Στην έρευνα επιστρέφει ο κορυφαίος Κρητικός επιστήμονας

Ο Φώτης Καφάτος, που εγκατέλειψε την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ερευνας, μιλά στην «Π»


Στη μεγάλη του αγάπη, την έρευνα, επιστρέφει ο κορυφαίος Κρητικός επιστήμονας, Φώτης Καφάτος, ο οποίος αποφάσισε να εγκαταλείψει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας.

Ο δρόμος που θα ακολουθήσει είναι στο τμήμα Επιστημών της Ζωής του Imperial College του Λονδίνου, όπου είναι καθηγητής από το 2005. Ο Φ. Καφάτος θα αφοσιωθεί, με ακόμα πιο εντατικό τρόπο, στην έρευνά του για την καταπολέμηση της ελονοσίας και, γενικότερα, για θέματα που αφορούν στον τρίτο κόσμο.

Ο διακεκριμένος ερευνητής μιλά στην «Π» για την απόφασή του να αφήσει την προεδρία του Συμβουλίου, ένα χρόνο πριν από την επίσημη λήξη της θητείας του.

«Δεν θέλω να έχω όλο το βάρος της προεδρίας, αποσύρθηκα από αυτή τη θέση αλλά παραμένω ενεργός στο Συμβούλιο», τονίζει. Εξηγεί πώς αποφάσισε ότι θέλει να επιστρέψει στην έρευνα, «βεβαίως, παράλληλα, θα βοηθήσω το Επιστημονικό Συμβούλιο, αλλά δεν ήθελα να συνεχίσω για πολλούς λόγους και γιατί θέλω να κάνω τη δουλειά, με την οποία έχω στενή σχέση από πολύ νέος, δηλαδή, την έρευνα και νομίζω ότι είναι καλό μια θέση να μην τη μονοπωλεί ένας αλλά και άλλοι συνάδελφοι που έχουν κι εκείνοι να προσφέρουν σημαντικά πράγματα», αναφέρει.

Ο Φ. Καφάτος εδώ και τέσσερα χρόνια κατέβαλλε μια τιτάνια προσπάθεια να οργανώσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας και να καταπολεμήσει τη γραφειοκρατία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ουσιαστικά, προώθησε την πρώτη πανευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την χρηματοδότηση της βασικής έρευνας στην Ε.Ε. σε τομείς αιχμής, με βάση αποκλειστικά την αριστεία των ερευνητών. Μαζί με τα υπόλοιπα 21 μέλη του επιστημονικού συμβουλίου του ERC, συνέβαλλε ώστε να διασφαλιστεί ένας επταετής προϋπολογισμός ύψους 7,5 δισ. ευρώ, που έχει ήδη χρηματοδοτήσει περισσότερα από 1.000 ερευνητικά σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 1,7 δισ. ευρώ. Το ERC, επίσης, βοήθησε στην προσέλκυση διακεκριμένων επιστημόνων από άλλα μέρη του κόσμου, ενώ έπεισε τα ευρωπαϊκά κράτη να επενδύσουν πιο πολλά χρήματα στην έρευνα. Από την άλλη, η ευρωπαϊκή γραφειοκρατία συχνά δυσκολεύει το έργο των ευρωπαίων επιστημόνων, αποθαρρύνοντας μερικές φορές ακόμα και κορυφαίους ερευνητές.

Ο Φ. Καφάτος απηύθυνε έκκληση να υπάρξει ευρωπαϊκή νομοθεσία που θα εγκαθιδρύσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας ως μόνιμο θεσμό. Σήμερα, το ERC έχει προσωρινό καθεστώς, πράγμα που σημαίνει ότι στο μέλλον (αν και αυτό φαντάζει απίθανο) δεν θα συνεχιστεί η χρηματοδότησή του από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και από το επόμενο 8ο Πρόγραμμα Πλαίσιο της ΕΕ για την Έρευνα, που πρόκειται να αρχίσει το 2013. Αντίθετα, ο Φ. Καφάτος ελπίζει ότι η χρηματοδότηση του ERC θα επεκταθεί, ώστε να είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει νέες ερευνητικές πρωτοβουλίες.