Στην Ιερά Μονή Παλιανής ο χρόνος δεν «μετρά αντίστροφα». Κυλάει στην αιωνιότητα, σε μία «ευθεία» ατέλειωτη που καταλήγει στην προσδοκία της Δικαίωσης.
Όπως πριν από αιώνες οι καλόγριες στην Ιερά Μονή Παλιανής δεν τρώνε και δεν πίνουν νερό για τρεις μέρες, από τη Μ. Πέμπτη μέχρι και το Μ. Σάββατο, εκφράζοντας την αφοσίωση τους στον Κύριο και την οδύνη τους για τον αγαπημένο τους νεκρό τον Ιησού Χριστό. Βουρκώνουν ψάλλοντας τα Τροπάρια, προσδοκώντας όμως και πιστεύοντας στην Ανάσταση του Θεανθρώπου.
Οι καλόγριες στην Ιερά Μονή Παλιανής ήταν όλες χθες πολύ απασχολημένες. Καθάριζαν το Μοναστήρι, έβαφαν τα κόκκινα αυγά, έκαναν «κολαΐνες» από λεμονανθούς για να τις περάσουν το βράδυ απαλά γύρω από το κεφάλι και τα χέρια του Εσταυρωμένου. Μάζευαν φύλλα λεμονιάς και αμέτρητα λουλούδια για να στολίσουν σήμερα τον Επιτάφιο. Δεν έτρωγαν και δεν έπιναν νερό. Κι όταν έψαλλαν βίωναν ακόμα πιο βαθειά το Θείο Δράμα. Ήταν στεναχωρημένες και βουρκωμένες. Έτσι θα είναι και σήμερα….
«Είναι ο αγαπημένος μας νεκρός ο Ιησούς Χριστός. Πονάμε όταν ψάλλουμε και ακούμε τα τροπάρια και τους ύμνους των ημερών» μας λένε.
Κι έχουν δίκιο. Αυτές τις μέρες συγκινούνται και οι κοσμικοί, οι άνθρωποι που δεν έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στο Θεό… Πόσο μάλλον εκείνες!
Τις ρωτήσαμε αν υπάρχει και σήμερα αδικία, προδοσία, Σταύρωση… Μας απάντησαν θετικά, τονίζοντας όμως ότι μόνο Ένας είναι ο Υιός του Θεού. Ότι μόνο ένας είναι ο Θεάνθρωπος. «Πολλοί προδίδονται, πολλοί αδικούνται και πολλοί σταυρώνονται και σήμερα» σχολίαζαν χθες οι μοναχές της Παλιανής. Κι όταν τις ρωτήσαμε αν και σήμερα οι άνθρωποι μπορούν να ελπίζουν στη Δικαίωση, μας απάντησαν καταφατικά. «Η Ανάσταση είναι μία. Του Θεανθρώπου. Η δικαίωση όμως θα έρθει για όλους τους ανθρώπους που την προσδοκούν. Είτε σε αυτή τη ζωή, είτε αλλού…» έλεγαν.
Ίσως για το λόγο αυτό ταυτίζονται οι άνθρωποι με το Θείο Δράμα. Επειδή «σταυρώνονται» καθημερινά και προσδοκούν ο καθένας τη δική του Ανάσταση, σχολίαζαν οι γυναίκες που βρίσκονταν χθες στο Μοναστήρι της Παναγίας της Παλιανής που βοηθούσαν εθελοντικά τις καλόγριες στις δουλειές τους.
Όπως μας λέει η ηγουμένη της Ιεράς Μονής Παλιανής γερόντισσα Θεοπίστη «οι μοναχές βιώνουν το Θείο Δράμα και προσδοκούν την Ανάσταση του Θεανθρώπου» Οι 23 μοναχές της Παλιανής ακολουθούν πιστά τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας. Όπως λέει η γερόντισσα Θεοπίστη τη Μεγάλη Δευτέρα και τη Μεγάλη Τρίτη έφτιαξαν, όπως πάντα τα τσουρεκάκια. Τη Μεγάλη Τετάρτη έπλασαν τα κουλούρια που τα έστειλαν στην Ιερά Αρχιεπισκοπή. Και τη Μεγάλη Πέμπτη έβαψαν τα κόκκινα αυτά, μάζεψαν λεμονανθούς για το Νυμφίο και λουλούδια για να στολίσουν σήμερα τον Επιτάφιο. Δεν τρώνε και δεν πίνουν νερό, αλλά περιμένουν όλες με ευλάβεια και ελπίδα την Ανάσταση, για να γιορτάσουν και να χαρούν με τη Δικαίωση του Υιού του Θεού.
Το βράδυ της Ανάστασης το Μοναστήρι ανοίγει τις πόρτες του στους πιστούς, κερνάει ντεκότο (ζωμό από κότα με αυγό και λεμόνι), κουλούρι, ομελέτα και ψάρι. Και με αυτόν τον τρόπο οι Μοναχές μοιράζονται τη χαρά τους με τους πιστούς, όπως και την επόμενη μέρα, μετά τη Δεύτερη Ανάσταση.
Κατάνυξη στην Ιερά Μονή Παλιανής
Ο χρόνος κυλάει αργά στην Ιερά Μονή Παλιανής και οι μέρες, όλη τη διάρκεια του έτους, είναι γεμάτες προσευχή και κατάνυξη. Το Μοναστήρι δεν είναι κοινόβιο. Όμως οι μοναχές συνεργάζονται μεταξύ τους καθημερινά.
«Όταν ήρθα στο Μοναστήρι το 1942 οι μοναχές ήταν 85 και οι σαράντα από αυτές κάτω των 20 ετών» θυμάται η Ηγουμένη. Τότε ήταν δύσκολες εποχές: Πόλεμος, θάνατοι, φτώχεια, δυστυχία… Ορισμένες από τις μοναχές ήταν ορφανές ακόμα και από τους δύο γονείς και βρήκαν καταφύγιο κοντά στο Θεό, στην Ιερά Μονή Παλιανής όπου οι πόρτες ήταν και είναι πάντα ανοιχτές για τους φτωχούς και τους αδύναμους.
«Καλλιεργούσαμε μόνες μας τις ελιές και τα αμπέλια. Ζούσαμε μαζί» λέει η Ηγουμένη, αν και το Μοναστήρι δεν ήταν κοινόβιο. Καθεμιά καλόγρια έχει το δικό της κελί όπου προσεύχεται, γευματίζει και αναπαύεται.
Και σήμερα η ζωή στην Ιερά Μονή είναι λιτή, γεμάτη κατάνυξη και προσευχή. Οι νεότερες καλόγριες έχουν επιβαρυνθεί με τις περισσότερες δουλειές στο Μοναστήρι. Οι ίδιες δεν το θεωρούν «βάρος». «Είναι, λένε, καθήκον και τιμή μας να φροντίζουμε τις γερόντισσες».
Στο Μοναστήρι κατοικούν, τρώνε και εργάζονται άπορες γυναίκες με παιδιά. Κι αν δεν ήταν η Ιερά Μονή να τις «αγκαλιάσει», δεν θα είχαν στον ήλιο μοίρα… Οι μοναχές δεν μιλούν για το κοινωνικό τους έργο, είναι απλές, λιτές, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και αποφεύγουν να φωτογραφίζονται στο πρόσωπο και να κάνουν δηλώσεις επώνυμα. «Έχουμε επιλέξει το δρόμο αυτό, έχουμε αφιερωθεί στον Κύριο. Δεν μας ενδιαφέρουν τα κοσμικά» λένε ξεκάθαρα.
Το Βενεράτο, το χωριό που «ακούει» από κοντά τους ύμνους από την Ιερά Μονή Παλιανής, λατρεύει το Μοναστήρι και πιστεύει στα θαύματα της Παναγίας και της Αγίας Μυρτιάς. Πάντα το χωριό με το Μοναστήρι είχαν και έχουν άριστες σχέσεις αλληλοβοήθειας. Τα παιδιά του χωριού, ακόμα και από τις σχολικές εκδρομές τους, έχουν βιώματα κοντά στις καλόγριες που πάντα τα υποδέχονται με καραμέλες. Παίζουν στην αυλή του Μοναστηριού και ακούνε τις μοναχές να τους λένε για τα θαύματα της Παναγίας.
