Ετήσια επιστημονική διάλεξη αφιερωμένη στη μνήμη του ιδρυτή του Κέντρου Έρευνας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης της Ακαδημίας Αθηνών, ακαδημαϊκού, διαπρεπή βυζαντινολόγο Γενικού Έφορου Αρχαιοτήτων, Διευθυντή του Βυζαντινού Μουσείου και του Μουσείου Μπενάκη, Μανόλη Χατζηδάκη (1909-1998), πραγματοποιείται την ερχόμενη Τρίτη 16 Φεβρουαρίου στις 7 το βράδυ στο Μέγαρο της Ακαδημίας Αθηνών.

Θα μιλήσει ο προϊστάμενος της 28ης Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (δυτική Κρήτη), αρχαιολόγος, κ. Μιχάλης Ανδριανάκης με θέμα «Μνημειακή τέχνη στη μεσοβυζαντινή Κρήτη».

Στο χώρο της μνημειακής τέχνης του Βυζαντίου, η Κρήτη μάς είναι γνωστή κυρίως από ένα εντυπωσιακά μεγάλο αριθμό μνημείων της υστεροβυζαντινής περιόδου, που συμπίπτει με τη βενετοκρατία. Οι τελευταίες όμως έρευνες έδειξαν ότι το νησί συμμετείχε διαρκώς ενεργά στις καλλιτεχνικές εξελίξεις που εκπορεύονταν από το Κέντρο ήδη από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια με μόνη εξαίρεση την περίοδο της αραβοκρατίας, όταν φαίνεται ότι αποκόπηκε από τον κορμό της αυτοκρατορίας.

Με την ανακατάληψη της αραβοκρατούμενης Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά το 961, μια νέα περίοδος ακμής άρχισε, όπως προκύπτει από τις πηγές και αποτυπώνεται στα μνημεία. Αν και οι σχετικά λίγοι σωζόμενοι ναοί εντοπίζονται μόνο στην ύπαιθρο, διακρίνονται για την υψηλή ποιότητα τόσο της αρχιτεκτονικής, όσο και του τοιχογραφικού διακόσμου. Η ποικιλία των αρχιτεκτονικών τύπων των ναών και οι τάσεις που συνδέονται τόσο με την Κωνσταντινούπολη, όσο και την Ελλάδα, ανατρέπουν απόψεις, που είχαν διατυπωθεί στο παρελθόν, για την προέλευση των επιδράσεων. Ειδικά στον τομέα της ζωγραφικής εντοπίζονται οι κύριες τάσεις που επικρατούν στην αυτοκρατορία κατά τους 11ο και 12ο αιώνες και επιβεβαιώνεται ο οικουμενικός χαρακτήρας της κομνήνειας τέχνης.