Τελικά ίσως υπάρχει ελπίδα για τις ελληνικές κωμωδίες. Αυτή πάντως είναι ένα αξιοπρεπές παράδειγμα.



ΝΗSOS

Σκην.: Χρήστος Δήμας

Πρωτ.: Ελένη Καστάνη, Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, Βλαδίμηρος Κυριακίδης, Τάνια Τρύπη, Δημήτρης Τζουμάκης, Μιχάλης Μαρίνος, Ζέτα Δούκα, Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Παύλος Ορκόπουλος, Ντορέττα Παπαδημητρίου, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Κώστας Τριανταφυλλόπουλος, Κώστας Βουτσάς

Στη μικρή κοινότητα ενός αιγαιοπελαγίτικου νησιού, ο άρχοντας του τόπου Θεμιστοκλής Δίκαιος αυτοκτονεί αφήνοντας πίσω του μια τεράστια περιουσία, την οποία μοιράζει εξίσου στους εκπροσώπους των τεσσάρων θεμελιωδών θεσμών: στον πρόεδρο, στον δάσκαλο, στον αστυνομικό και στον ιερέα. Απαραίτητη προϋπόθεση για να πάρουν τα χρήματα, είναι καθένας απ’ αυτούς να δεχτεί να διαβαστεί δημοσίως μια επιστολή που τον αφορά, ένας όρος τον οποίο όλοι τους αντιμετωπίζουν με δισταγμό.

Είναι περιττό να τονίσουμε με πόση επιφύλαξη επισκεφτήκαμε την ταινία, με τις προσδοκίες στο ελάχιστο και την αρνητική προκατάληψη που έχουν δημιουργήσει οι προηγούμενες προσπάθειες νεο-ελληνικών κωμωδιών.

Όμως είναι η πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό που οι προσδοκίες διαψεύστηκαν, και μάλιστα σε μια ταινία με πολλούς χαρακτήρες και σχετικά απαιτητικό σενάριο, ο χειρισμός του οποίου μπορεί να ξεχωρίζει περισσότερο λόγω του χαμηλού ανταγωνισμού και λιγότερο λόγω των δικών του υψηλών προδιαγραφών (η σκηνοθεσία σε πολλές στιγμές αναιρεί την προσπάθεια που φαίνεται ότι κάνει σε άλλες), όμως τουλάχιστον αποτελεί ένα ελπιδοφόρο μήνυμα για την επιβίωση της ελληνικής κωμωδίας.

Καταρχάς, το ταλαντούχο καστ εξασφαλίζει ότι οι χαρακτήρες ενσαρκώνονται με κέφι, ζωντάνια και σεβασμό στις διαφορετικές πορείες του καθενός μέσα στην πλοκή. Ο ρυθμός είναι γρήγορος, οι σκηνές ολοκληρωμένες και λειτουργικές, η μουσική του Soumka ζωηρή, αλλά το κυριότερο είναι το σενάριο το οποίο δεδομένης της πληθώρας ηθοποιών και καταστάσεων προσφερόταν για περισσότερες ατάκες και ευρηματικότητα απ’ ό,τι δείχνει, αλλά τουλάχιστον ως έχει, παραθέτει αρκετά ερείσματα για να διατηρήσει το ενδιαφέρον (το παιχνίδι των προσδοκιών περιλαμβάνει τον θεατή εξίσου με τους χαρακτήρες, το διακύβευμα της τελικής απόφασης, η καχυποψία που γυρνάει μπούμερανγκ), και φτιάχνει ένα αφηγηματικό πλέγμα ικανό να ιδωθεί ως μικρογραφία της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας, όπου βασιλεύουν η διαφθορά, η μικροψυχία, το ψέμα και η σεξουαλική καταπίεση, δοσμένες μέσα από εύστοχες αντιστοιχίες ευρέως διαδεδομένων κοινωνικών φαινομένων: την αρχαιοκαπηλία, την κατάχρηση δημοσίου χρήματος, τη σεξουαλική υποκρισία, και την τρομοκρατία- παρότι για την τελευταία γίνεται ίσως το πιο απλουστευτικό και άνισο σχόλιο απ’ όλα.

Το συνολικό θέμα που διατρέχει την ταινία είναι η υποκρισία, που τελικά αποτελεί και τον στόχο του Δίκαιου. Η λύση απελευθερώνει τους χαρακτήρες και είναι η πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό που το συνοδευτικό τραγούδι του φιλμ (το ευφορικό «Φτάνει που ξέρω» που τραγουδάει ο Αντώνης Ρέμος) ενισχύει την αισιόδοξη κατάληξη αντί απλώς να λειτουργεί ως εργαλείο προώθησης.



ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

A CHRISTMAS CAROL



Σκην.: Ρόμπερτ Ζεμέκις

Ακούγονται οι φωνές των: Τζιμ Κάρεϊ, Γκάρι Όλντμαν, Κόλιν Φερθ, Μπομπ Χόσκινς, Ρόμπιν Ράιτ Πεν

Ο τσιγκούνης μισάνθρωπος επιχειρηματίας Εμπενίζερ Σκρουτζ δέχεται την επίσκεψη τριών πνευμάτων την παραμονή των Χριστουγέννων, που τον ταξιδεύουν στον χώρο και τον χρόνο επιχειρώντας να αλλάξουν την άθλια συμπεριφορά του απέναντι στους ανθρώπους.

Το ομώνυμο μυθιστόρημα του Καρόλου Ντίκενς μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη για πολλοστή φορά, αλλά είναι η πρώτη που οπτικοποιείται με τεχνική motion capture animation, δηλαδή ψηφιοποιημένων ερμηνειών αληθινών ηθοποιών. Είναι η τρίτη συνεχόμενη ταινία τέτοιας τεχνοτροπίας στη φιλμογραφία του Ζεμέκις, ο οποίος πέρασε τη δεκαετία που μόλις τελείωσε ασχολούμενος με τη συγκεκριμένη τεχνική ψηφιακού κινουμένου σχεδίου, αποδίδοντας το «Πολικό εξπρές» (2004) και το «Beowulf» (2007).

Παρότι η «Χριστουγεννιάτικη ιστορία» είναι το πρώτο φιλμ κινουμένων σχεδίων που γυρίζει ο σκηνοθέτης σε συνεργασία με το στούντιο της Disney (η πρώτη συνεργασία τους ήταν το «Ποιός παγίδεψε τον Ρότζερ Ράμπιτ» το 1988 με επαναστατικό συνδυασμό σχεδίων και ‘ζωντανής’ δράσης), το αποτέλεσμα είναι αρκετά διαφορετικό απ’ ό,τι προδιαθέτει η αισθητική ‘ταυτότητα’ του στούντιο.

Ο Ζεμέκις θυμίζει κατά κάποιο τρόπο τις επιλογές που έκανε στον «Ναυαγό» (2000), όπου δε δίστασε να αφιερώσει την πλοκή στην -εσωτερική και εξωτερική- απομόνωση του ήρωα στο νησί αψηφώντας τις προσδοκίες των καλοκαιρινών ταινιών που απαιτούν γρήγορους ρυθμούς και συνεχή δράση. Εδώ λοιπόν κάνει κάτι παρόμοιο, επιλέγοντας ένα πιο σκοτεινό ύφος με πιο αργούς ρυθμούς και εικονογραφία που δε διστάζει να τρομάξει και να υποβάλει το εξαρχής υποθετικά παιδικό κοινό του -ακριβώς επειδή αποσκοπεί να το διευρύνει- ρίχνοντας τους τόνους της γιορτινής ατμόσφαιρας, με γήινες αποχρώσεις, σιωπές, πολλές σκιές και αδρή εικονογράφηση.

Ο Κάρεϊ είναι από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του -κωμικούς και μη- και η καταπληκτική πολύπλευρη ερμηνεία του (ενσαρκώνει τον Σκρουτζ σε όλες τις ηλικίες, καθώς και τα φαντάσματα) μας αφήνει με την περιέργεια για μια αντίστοιχη σε ‘ζωντανό’ ρόλο, που ενδεχομένως θα του άφηνε ακόμη περισσότερα ερμηνευτικά περιθώρια.

Αυτό είναι ίσως ένα από τα μειονεκτήματα της πλοκής, καθώς η μικρή της διάρκεια φαίνεται να ‘στριμώχνει’ τα επεισόδιά της και να τα παραθέτει με διαδικαστικό, επιφανειακό τρόπο, χωρίς να δίνει χρόνο να επιδράσουν ουσιαστικά στον Σκρουτζ, σαν να θεώρει τη γνώση της ιστορίας δεδομένη. Έτσι, τόσο ο Κάρεϊ όσο και το υπόλοιπο καστ συνεισφέρουν όσο μπορούν στην κατασκευή των ψηφιακών τους αντιστοίχων, τα οποία είναι εκπληκτικής ζωντάνιας κι εκφραστικότητας αλλά περιορισμένης σεναριακής λειτουργίας. Ας σημειωθεί πάντως ότι παρότι εμείς παρακολουθήσαμε την αναλογική προβολή, δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι η τρισδιάστατη ψηφιακή θα είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή.