Της Κατερίνας Μυλωνά

Στη σύνοδο των πρυτάνεων το θέμα με τους καταλογισμούς

Τι είπε στην “Π” ο πρύτανης του Πανεπιστημίου


Κρίσιμες επαφές με την υπουργό Παιδείας θα έχει τις επόμενες ημέρες ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Ιωάννης Παλλήκαρης. Αύριο, στις 6 το απόγευμα, θα συναντηθεί με την κ. Άννα Διαμαντοπούλου στην Αθήνα ενώ μια δεύτερη επικοινωνία θα υπάρξει κατά τις εργασίες της 62ης συνόδου των πρυτάνεων που θα γίνει την Παρασκευή και το Σάββατο στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Στην αυριανή συνάντηση αναμένεται να συζητηθεί το «καυτό» θέμα των καταλογισμών εις βάρος διδασκόντων του ιδρύματος που αυτές τις ημέρες καλούνται σε απολογία στην ανακρίτρια Ρεθύμνου. Το θέμα θα απασχολήσει και τους πρυτάνεις των ΑΕΙ, οι οποίοι ζητούν τροποποίηση της νομοθεσίας προκειμένου να μην αφήνονται ακάλυπτοι οι ακαδημαϊκοί που διαχειρίζονται κονδύλια έρευνας.

Η υπουργός Παιδείας και ο πρύτανης του Π.Κ. θα συζητήσουν, επίσης, θέματα υποδομών, οικονομικά ζητήματα και την ίδρυση των ινστιτούτων που εκκρεμεί.

ΑΕΙ, έρευνα και κοινωνία-προτάσεις



Στο Λαύριο, ο κ. Παλλήκαρης θα πραγματοποιήσει δύο εισηγήσεις που αφορούν στις σχέσεις των Πανεπιστημίων με τα Ερευνητικά Κέντρα μετά την υπαγωγή τους στο υπουργείο Παιδείας και τη σχέση του Πανεπιστημίου με την κοινωνία.

«Εκτιμώ ότι στη σύνοδο των πρυτάνεων, πολλά θέματα θα συζητηθούν σε νέα βάση με τη νέα υπουργό Παιδείας. Το ίδιο το υπουργείο μιλάει για αναπροσαρμογή του νόμου για την παιδεία ενώ για πρώτη φορά η έρευνα με τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας τίθεται κάτω από την ομπρέλα του υπουργείου Παιδείας κι εμείς θέλουμε η έρευνα να έχει ένα κεντρικό ρόλο, να είναι ενιαία και συντονισμένη και όχι να υπάγεται σε δύο διαφορετικά υπουργεία», εξηγεί στην «Π» ο κ. Παλλήκαρης.

Αναλυτικά, στην εισήγησή του αναφέρει πως με τη μετακίνηση της ΓΓΕΤ από το πρώην Υπουργείο Ανάπτυξης στο Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, δημιουργούνται νέα δεδομένα ως προς τον συντονισμό της έρευνας κάτω από την ίδια ομπρέλα. «Στο υπάρχον status, σίγουρα υπάρχουν πολλά θετικά στοιχεία, άλλα περισσότερα αρνητικά και πάρα πολλές τοπικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες. Όλα αυτά έχουν απασχολήσει πολλούς από εμάς που μέσα από διάφορες επιτροπές ή συμβουλευτικές θέσεις επί μια δεκαετία περίπου έχουμε αναλωθεί σε συζητήσεις και προβληματισμούς, με αποτέλεσμα ένα νόμο ανενεργό και μια διαρκώς μεταλλασσόμενη πρόταση στο τραπέζι. Εκτιμώ ότι η κύρια διαφορά του τότε και του τώρα είναι ότι πριν τα ΑΕΙ και ερευνητικά ιδρύματα λειτουργούσαν κάτω από ένα άκρως ανταγωνιστικό κλίμα οχυρωμένα σε δύο υπουργεία σχεδόν άγνωστα μεταξύ τους, ενώ σήμερα πρέπει να βρουν νέους δίαυλους συνεργασίας και να εγκαταστήσουν μια νέα γλώσσα επικοινωνίας, θεωρώντας ότι η έρευνα αποτελεί ένα και «κοινό» μέλημα και στόχο αμφοτέρων.

Επειδή ιστορικά, τα γεγονότα σχεδόν μας προλαβαίνουν, προτείνουμε μέσα από την Σύνοδο των Πρυτάνεων να σχηματιστεί μία επιτροπή από εκπροσώπους της Συνόδου των Πρυτάνεων οι οποίοι να ξεκινήσουν μια σειρά συναντήσεων με αντίστοιχους / ισάριθμους εκπροσώπους από την Σύνοδο των Πρόεδρων των Ερευνητικών Κέντρων για τη διαμόρφωση του Νέου Πλαισίου Εθνικής Έρευνας, μιας και ο νόμος για την έρευνα του 2008 τελεί σε αναστολή.

Στις συναντήσεις προτείνουμε να μετέχουν ο Ειδικός Γραμματέας των ΑΕΙ καθώς και ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας, καθώς και εκπρόσωπους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας», αναφέρει.

Ακόμα, τονίζει πως τα ΑΕΙ πρέπει να πλησιάσουν περισσότερο την κοινωνία, όπως γίνεται σε άλλες χώρες. Η εκπαίδευση, η έρευνα και η κοινωνία πρέπει να αποτελούν τους τρεις πυλώνες των Πανεπιστημίων.

Οι προτάσεις που θα καταθέσει στη σύνοδο των πρυτάνεων έχουν ως εξής:

«Στην πραγματικότητα, απολύτως αναγκαία δείχνει η διαμόρφωση από κοινού με την Πολιτεία και την Αυτοδιοίκηση μιας αμοιβαία υποστηριζόμενης στρατηγικής, με 4 βασικούς πυλώνες:

1. Συγκρότηση ερευνητικά και εμπειρικά θεμελιωμένης πολιτικής για την ανάπτυξη των Τοπικών Κοινωνιών και την τόνωση των Τοπικών Οικονομιών, με τη βέλτιστη δυνατή αξιοποίηση ερευνητικών πορισμάτων, καινοτομιών και ερευνητικών προϊόντων. Προϋποθέτει μεταξύ άλλων και την παροχή κινήτρων από την Πολιτεία για την ανάπτυξη της κοινωνικής έρευνας (social oriented research, με την ευρύτερη δυνατή έννοια) και με έμφαση σε απομονωμένες περιοχές, ορεινούς όγκους, νησιά άγονων γραμμών όπως και σε κοινωνικά ευπαθείς και κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.

Προτείνεται μεταξύ άλλων η χορήγηση πιστώσεων 407/80 από το Υπουργείο Παιδείας για την πρόσληψη εξειδικευμένων επιστημόνων, τόσο για διδακτικούς όσο και για ερευνητικούς σκοπούς. Μια τέτοια εξέλιξη αποτελεί conditio sine qua non για την προώθηση του εγχειρήματος modularization (μέσω σχετικών οριζόντιων μαθημάτων) των κοινωνικών, πολιτικών και πολιτισμικών παραμέτρων της τοπικής ανάπτυξης και της συσχέτισης Πανεπιστημίου και Κοινωνίας.

ΙΙ. Θεσμοποίηση και γενίκευση (μέσω οικονομικής ενίσχυσης και συναφών υποστηρικτικών δράσεων) των υπαρχουσών καλών πρακτικών.

Προτείνεται λοιπόν η ίδρυση, σε όσα Πανεπιστήμια το επιθυμούν, Ινστιτούτων (τύπου ΕΠΙ), τα οποία αξιοποιούν τη διεπιστημονική προσέγγιση και συνέργεια μεταξύ φυσικών, κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών για την μελέτη κρίσιμων προβλημάτων που αφορούν αστικές, ορεινές και νησιωτικές περιοχές, τη μελέτη των πολιτικών διαχείρισης των ορεινών και παράκτιων περιοχών, την μελέτη και εκπόνηση σχεδίων για την ανάπτυξη στρατηγικής για την κοινωνική ενσωμάτωση και αντιμετώπιση της κοινωνικής ευπάθειας και την έρευνα και ανάπτυξη προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και με την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.

Συγχρόνως προτείνεται η ενσωμάτωση στο Νέο Νόμο- Πλαίσιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση της διάστασης του Society at Large, και σειρά συνοδευτικών υποστηρικτών μέτρων δράσεων (όπως τα ΕΠΙ που προτείνονται άνωθεν).

III. Ανάπτυξη σχετικού ανθρώπινου δυναμικού και επιμόρφωση του υπάρχοντος σε αυτά τα θέματα.

Πιο συγκεκριμένα προτείνονται ενδεικτικά:

- η ανάπτυξη ενός συστήματος κινήτρων για μεταπτυχιακούς φοιτητές, προκειμένου να εκπονήσουν έρευνες στα προαναφερθέντα πεδία,

- η ενίσχυση σχετικών διατμηματικών ΠΜΣ

- η συνεργασία με το ΕΚΔΔΑ και τα ΠΙΝΕΠ για την επιμόρφωση κομβικών παικτών στα ΑΕΙ και στους ΟΤΑ στα ζητήματα που ανακινεί η εμβάθυνση της σχέσης Πανεπιστημίου και Τοπικής Κοινωνίας,

- η συστηματοποίηση διεθνών συνεργασιών μέσω των υφιστάμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων,

- η διαμόρφωση ενός εξειδικευμένου ERASMUS MUNDUS με coordinators Ελληνικά Πανεπιστήμια (και φυσικά τη συμμετοχή αναγνωρισμένων ξένων Πανεπιστημίων) και με την υποστήριξη της πολιτείας για την δημιουργία ενός European Master on “University and Society at Large”.

IV. Πανεπιστήμια, Περιφέρειες και ΕΣΠΑ.

Τα Πανεπιστήμια οφείλουν να θεσμοποιηθούν ως οι επίσημοι σύμβουλοι των Περιφερειών και των ΟΤΑ για την διαχείριση των σχετικών κονδυλίων, για τη βέλτιστη δυνατή πολυπαραμετρική ανάπτυξη των περιφερειών. Παρέχοντας τεχνογνωσία και αξιοποιώντας υφιστάμενες ή και νέες δομές, όπως τα προτεινόμενα ΕΠΙ, τα Πανεπιστήμια μπορούν να συμβάλουν τόσο στον εξορθολογισμό, όσο και στη διασφάλιση διαφάνειας και δημοσιότητας στην αξιοποίηση του ΕΣΠΑ, ενόσω μια τέτοια εξέλιξη αναμένεται να συμβάλει περαιτέρω στην θεσμική και επιχειρησιακή εμβάθυνση της σχέσης Πανεπιστημίου και τοπικότητας».