
Στροφή στο... παρελθόν πρέπει να κάνουν κτηνοτρόφοι και αγρότες, αν θέλουν να επενδύσουν στην ποιότητα, την ασφάλεια των προϊόντων τους και την εξοικονόμηση χρημάτων.
Τη μείωση της χρήσης ανόργανων λιπασμάτων και τις βιολογικές εκτροφές συνιστούν ερευνητές που μετέχουν στα προγράμματα «LowInputBreeds: Βελτίωση της υγείας των ζώων και της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων (κρέας, γάλα, και αβγά) σε βιολογικές εκτροφές και εκτροφές «χαμηλών εισροών» παραγωγικών ζώων, στην Ευρώπη» και «NUE-CROPS: Μείωση της χρήση των ανόργανων λιπασμάτων με βελτίωση της αποτελεσματικότητας των θρεπτικών στοιχείων, στις ευρωπαϊκές καλλιέργειες».
Οι σκοποί του προγράμματος παρουσιάστηκαν χθες στο παράρτημα Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου, σε μια εκδήλωση που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης του ΕΘΙΑΓΕ, σε συνεργασία με το Βρετανικό Πανεπιστήμιο του Newcastle.
«Αν γυρίσουμε πίσω θα ξαναβρούμε τις φυλές των ζώων που έχουμε χάσει με την εντατικοποίηση της παραγωγής», αναφέρει ο δρ. Αλέξανδρος Στεφανάκης. Ο βασικός προβληματισμός των επιστημόνων ξεκινά από το γεγονός ότι οι «εξελιγμένες» φυλές των παραγωγικών ζώων που εκτρέφονται στα εντατικά συστήματα εκτροφής δεν έχουν κάποια χαρακτηριστικά, όπως η ανθεκτικότητα στα νοσήματα και η δυνατότητα προσαρμογής σε φυσικά περιβάλλοντα. Παράλληλα, είναι διαθέσιμα ελάχιστα σχήματα αναπαραγωγής, τα οποία να στοχεύουν στη δημιουργία γενοτύπων ζώων κατάλληλων για τις ανάγκες των εκτροφών «χαμηλών εισροών» (εκτατικές/ ημιεκτατικές/ ελευθέρας βοσκής εκτροφές/ βιολογικές).
Στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη και αξιολόγηση νέων διασταυρώσεων στα ζώα ούτως ώστε να γίνει δυνατή η δημιουργία ζώων που να χαρακτηρίζονται από την ανθεκτικότητα τους καθώς και από όλα εκείνα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που απαιτούνται στις εκτροφές «χαμηλών εισροών». Παράλληλα, θα συνδυάσει τη χρήση των κατάλληλων γενοτύπων με καινοτόμες διαχειριστικές πρακτικές στις εκτροφές προκειμένου να αντιμετωπιστεί, μεταξύ άλλων, η μαστίτιδα και να ελέγχονται οι παρασιτίσεις. Ακόμα, οι ερευνητές αναζητούν πιθανές οικονομικές, περιβαλλοντικές και ηθικές επιπτώσεις των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν. Τα αποτελέσματα, βέβαια, θα κοινοποιηθούν στον κτηνοτροφικό κόσμο.
Οι επιστήμονες στοχεύουν στη βελτίωση της υγείας των ζώων και της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων σε βιολογικές και συμβατικές εκτατικές, ημιεκτατικές εκτροφές.
Ο δρ. Αλ. Στεφανάκης εξηγεί πως μακροπρόθεσμα, αν τα αποτελέσματα επιβεβαιώσουν τις προβλέψεις των επιστημόνων, θα είμαστε σε θέση να πιστοποιήσουμε με ατράνταχτες αποδείξεις ότι το γάλα, για παράδειγμα, που παράγουμε έχει ποιοτικά χαρακτηριστικά που το κάνει να ξεχωρίζει από προϊόντα άλλων περιοχών.
Στην Ελλάδα, οι μελέτες αφορούν την ανθεκτικότητα ατόμων της φυλής προβάτων Σφακίων σε εκτατικά και ημιεκτατικά συστήματα εκτροφής και τις διάφορες εποχές του έτους στις μαστίτιδες, την ποδοδερματίτιδα και τις παρασιτώσεις.
Επίσης, διερευνάται η αποτελεσματικότητα της χρήσης διαφόρων «βιοενεργών φυτών» (χαρούπια, πρίνος κ.α.) στη διατροφή των προβάτων στην αντιμετώπιση των παρασιτώσεων.
Ο συντονιστής του προγράμματος, καθηγητής του NewCastle, Carlo Leifert, ανέφερε πως τα επόμενα εκατό, περίπου χρόνια, θα έχει εξαντληθεί η πηγή καυσίμων που παρέχει τα ανόργανα λιπάσματα. Συνεπώς, οι αγρότες θα πρέπει να αποδεσμευτούν από τη χρήση τους και να επιστρέψουν σε παλαιότερες μεθόδους, κάτι που, τελικά, θα ωφελήσει και την τσέπη τους.
Σημειώνεται πως το πρόγραμμα διαρκεί πέντε έτη, εντάσσεται στο 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο της ΕΕ και συμμετέχουν 21 συνολικά φορείς από 15 χώρες της Ευρώπης.

