Κείμενο : Νίκος Καπετανάκος
Φωτογραφίες : Γιώργος Αναγνωστόπουλος
Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2009 ο Όμιλος Φίλων Βουνού και Θάλασσας πραγματοποίησε την εκδρομή «Σπήλαιο Σφενδόνη – Φαράγγι Ζωνιανών».
Οι εγγραφές ξεπέρασαν κάθε προσδοκία καθώς έφθασαν τις 75.
Η αναχώρηση ήταν Κυριακή ώρα 8 από τη Χανιώπορτα. Την προηγούμενη νύκτα είχαν “ανοίξει οι ουρανοί” , βροχή κατακλυσμιαία, από τις μεγαλύτερες που είχε δει το Ηράκλειο. Πολλά τα τηλεφωνήματα στα μέλη του Δ.Σ με το ερώτημα: Θα γίνει η εκδρομή; Η απάντηση ήταν μία και μοναδική: “ O Όμιλός μας είναι παντός καιρού”.
Τελικά 45 άτομα επιβιβασθήκαμε στο λεωφορείο για τα Ζωνιανά, χωριό της επαρχίας Μυλοποτάμου στο νομό Ρεθύμνης, στους βόρειους πρόποδες του Ψηλορείτη και σε υψόμετρο 630 μ. Η ονομασία καθιερώθηκε το 1920. Παλαιότερα το χωριό ονομαζόταν Ζου ο Λάκκος. Και τα δύο ονόματα φαίνεται να έχουν σχέση με τη λέξη ( ο ) ζω που σημαίνει ζώο στην Κρητική διάλεκτο. Πάντως η παλιά ονομασία είχε συσχετισθεί με το Δία ( Ζευς ).
Στο σπήλαιο Σφενδόνη μας περίμεναν άτομα του Πολιτιστικού Συλλόγου. Εντυπωσιαστήκαμε από το χώρο έξω από το σπήλαιο. Κατακόρυφες πλαγιές ύψους μέχρι 50 μ. ορθώνονται σαν φυσικός τοίχος. Οι ογκώδεις μοναχικοί βράχοι στέκονται μετέωροι λες και κάποιος τους τοποθέτησε εκεί. Μέσα στις μικρές χαραμάδες θυμάρια , ρίγανη , και άλλα φυτά προσπαθούν να επιβιώσουν με πείσμα.
Το όνομα του σπηλαίου προέρχεται από τον Σφεντόνη , ένα Σφακιανό αντάρτη που κρυβόταν στο σπήλαιο. Έχει μήκος σε ευθεία γραμμή 145 μ. και καταλαμβάνει επιφάνεια 3000 τ.μ. Θαυμάσαμε τις πολλές αίθουσες που έχουν πάρει ονόματα ανάλογα με το τι μοιάζουν π.χ Παρθενώνας , άδυτο της Νεράιδας , ανάκτορο , παρεκκλήσι κ.ά. Μετά από 45 λεπτά περιήγησης και θαυμασμού για τους σταλαγμίτες όλοι είπαμε ότι δικαίως το σπήλαιο Σφενδόνη ,είναι μέσα στα 5 καλύτερα της Ελλάδας.
Όταν βγήκαμε έξω από σπήλαιο μας περίμενε μια ευχάριστη έκπληξη. Η βροχή είχε σταματήσει και ο Ήλιος έλαμπε πάλι.
Διασχίσαμε με τα πόδια την απόσταση από το σπήλαιο Σφενδόνη μέχρι το χωριό Ζωνιανά και στην ταβέρνα της φιλόξενης Ισμήνης είχαμε ένα μικρό κολατσιό.
Αμέσως μετά με το λεωφορείο ακολουθήσαμε πορεία βόρεια προς το οροπέδιο «Δαμόθι». Στη διαδρομή θαυμάσαμε την οροσειρά του Ψηλορείτη με τις κορυφές Αγκαθιά και Τίμιο Σταυρό, όπου φέτος ο Όμιλός μας πραγματοποίησε 2 πεζοπορίες.. Φθάσαμε στη θέση «Λίζα» με υψόμετρο 1.100 μ.
Από εδώ αρχίσαμε την πορεία μας. Μαζί μας είχαμε και το Γιάννη που μας είχε δείξει τα μονοπάτια πριν από 15 μέρες και με χαρά δέχθηκε να μας συνοδέψει. Η πορεία μας ήταν σχετικά εύκολη με ήπια κλίση μέσα σε πυκνό δάσος από πρίνους, που όμως εξ΄ αιτίας της καταρρακτώδους βροχής, γλιστρούσε πάρα πολύ. Ο Γιάννης , που πήγαινε μπροστά μας υποδείκνυε τα επικίνδυνα σημεία , ώστε εμείς να προσέχουμε.
Μετά από μία ώρα πορεία φθάσαμε στη θέση Σταυρός για την πρώτη στάση ξεκούρασης. Ο Γιάννης μας κέρασε καρύδια και ο καθένας από μας έδινε στο διπλανό του ό,τι είχε φέρει από το σπίτι του.
Ξεκινήσαμε από τη θέση Σταυρός να διασχίσουμε το φαράγγι των Ζωνιανών, ένα φαράγγι με ήπια κλίση και στρωσιγενή πετρώματα. Λόγω της μεγάλης έντασης της βροχής, που είχε σταματήσει 2 ώρες πριν, το ποτάμι είχε κατεβάσει πολύ νερό και είχε σχηματίσει μικρές λιμνούλες και κολύμπες. Όμως αυτό δεν εμπόδιζε την πορεία μας. Περνούσαμε παράπλευρα με ασφάλεια. Σ΄ όλη τη διαδρομή ακούγαμε τις κατσίκες που έβοσκαν και ένα μικρό φίδι ξεπήδησε κάποια στιγμή μέσα από τους θάμνους.
Το φυσικό περιβάλλον του φαραγγιού είναι καταπληκτικό. Κατακόρυφες ορθοπλαγιές με δέντρα να ξεπροβάλουν κάθετα μέσα από τους βράχους έχοντας νικήσει το νόμο της βαρύτητας. Ανεπανάληπτο θέαμα! Πεζοπορούμε στο στενό καταπράσινο φαράγγι κάτω από ένα καταγάλανο ουρανό και η πεζοπορία με ήρεμους ρυθμούς είναι απόλαυση .Το φαράγγι στενεύει με συνεχείς στροφές και γίνεται εντυπωσιακότερο. Σε λίγο πλαταίνει και πεζοπορούμε πάνω στους βράχους από τη μια μεριά στην άλλη για ν΄αποφύγουμε τις ¨κολύμπες¨.
Κάνοντας μικρές στάσεις για λίγο νερό και ξεκούραση στις 4 η ώρα φθάσαμε στα Ζωνιανά. Βλέποντας το χωριό από μακριά είδαμε ένα φυσικό περιβάλλον εξαιρετικά άγονο , αλλά και εκπληκτικό συγχρόνως. Είναι ένα χωριό που αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ελλάδα, διαθέτει πολύ νεανικό πληθυσμό με δείκτη γεννητικότητας από τον υψηλότερο στην Ευρώπη.
Το τέλος της εκδρομής ήταν η ταβέρνα της Ισμήνης όπου μας περίμενε ένα καλό γεύμα με παραδοσιακά εδέσματα της περιοχής.
Τελειώνοντας θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον Κώστα Παρασύρη, πρόεδρο της κοινότητας Ζωνιανών, τον πολιτιστικό σύλλογο Ζωνιανών, το Γιάννη Παρασύρη οδηγό μας στο βουνό και στο φαράγγι, που χωρίς τη βοήθειά του δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί αυτή η εκδρομή.
Ένα τελευταίο συμπέρασμα: “ Τα Ζωνιανά μπορούμε να τα δούμε και αλλιώς, ….
Τρισδιάστατη διαδραστική απεικόνιση της πορείας, φωτογραφίες, βίντεο καθώς και παλιότερες πορείες με άρθρα φίλων μας δημοσιευμένα στην «Πατρίδα» μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα του Ομίλου www.friendsofnature.gr.
Ιστοσελίδα :
www.friendsofnature.gr

