
Οι διατροφικές συνήθειες της εγκύου, τόσο κατά τη διάρκεια της κύησης όσο και μετά τον τοκετό, επηρεάζουν άμεσα την ανάπτυξη του εμβρύου, την υγεία του νεογέννητου κατά τους πρώτους μήνες ζωής και σε μεγάλο βαθμό την υγεία του στα μετέπειτα στάδια της ζωής του. Κατά το χρονικό διάστημα της εγκυμοσύνης, το έμβρυο προσλαμβάνει τα απαραίτητα για την ανάπτυξή του θρεπτικά στοιχεία μέσω των τροφών που καταναλώνει η μητέρα.
Συνεπώς, η κύρια συνιστώσα για την εξασφάλιση ενός υγιούς περιβάλλοντος ανάπτυξης για το έμβρυο είναι η τήρηση από πλευράς της εγκύου μιας πλήρους και ισορροπημένης διατροφής, πλούσιας σε θρεπτικά συστατικά, σε συνδυασμό πάντα με ελαφρά σωματική άσκηση.
Η σωστή διατροφή σε καμία περίπτωση δεν συνίσταται στην αύξηση ή τη μείωση της ποσότητας τροφής που προσλαμβάνεται, αλλά στη βελτίωση της ποιότητάς της ώστε να εξασφαλίζονται τα συνιστώμενα επίπεδα θρεπτικών στοιχείων στον οργανισμό της εγκύου, τα οποία με τη σειρά τους εξασφαλίζουν ένα υγιές περιβάλλον για την ανάπτυξη του εμβρύου.
Επιπλοκές στην πορεία της εγκυμοσύνης αλλά και διαταραχές στην υγεία της εγκύου που μπορεί να προκληθούν από μία κακή διατροφή είναι, μεταξύ άλλων, αποβολή, προεκλαμψία, εκλαμψία, πρώιμος τοκετός, γέννηση ελλιποβαρούς βρέφους, αναιμία, μολύνσεις. Η μη ισορροπημένη διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί επιπλέον να συνδεθεί με ενδεχόμενη ανικανότητα θηλασμού, αδυναμία του ανοσοποιητικού συστήματος του νεογέννητου, εμφάνιση διανοητικών διαταραχών κ.ά.
Δυστυχώς, λίγες γυναίκες έχουν επίγνωση των παραπάνω κινδύνων και της σπουδαιότητας των διατροφικών τους συνηθειών στην υγεία του νέου οργανισμού που κυοφορούν. Τα συμπεράσματα μιας έρευνας που πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Ηράκλειο της Κρήτης και κατά την οποία εκατό έγκυες γυναίκες, ηλικίας 20-40 ετών, ερωτήθηκαν σχετικά με τη διατροφική τους συμπεριφορά ήταν αποθαρρυντικά. Η πλειοψηφία των εγκύων δεν κάλυπταν επαρκώς τις διατροφικές τους ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά ούτε σύμφωνα με τις επίσημες συστάσεις.
Συγκεκριμένα, δεν κατανάλωναν τον συνιστώμενο αριθμό ημερήσιων γευμάτων, δηλαδή τα 6 γεύματα, ούτε επαρκή ποσότητα γαλακτοκομικών, φρούτων και λαχανικών και παρέλειπαν το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας, το πρωινό. 40 από τις 100 είχαν Δείκτη Μάζας Σώματος πάνω από 25 (υπέρβαρες) ήδη από το 1ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης τους, διατρέχοντας τον κίνδυνο, όταν θα έφταναν σε πιο προχωρημένο στάδιο, να αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα παχυσαρκίας ή διαβήτη κύησης. Όσες δε είχαν Δείκτη Μάζας Σώματος πάνω από 30, αντιμετώπιζαν ήδη πολλά παθολογικά προβλήματα ως αποτέλεσμα της παχυσαρκίας.
Η ελλιπής πληροφόρηση και πολλές φορές οι μη ιδανικές οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες είναι οι κύριοι λόγοι για τους οποίους ένα μεγάλο ποσοστό εγκύων δεν φροντίζει επαρκώς για την κάλυψη των ιδιαίτερων διατροφικών αναγκών του οργανισμού τους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Με τη σωστή πληροφόρηση, οι κίνδυνοι που διατρέχει η υγεία των ίδιων και του μωρού τους από μία κακή διατροφή μπορούν να αποφευχθούν.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει η καθημερινή διατροφή της εγκύου
Ποικιλία
Πρωινό γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες, που ανακουφίζει από την πρωινή ναυτία.
Κρέας και ψάρια, έτσι ώστε να καλύπτονται επαρκώς οι πρωτεϊνικές απαιτήσεις.
Φρέσκο γάλα, τυρί και γιαούρτι.
Όσπρια μια φορά την εβδομάδα. Είναι καλή πηγή πρωτεϊνών και φυτικών ινών.
Άφθονα φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
Τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο και ασβέστιο.
Δύο τουλάχιστον τροφές πλούσιες σε φολικό οξύ και βιταμίνη C.
Μικρά γεύματα κάθε 2-3 ώρες.
Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες.
Πολλά υγρά. Οι σούπες και οι χυμοί ενυδατώνουν, είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και μειώνουν το αίσθημα της πείνας.
Τι πρέπει να αποφεύγει
Τα τηγανητά και τις λιπαρές ουσίες.
Τα επεξεργασμένα τρόφιμα του εμπορίου και κυρίως τα επεξεργασμένα κρέατα και ψάρια, καθώς πολλά από αυτά περιέχουν ουσίες βλαβερές για το έμβρυο. Συγκεκριμένα, ψάρια με υδράργυρο, καπνισμένα θαλασσινά, ψάρια που εκτίθενται στους βιομηχανικούς ρύπους, ακατέργαστα οστρακόδερμα, ακατέργαστο κρέας.
Την υπερβολική κατανάλωση γλυκών.
Τα οινοπνευματώδη και την καφεΐνη.
Προσοχή
Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ (6 ή περισσότερα αλκοολούχα ποτά την ημέρα) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ευθύνεται για την εμφάνιση του ‘εμβρυϊκού αλκοολικού συνδρόμου’ (Ε.Α.Σ). Τα έμβρυα με Ε.Α.Σ. γεννιούνται ελλιποβαρή, με ευδιάκριτες ανωμαλίες στο πρόσωπο και διανοητικές βλάβες, μεταξύ των οποίων, επιληψία, σπαστικότητα ή ανωμαλίες στον λόγο. Τα παιδιά που γεννήθηκαν με Ε.Α.Σ. μπορεί να παρουσιάσουν προβλήματα συμπεριφοράς και μάθησης. Άλλες ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης περιλαμβάνουν συγγενείς καρδιακές ανωμαλίες, παραμορφώσεις στον σκελετό και ανωμαλίες στην υπόφυση.
“Μαγικές” τροφές
Το σπανάκι, που έχει μόλις 41 Kcal, ενισχύει τον οργανισμό της εγκύου με 2mg ψευδάργυρου και με μία ικανοποιητική ποσότητα ασβεστίου, μαγνησίου, σιδήρου και φολικού οξέως.
Το μπρόκολο είναι πλούσιο σε φολικό οξύ, βιταμίνη C και Β2, καροτίνη, σίδηρο, μαγνήσιο και ασβέστιο.
Οι ημερήσιες απαιτήσεις της εγκύου σε σίδηρο κυμαίνονται στα 15-20 mg. Ένα φλιτζάνι φράουλες προσφέρει 1,2mg Fe.
Ο σολομός αποτελεί μια από τις πλουσιότερες πηγές ω-3 λιπαρών οξέων που είναι απαραίτητα για την καλή όραση και την εγκεφαλική ανάπτυξη του εμβρύου.
Το γάλα είναι πολύ σημαντική τροφή. Θα δυσκολευτείτε πολύ να καλύψετε τις ανάγκες σε ασβέστιο και βιταμίνη D χωρίς γάλα.
Η παπάγια έχει μόνο 117 Kcal. Καλύπτει 2 φορές περισσότερο από το πορτοκάλι την ανάγκη σε βιταμίνη C και περισσότερο από 1 φορά την ανάγκη σε βιταμίνη Α. Είναι πλούσια σε μαγνήσιο, ασβέστιο και κάλιο.

