Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Θέμα…τύχης είναι τώρα πια η σωτηρία του Φοινικοδάσους, όσα μέτρα κι αν ληφθούν, αφού το σκαθάρι που ρημάζει τα φοινικοειδή είναι δυνατόν να μεταφερθεί εκεί τυχαία ακόμα και σε αυτοκίνητα επισκεπτών του Βάι. Δυστυχώς το ίδιο ισχύει και για όλες τις πανέμορφες συστάδες των φοινικοειδών της Κρήτης. Έστω και τώρα, όμως «στο παρά πέντε» χρειάζεται να ληφθούν μέτρα.

Δυστυχώς, δεν είναι υπερβολή ότι το φοινικόδασος στο Βάι χάνεται, λόγω της ολιγωρίας του ελληνικού κράτους και των τοπικών αρχών που ουδέποτε ασχολήθηκαν σοβαρά με την αντιμετώπιση του σκαθαριού το οποίο καταστρέφει τα ντόπια φοινικοειδή μαζί με το φυσικό πλούτο της Κρήτης. Και είναι χαρακτηριστικά τα λόγια που είπε στην «Π» ο εντομολόγος του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου Δημήτρης Κοντοδήμας, ο οποίος και τώρα, καταβάλλει προσπάθειες για τη σωτηρία των τοπικών φοινίκων: «Τα παιδιά μας, είπε, είδαν το φοινικόδασος στο Βάι. Τα εγγόνια μας είναι πάρα πολύ πιθανόν να μην το δουν. Κι αυτό μας προσβάλλει».

Το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λασιθίου και ο Δήμος Ιτάνου προχώρησαν στη σύνταξη πρόταση που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Life, η οποία περιλαμβάνει δράσεις όπως η καταστροφή προσβολών, η επισκόπηση για την έγκαιρη διαπίστωση νέων προσβολών (συμπεριλαμβάνεται η βιοακουστική ανίχνευση), η ανάπτυξη δικτύου παγίδευσης, οι εφαρμογές εντομοπαθογόνων, η δημιουργία ζωνών απομόνωσης και η κατασκευή δικτυοκηπίων (για τη διάσωση του Phoenix theophrasti). Στην περίπτωση έγκρισης της πρότασης Life, η υλοποίηση του προγράμματος θα ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου 2010. Μέχρι τότε όμως, χρειάζεται να ληφθούν άμεσα μέτρα.



Τι προτείνει

το Μπενάκειο



Τα άμεσα μέτρα που προτείνει το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο είναι:

i) Καταστροφή προσβολών: σχολαστική καταστροφή των προσβεβλημένων φοινικοειδών σύμφωνα με τη φυτοϋγειονομική νομοθεσία. Οι περιοχές με προσβολή θα καταγραφούν λεπτομερώς καθώς και όλα τα ευρήματα (τοποθεσία, συντεταγμένες, ξενιστές, σημεία προσβολών επί των φοινικοδένδρων, σύνθεση του ευρισκόμενου πληθυσμού του R. ferrugineus).

ii) Επισκόπηση για την έγκαιρη διαπίστωση νέων προσβολών: θα γίνει εφαρμογή γεωγραφικών πληροφοριακών συστημάτων και θα χρησιμοποιηθεί και η μέθοδος βιοακουστικής ανίχνευσης που αναπτύχθηκε κατά το προαναφερθέν πρόγραμμα που χρηματοδότησε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λασιθίου.

iii) Ανάπτυξη δικτύου παγίδευσης: θα αναπτυχθεί πυκνό δίκτυο παγίδευση (με βάση τα ευρήματα της επισκόπησης) και θα χρησιμοποιηθούν οι τύποι παγίδων και οι φερομόνες που αξιολογήθηκαν κατά το προαναφερθέν πρόγραμμα.

iv) Εφαρμογές εντομοπαθογόνων: στα γειτονικά των προσβεβλημένων φοινικοειδών θα εφαρμοστούν εντομοπαθογόνα [εμπορικά σκευάσματα εντομοπαθογόνων νηματωδών (Steinernema carpocapsae) και εργαστηριακά διαλύματα κονιδίων ιθαγενών εντομοπαθογόνων μυκήτων (Beauveria bassiana, Metarhizium anisopliae, Paecilomyces fumosoroseus).

v) Καταγραφή της υφισταμένης κατάστασης στο φοινικοδάσος Βάι: καταγραφή των φοινικοδένδρων εντός και εκτός του φοινικοδάσους, της φυσιολογικής τους κατάστασης, της ανάπτυξής τους, των προβλημάτων (ζιζανιολογικών, φυτοπαθολογικών, εντομολογικών), ανάλυση εδάφους και νερού, καταγραφή βροχόπτωσης και άλλων αβιοτικών παραγόντων, βελτιστοποίηση χειρισμών συντήρησης (όπως κλαδεύματα, συντήρηση μονοπατιών).