Σύγχυση έχουν προκαλέσει στην διεθνή ιατρική κοινότητα αλλά και σε εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο οι απόψεις των Υπηρεσιών Προληπτικής Ιατρικής της Αμερικής που θέτουν υπό αμφισβήτηση την χρησιμότητα της μαστογραφίας στις γυναίκες κάτω των 50 ετών.

“Αποδεδειγμένα η μαστογραφία μετά τα 40 σώζει ζωές”, είπε στην “Π” ο επίκουρος καθηγητής Χειρουργικής Ηλίας Σανιδάς ο οποίος τόνισε ότι οι γυναίκες πρέπει να προστατεύουν την υγεία τους.

Οι Αμερικανικές Υπηρεσίες συνέστησαν την μείωση της συχνότητας των μαστογραφιών για τις γυναίκες 50-74 ετών σε μια, ανά διετία.

Ο κ. Σανιδάς υπογράμμισε ότι μέχρι τώρα καμιά Αμερικανική Επιστημονική Εταιρεία όπως είναι η Αμερικανική Εταιρεία Χειρουργών Μαστού και η Αμερικανική Εταιρεία Ακτινοβολίας, δεν έχουν υιοθετήσει τις εκτιμήσεις αυτές.

Σύμφωνα με τον χειρoυργό , οι ανακοινώσεις στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε οικονομικά κριτήρια.

Συγκεκριμένα, οι υπηρεσίες δεν αμφισβητούν την χρησιμότητα της μαστογραφίας ωστόσο λένε ότι δεν εντοπίζονται αρκετοί καρκίνοι σε γυναίκες 40-49 ετών τουλάχιστον τόσοι ώστε να δικαιολογείται το τεράστιο κόστος που συνεπάγονται αυτές οι προληπτικές εξετάσεις. Οι μαστογραφίες κοστίζουν στο αμερικανικό σύστημα υγείας 3-5 δισ. δολάρια το χρόνο.

Οπως λέει ο κ. Σανιδάς, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι συγκεκριμένες απόψεις έχουν ως στόχο μια σημαντική ελάττωση του κόστους του ελέγχου του πληθυσμού έστω και αν πεθάνουν κάποιες γυναίκες.

Ο κ. Σανιδάς, ο οποίος έχει εξειδίκευση στις παθήσεις του μαστού, αναφέρει:

“Οι απόψεις αυτές φαίνεται να στηρίζονται σε ένα μεγάλο βαθμό σε οικονομικά κριτήρια αφού δεν λένε ότι η μαστογραφία είναι άχρηστη αλλά ότι δεν βρίσκει αρκετούς καρκίνους στη δεκαετία 40-49 ετών που να δικαιολογεί το κόστος. Η μαστογραφία στη δεκαετία 40-49 βρίσκει ένα καρκίνο στις 1900 γυναίκες που κάνουν μαστογραφία κάθε χρόνο ενώ βρίσκει εάν καρκίνο στις 1300 γυναίκες μετά τα 50. Η παραπάνω διαφορά κρίθηκε μάλλον ως “οικονομικά ασύμφορη” . Επίσης λένε ότι η μαστογραφία στη 10ετία αυτή (επειδή ο μαστός είναι πυκνός) έχει ως αποτέλεσμα πολλές μη απαραίτητες βιοψίες και κατά συνέπεια αυξημένο κόστος. Για το λόγο αυτό προτείνουν οι γυναίκες να συμβουλεύονται τον ιατρό τους. Εντούτοις δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο καρκίνος του μαστού είναι ο πρώτος σε συχνότητα μεταξύ των γυναικών και αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για όλες τις χώρες παγκόσμια. Μπορεί λοιπόν οικονομικά να μη συμφέρει το κράτος η πρόληψη στη δεκαετία 40-49 ετών, εντούτοις για τις γυναίκες που θα διαγνωστούν αργά θα είναι μία εξαιρετικά δυσάρεστη εμπειρία.

Οι απόψεις αυτές λένε ότι η μαστογραφία ανακαλύπτει πολύ μικρούς καρκίνους οι οποίοι ίσως ποτέ δεν μεγαλώσουν για να προκαλέσουν κακό στις γυναίκες (!!). Εντούτοις σήμερα ΔΕΝ υπάρχει τρόπος να ξέρουμε ποιοι καρκίνοι θα μεγαλώσουν και ποιοι όχι. Ποιοι θα σκοτώσουν και ποιοι δεν θα σκοτώσουν την ασθενή. Αυτό που ξέρουμε όμως είναι ότι όσο μικρότερος είναι ένας καρκίνος τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες να ιαθεί η ασθενής σε ποσοστό μέχρι και 100%.

Οι απόψεις λένε ότι “η μαστογραφία κάνει κακό”. Η μαστογραφία είναι γνωστό ότι είναι πιθανό να προκαλέσει καρκίνο του μαστού. Εντούτοις η πιθανότητα αυτή είναι απειροελάχιστη μπροστά στον αριθμό των γυναικών που σώζονται χάρις στην έγκαιρη διάγνωση. Είναι κάτι ανάλογο με την πτήση με το αεροπλάνο. Υπάρχει πιθανότητα να πέσει αλλά επειδή θέλουμε να πάμε σίγουρα και γρήγορα στον προορισμό μας παίρνουμε το ελάχιστο ρίσκο που υπάρχει. Όποιος φυσικά δεν θέλει δεν πετάει.

Οι απόψεις αυτές λένε ότι η αυτοεξέταση δεν είναι απαραίτητη επειδή δεν έχει αποδειχθεί ότι σώζει ζωές. Εντούτοις θα πρέπει να σημειωθεί ότι η αυτοεξέταση σώσει μαστούς αφού όσο μικρότερος είναι ένας όγκος τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να γλυτώσει η γυναίκα την μαστεκτομή. Επιπλέον σε μια χώρα όπου λείπει η πρωτοβάθμια περίθαλψη και η παρακολούθηση το γενικού πληθυσμού η αυτοεξέταση μπορεί να έχει θεαματικά αποτελέσματα. Το 75% των καρκίνων του μαστού τους ανακαλύπτουν οι γυναίκες μόνες τους.

Οι απόψεις αυτές λένε ότι η μαστογραφία δεν είναι απαραίτητη σε ηλικίες πάνω από 75 ετών. Εντούτοις θα πρέπει να ξέρουμε ότι η μεγαλύτερη συχνότητα κακοηθειών (ανά 5ετία) είναι στη πενταετία 75-80 ετών.

Ο χειρουργός υπογραμμίζει:

“Οι γυναίκες θα πρέπει να προσέξουν να μη μεταφράσουν τις απόψεις της παραπάνω επιτροπής με τέτοιο τρόπο που να εγκαταλείψουν την παρακολούθηση της υγείας τους.

Καμία επιστημονική εταιρεία (όπως η Αμερικανική Εταιρεία Ακτινολογίας, το Αμερικανικό Κολλέγιο των Χειρουργών, Η Αμερικανική Εταιρεία Χειρουργών Μαστού κλπ) ή Αντικαρκινικό Ίδρυμα (όπως το Εθνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο – NCI) δεν έχουν υιοθετήσει τις απόψεις αυτές. Μάλιστα όλες είναι αντίθετες προς αυτές

Τέλος δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η επιστημονική επιτροπή που ανακοίνωσε και δημοσίευσε τις απόψεις αυτές είναι κρατική (US Preventive Services Task Force – “Υπηρεσία Πρόληψης”) κάτι που σημαίνει ότι οι απόψεις της θα πρέπει να εξετάζονται μέσα στο πλαίσιο και τους στόχους της γενικότερης κυβερνητικής πολιτικής. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο ανήκει και η προσπάθεια που γίνεται τελευταία στις ΗΠΑ για ένα “κρατικό σύστημα υγείας” και το οποίο θα πρέπει “να στοιχίζει όσο το δυνατόν λιγότερο στο κράτος”. Δε υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι δημοσιευμένες απόψεις έχουν ως αποτέλεσμα μια σημαντική ελάττωση του κόστους του ελέγχου του πληθυσμού (screening) έστω και «αν πεθάνουν κάποιες γυναίκες».