Προγραμματική σύμβαση για την άρση των ετοιμορροπιών και τη συμπλήρωση των σπηλαιώσεων του ανατολικού τμήματος του οχυρωματικού περιβόλου του Φρουρίου Τεμένους στον Προφήτη Ηλία Δήμου Τεμένους υπέγραψε η νομάρχης Ηρακλείου, κ. Βαγγελιώ Σχοιναράκη – Ηλιάκη, με τον προϊστάμενο της 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κ. Ιωάννη Βολανάκη.
Σκοπός του έργου είναι η άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση του θέματος της αποκατάστασης των ζημιών και της συντήρησης μέρους των τειχών του Φρουρίου για την προστασία και την ανάδειξη του σημαντικού αυτού Βυζαντινού μνημείου. Το Φρούριο στον Προφήτη Ηλία του Δήμου Τεμένους, έκτασης 1511 στρεμμάτων είναι το μεγαλύτερο μεσοβυζαντινό φρούριο στην Κρήτη. Ιδρύθηκε το 961 μ.Χ. από τον στρατηγό και μετέπειτα αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά, μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Άραβες, προκειμένου να αποτελέσει τη νέα πρωτεύουσα του νησιού, στόχος που δεν ευοδώθηκε.
Οι εργασίες άρσης ετοιμορροπίας και πλήρωσης των σπηλαιώσεων τοιχοποιίας θα εκτελεστούν στο ανατολικό τμήμα του κυρίως οχυρωματικού περιβόλου. Συγκεκριμένα, θα αποκατασταθεί μεγάλη διαμπερής κατάρρευση, στο μέσον περίπου του περιβόλου, καθώς και οι σπηλαιώσεις και ρήγματα, εξαιτίας των οποίων κινδυνεύουν με κατάρρευση, όχι μόνο τα υπερκείμενα τμήματα, κυμαινόμενου πάχους 2,20μ. μέχρι 2,60μ. και ανάλογου βάρους, αλλά και ο παρακείμενος κυκλικός πύργος.
Επειδή οι στάθμες εσωτερικά και εξωτερικά του περιβόλου έχουν ανυψωθεί εξαιτίας των καταρρεύσεων απαιτείται αποχωμάτωση και διαλογή οικοδομικού υλικού, η επαναχρησιμοποίηση του οποίου αποτελεί μονόδρομο στο συγκεκριμένο μνημείο. Επιπρόσθετα επειδή η αρχική φάση και τα αίτια της διαμπερούς κατάρρευσης και των σπηλαιώσεων δεν είναι γνωστά χρονολογικά, ενώ είναι πιθανή η ανεύρεση κινητών ευρημάτων, η αποχωμάτωση απαιτείται να πραγματοποιηθεί με τη μορφή σωστικής ανασκαφής.
Το έργο θα εκτελεστεί σε τρεις φάσεις:
Α΄ΦΑΣΗ: Υποστύλωση ρήγματος και σπηλαιώσεων
Β΄ΦΑΣΗ: Σωστική ανασκαφική έρευνα
Γ΄ΦΑΣΗ: Συμπλήρωση ρηγμάτων και σπηλαιώσεων
Η 13η ΕΒΑ θα εκτελέσει το έργο σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για τα έργα που εκτελεί το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού.

