. Ο Τζουμέρκας μέχρι τώρα έχει σκηνοθετήσει δύο βραβευμένες ταινίες μικρού μήκους. Τα «Μάτια που Τρώνε» συμμετείχαν στο διαγωνιστικό πρόγραμμα Cinefondation του Φεστιβάλ Καννών 2001, βραβεύτηκαν στο φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι με το Ειδικό Βραβείο Κριτικής Επιτροπής 2001 και στο Φεστιβάλ Δράμας 2000 με ειδικό βραβείο σκηνοθεσίας. Η «Βροχή» βραβεύτηκε με το 1ο Κρατικό Βραβείο ταινίας μικρού μήκους 2002 και Βραβείο της Π.Ε.Κ.Κ. στο Φεστιβάλ Δράμας.
ΜΑΧΑΙΡΟΒΓΑΛΤΗΣ
Σκηνοθεσία: Γιάννης Οικονομίδης
Σενάριο: Γιάννης Οικονομίδης, Δώρης Αυγερινόπουλος
Πρωταγωνιστούν: Βαγγέλης Μουρίκης, Στάθης Σταμουλακάτος, Μαρία Καλλιμάνη, Γιάννης Βουλγαράκης, Κώστας Ξυκομηνός, Ερρίκος Λίτσης
Ο Νίκος περνάει τεμπέλικα τις μέρες του στην επαρχία χωρίς παρόν και χωρίς μέλλον. Μετά το θάνατο του πατέρα του, ο θείος του, τον παροτρύνει να εγκαταλείψει το χωριό και να έρθει στην Αθήνα. Του προσφέρει διαμονή, διατροφή και μια εύκολη δουλειά. Ο Νίκος δέχεται για να βρεθεί άξαφνα μπλεγμένος σε μια παράξενη κατ’ οίκον εργασία. Απομονωμένος σ’ ένα «γκρίζο» προάστιο της πόλης με μόνη παρέα το θείο και τη θεία του, οι ισορροπίες ανάμεσα στους τρεις αρχίζουν ν’ αλλάζουν…
Τα γυρίσματα της τρίτης ταινίας του Γιάννη Οικονομίδη προετοιμάζονταν από το καλοκαίρι του 2008, και πραγματοποιήθηκαν από τον Γενάρη ως τον Μάρτη του 2009 στην Αθήνα και την Πτολεμαΐδα, με καστ που περιλαμβάνει παλιές και νέες φυσιογνωμίες. Το συγκεκριμένο όραμα, η ωμή διεισδυτικότητα, η προσοχή στη λεπτομέρεια, η σχολαστική μελέτη των χαρακτήρων και η βασανιστική καθοδήγηση των ηθοποιών κάνουν τον κυπριακής καταγωγής Γιάννη Οικονομίδη τον πιο ενδιαφέροντα σκηνοθέτη του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου, όπως αποδεικνύεται από το «Σπιρτόκουτο» του 2003 και την «Ψυχή στο στόμα» του 2006.
Τον «Μαχαιροβγάλτη» είχαμε την ευκαιρία να τον δούμε τον Σεπτέμβριο του 2009 στα τελικά στάδια της τεχνικής του επεξεργασίας, κι αποτελεί ακόμη έναν σύγχρονο ελληνικό μικροαστικό εφιάλτη, αυτή τη φορά όμως με τη βωμολοχία που ήταν το πιο προφανές χαρακτηριστικό του σκηνοθέτη μειωμένη στο ελάχιστο, αποφεύγοντας να καταλήξει μανιερισμός, με σκοτεινή ασπρόμαυρη φωτογραφία και για μια ακόμα φορά εξαιρετικές ερμηνείες από τους ηθοποιούς του που κάνουν τη σιωπή εκκωφαντική.
MAN IN THE SEA
Σκηνοθεσία/ σενάριο: Κωνσταντίνος Γιάνναρης
Πρωταγωνιστούν: Αντώνης Καρυστινός, Θεοδώρα Τζήμου, Κων/νος Αβαρικιώτης, Κων/νος Σειραδάκης, Στάθης Παπαδόπουλος, Νίκος Τσουράκης, ενώ συνολικά παίρνουν μέρος περισσότεροι από 60 ηθοποιοί και μη ηθοποιοί
Σ’ ένα τεράστιο δεξαμενόπλοιο, το Lucky Lady, συναντιούνται ο καπετάνιος, Άλεξ και η γυναίκα του Kάτια, σε μια τελευταία προσπάθεια να σώσουν το γάμο τους, τέσσερα χρόνια μετά τον πνιγμό του γιου τους. Μέσα σε λίγες ώρες όμως, οι ζωές τους θα αναστατωθούν ξανά, όταν ο Άλεξ και το πλήρωμά του σώζουν από βέβαιο θάνατο τριάντα έφηβους μετανάστες, που εντοπίζουν μεσοπέλαγα σε ένα ακυβέρνητο πλοιάριο. Η αρχική ευφορία που συνοδεύει την άφιξη των νεαρών στο Lucky Lady γρήγορα δίνει τη θέση της σε μια διαρκώς αυξανόμενη ένταση. Όσο περνάνε οι μέρες, ο Άλεξ καλείται να αντιμετωπίσει το γάμο του που διαλύεται, το αδιέξοδο της κατάστασης των εφήβων μεταναστών, αλλά και τα φαντάσματα του παρελθόντος…
Μετά από πέντε χρόνια απουσίας, ξεκίνησαν τα γυρίσματα της νέας ταινίας του σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Γιάνναρη, «Man in the sea», στο δεξαμενόπλοιο Scottish Bard της εταιρίας Merchant Marine Management στη Δραπετσώνα. Ο σκηνοθέτης επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη, μετά τις πολυβραβευμένες ταινίες του «Όμηρος» (2005), «Δεκαπενταύγουστος» (2001) και «Από την άκρη της πόλης» (1998), με μια ταινία για την οποία ο ίδιος λέει: “Είμαι πολύ χαρούμενος που πραγματοποιείται μια ιδέα που ξεκίνησε πριν από 4 χρόνια και που επιτέλους μετά από πολλούς μήνες άρχισαν τα γυρίσματα. Έχουμε ένα εξαιρετικό μίγμα ηθοποιών και μη ηθοποιών που δουλεύουν πολύ αρμονικά κάτω από τρομερή πίεση και έχουμε όλοι τον διακαή πόθο να ολοκληρωθεί η ταινία”. Παρόλες τις αρχικές δυσκολίες και αντιξοότητες τα γυρίσματα της ταινίας εξελίσσονται με πολύ καλούς ρυθμούς και αναμένεται να ολοκληρωθούν σε 40 μέρες συνολικά.
Τα γυρίσματα δίνουν την αφορμή στους ηθοποιούς, αλλά και τους μη ηθοποιούς που ερμηνεύουν τους ρόλους των μεταναστών να μοιραστούν τα βιώματά τους και να αναπτύξουν αληθινές σχέσεις. “Όταν άρχισα να γνωρίζω τα παιδιά από το Αφγανιστάν και αποθήκευσα το πρώτο τηλέφωνο ενός από αυτούς, του Ισμαήλ, στο κινητό μου, ένοιωσα πιο δυνατός γιατί ήταν σαν να μοιραζόμουνα την εμπειρία ενός ανθρώπου που κυνηγώντας το δρόμο για την ελευθερία, έχει περάσει δια πυρός και σιδήρου. Συνειδητοποιείς όμως ότι αυτή είναι η αληθινή πραγματικότητα, όχι τα spread”, καταθέτει ο Αντώνης Καρυστινός, πρωταγωνιστής της ταινίας στο ρόλο του καπετάνιου.
Το δεξαμενόπλοιο Scottish Bard που παραχωρήθηκε για τα γυρίσματα μετά από πολύμηνη προσπάθεια ανεύρεσής του, δίνει μια αίσθηση “σκληρότητας, πόνου, αλλά και αλήθειας. Το πλοίο αυτό είναι η μικρογραφία μιας κοινωνίας. Η ζωή τους μέσα στο καράβι (και αντίστοιχα σε μια πόλη) δοκιμάζει τις αντοχές τους, επαναπροσδιορίζει τη σχέση τους με τον εαυτό τους και τους άλλους. Το καράβι σαν σκηνικός χώρος παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην ταινία. Η φόρμα του, η αρχιτεκτονική του, το ίδιο το όχημα φιλοξενεί ψυχές. Οι σκληρές φόρμες, οι μικροί χώροι για αυτούς που ανεβαίνουν εδώ συμβολίζουν την πολυπόθητη ελευθερία και ευημερία. Παρόλα αυτά το ίδιο το αντικείμενο που συμβολίζει την ελευθερία, την αναιρεί κιόλας”, δηλώνει ο σκηνογράφος της ταινίας Γιώργος Γεωργίου.

