Τιμή στον επαναστάτη Φρ. Μαστραχά
Aποκαλυπτήρια προτομής του χθες στο Γιόφυρο
Ένα σύμβολο επαναστάτη πανελλήνιας εμβέλειας που επί 50 χρόνια συμμετείχε στους κρητικούς αγώνες του 19ου αιώνα, τον Φραγκίσκο Μαστραχά, τίμησαν χθες οι Κρητικοί.
Σε ειδική τελετή, που διοργάνωσαν οι δήμοι Ηρακλείου και Ρούβα και ο Σύλλογος Γεργιανών Ηρακλείου, έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του οπλαρχηγού της Κρητικής Επανάστασης στο πάρκο Μαστραχά στο Γιόφυρο.
Το «παρών» έδωσαν βουλευτές, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, των στρατιωτικών Αρχών, των Σωμάτων Ασφαλείας και πλήθος κόσμου.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με την επιμνημόσυνη δέηση χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης, κ,. Ειρηναίου. Ακολούθησε προσευχή από τη Φιλαρμονική του δήμου Ηρακλείου και στη συνέχεια χαιρέτισαν οι επίσημοι.
«Σήμερα τιμούμε έναν από τους σημαντικότερους επαναστάτες αγωνιστές του 1821», τόνισε ο δήμαρχος Ηρακλείου, κ. Γιάννης Κουράκης, ο οποίος αναφέρθηκε στη ζωή και τη δράση του οπλαρχηγού. Όπως είπε, έλαβε μέρος σε όλες τις επαναστάσεις από το 1821 ως το 1868, οπότε και ήρθε ο θάνατος με αποκεφαλισμό. «Εκπροσώπησε την κρητική λεβεντιά και ψυχή», είπε ο κ. Κουράκης. Το 1868, οι Τούρκοι τον αποκεφαλίζουν και προσφέρουν το κεφάλι του ως λάφυρο στον αρχηγό τους. Η περιοχή, όπου στήθηκε η προτομή του, αποτελεί περιοχή σημείο εισόδου και εξόδου προς και από το Ηράκλειο και θα το βλέπουν όσοι περνάνε από εκεί.
Ο δήμαρχος Ρούβα, κ. Φανούρης Οικονομάκης, είπε πως ο Φραγκίσκος Μαστραχάς αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες και συνάμα πιο αδικημένες προσωπικότητες της ιστορίας της Κρήτης αφού το όνομά του δεν αναφέρεται σε κανένα βιβλίο και μάλιστα σε σχολικό εγχειρίδιο. Ωστόσο, υπήρξε αγωνιστής επί 50 χρόνια και έχει χαρακτηριστεί ως ο καλύτερος καβαλάρης της Κρήτης, ο ακούραστος πεζοπόρος και ιππέας, ο οποίος πέθανε πολεμώντας πάνω στο άλογό του.
Ο πρόεδρος του συλλόγου Γεργιανών Ηρακλείου, κ. Μανώλης Μαυρογιαννάκης, είπε πως φέτος συμπληρώνονται 141 χρόνια από το θάνατο ενός από τους μεγαλύτερους αγωνιστές της Κρήτης και με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ορθώνεται ξανά η μορφή του στη θέση Γιόφυρο.
Ο φιλόλογος και πρόεδρος της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνου, κ. Μιχαήλ Τρούλης, μίλησε για μία από τις ηρωικότερες μορφές που αναπτέρωσε τις ελπίδες των Κρητικών για απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό. Αναφέρθηκε, ακόμα, στη σχέση του με τον Κόρακα και τον παράτολμο ηρωισμό του που είχε σημαντικά αποτελέσματα.
Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων, τήρηση ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
Η προτομή έχει φιλοτεχνηθεί από τους αδερφούς (Γρηγόρη – Ιωσήφ- Μιχαήλ) Σηφάκη από τη Γέργερη.
Ο οπλαρχηγός
Ο Φραγκίσκος (Φραγκιάς ή Φραγκιός) Μαστραχάς (1793 – 1868) είναι από τις τρεις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της Κρήτης. Έλαβε μέρος κατά τον 19ο αιώνα σε όλους σχεδόν τους αγώνες των Κρητικών εναντίον των Τούρκων. Αλλά και στην Πελοπόννησο, όπου βρέθηκε με πολλούς συναγωνιστές του, επέδειξε τον ίδιο ηρωισμό. Έλαβε μέρος σε 120 μάχες των Κρητικών επαναστάσεων κατά την Τουρκοκρατία. Αρχηγός ιππικού ανατολικών επαρχιών Κρήτης. Η ζωή του τερματίστηκε κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Κρητικής Επανάστασης των ετών 1866-1869. Σκοτώθηκε, πολεμώντας τους Τούρκους, στο πλευρό του Μιχάλη Κόρακα, στις 3 Σεπτεμβρίου 1868 στις Κάτω Ασίτες, κοντά στη Μονή Αγίου Γεωργίου Γοργολαΐνη.
