Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη

Ποιες αλλαγές προωθεί το υπουργείο στο νέο νόμο

Δεν θα προφυλακίζονται οι χρήστες ναρκωτικών


Ουσιαστικές αλλαγές στην αντιμετώπιση των υποδίκων για ναρκωτικά προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης που επιδιώκει τη δραστική αποσυμφόρηση των φυλακών της χώρας που σήμερα ασφυκτιούν με την πλειονότητα των εγκλείστων να είναι χρήστες ναρκωτικών.

Η σχετική νομοθετική ρύθμιση επιδιώκει να τεθεί «φρένο» στις προφυλακίσεις-«βροχή» ενώ παράλληλα θα έχει αντίκτυπο στη διάρκεια έκτισης της ποινής αλλά και στην υπό όρους αποφυλάκιση των καταδικασμένων για υποθέσεις ναρκωτικών.

Είναι σημαντικό ότι πλέον-εφόσον φυσικά ψηφιστεί το νομοσχέδιο-τα βασικά εγκλήματα του νόμου περί ναρκωτικών (αγορά, κατοχή, πώληση, μεταφορά, αποθήκευση κλπ) όταν τελούνται από δράστες που είναι τοξικομανείς (των οποίων η τοξικομανία θα έχει διαπιστωθεί) θα θεωρείται πλημμέλημα και όχι κακούργημα όπως θεωρείται μέχρι σήμερα. Αποσαφηνίζεται ότι οι χρήστες που διώκονται για πράξη πλημμεληματικού χαρακτήρα δεν θα προφυλακίζονται, ενώ εάν έχουν ήδη κριθεί προσωρινά κρατούμενοι και προκύψουν στοιχεία ότι είναι άτομα εξαρτημένα, αυτό θα λαμβάνεται υπόψη για την συνέχιση της κράτησης τους.



Τι προβλέπει ο νόμος για την τοξικολογική εξέταση



Ποια όμως είναι η διαδικασία που προβλέπεται από το νόμο για να διαπιστωθεί εάν κάποιος είναι πράγματι τοξικομανής;

Όπως αναφέρεται ρητώς «ο ενεργών την προανάκριση ή κύρια ανάκριση διατάσσει υποχρεωτικά την άμεση διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, εάν υποβληθεί ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου ότι είναι τοξικομανής, εντός 24 ωρών από την σύλληψη του ή κατά την αρχική απολογία του, ο οποίος καταχωρείται στην έκθεση σύλληψης, εξέτασης ή απολογίας.

Στην περίπτωση που ο επʼ αυτοφώρω συλληφθείς κρατούμενος υποβάλλει τον κατά τα άνω ισχυρισμό στον ενεργούντα την προανάκριση, αυτός μεριμνά για την άμεση λήψη δειγμάτων σωματικών υγρών (ούρων και αίματος) και τυχόν άλλου βιολογικού υλικού για την αποστολή αυτών στα Εργαστήρια της Διεύθυνσης των Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ ή της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας ή των δημόσιων νοσοκομείων ή στα Εργαστήρια των ΑΕΙ της χώρας, προς εξέταση για τη διαπίστωση ύπαρξης στον οργανισμό του κατηγορούμενου τοξικών ουσιών ή φαρμάκων.

Οι πραγματογνώμονες εξετάζουν τον κατηγορούμενο αμέσως μόλις τους γνωστοποιηθεί η σχετική παραγγελία και σε κάθε περίπτωση το αργότερο εντός 48 ωρών, συντάσσουν και υποβάλλουν την έκθεση τους όσο το δυνατόν ταχύτερα, λαμβάνοντας υπόψη και τα αποτελέσματα της τοξικολογικής ανάλυσης των σωματικών υγρών και τυχόν άλλου βιολογικού υλικού».

Όπως ανέφερε στην «Π» ο δικηγόρος και μέλος του Δ. Σ. της Παγκρήτιας Ένωσης Ποινικολόγων Γιώργος Στειακάκης, με την τροποποίηση που εισάγεται, η κρίση για την επιβολή ή συνέχιση της προσωρινής κράτησης πρέπει οπωσδήποτε να λαμβάνει υπόψη τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει εάν ο κατηγορούμενος είναι εξαρτημένος.

«Είναι σαφής οδηγία προς τους ανακριτές και τα δικαστικά συμβούλια να σέβονται και να λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπόψη τους το εάν ο κατηγορούμενος είναι τοξικομανής ώστε να αποφεύγονται οι προφυλακίσεις τοξικομανών.

Διευκρινίζεται ότι τοξικομανής που είναι υπότροπος ή συντρέχουν προς το πρόσωπο του επιβαρυντικές περιστάσεις, δεν θα γλυτώνει την προφυλάκιση.

Να σημειωθεί ότι σήμερα αρκετοί δικαστές εμφανίζονται δύσπιστοι ως προς την αξιοπιστία των βεβαιώσεων τοξικομανίας και υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις στις οποίες δεν τις λαμβάνουν υπόψη με αποτέλεσμα να υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από την πλευρά των κατηγορουμένων και των δικηγόρων τους.

Ακόμα, όπως επισημαίνει ο κ. Στειακάκης, με το νέο νομοσχέδιο εισάγεται νέα ρύθμιση που ευνοεί την συντομότερη υπό όρους αποφυλάκιση των καταδικασμένων για υποθέσεις ναρκωτικών, καθόσον ακόμα και αυτοί που έχουν καταδικαστεί σε κάθειρξη (τοξικομανείς και όχι) θα μπορούν να αποφυλακιστούν με όρους αν εκτίσουν τα 3/5 της ποινής τους (με τα ημερομίσθια μπορεί να φθάσει και στο 1/3 πραγματική έκτιση).

Μοναδική εξαίρεση από το σύστημα απόλυσης υπό όρους είναι η περίπτωση καταδίκης για ιδιαίτερα σοβαρές περιπτώσεις εμπορίας (μεγαλέμποροι) για τις οποίες το δικαστήριο επέβαλε την ποινή της ισόβιας κάθειρξης.

Σε σχέση με την άμεση αποσυμφόρηση των φυλακών, ο κ. Στειακάκης σημειώνει ότι όσοι έχουν καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης ή κάθειρξη μέχρι πέντε ετών (και δεν έχει γίνει αμετάκλητη) θα μπορούν να ζητήσουν από το δικαστήριο τη μετατροπή της σε χρηματική. Η αίτηση μετατροπής υποβάλλεται παραδεκτά εντός δύο μηνών από την έναρξη ισχύος του νέου νόμου στο δικαστήριο που εξέδωσε την καταδικαστική απόφαση και γίνεται δεκτή εκτός εάν, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση το δικαστήριο κρίνει από την εν γένει συμπεριφορά του καταδικασθέντος, τη βαρύτητα του εγκλήματος και την προσωπικότητα του, ότι η μετατροπή δεν αρκεί για αποτρέψει το δράστη από την τέλεση άλλων, ανάλογης βαρύτητας, αξιόποινων πράξεων.