Του Κων/νου Λ. Βορνιωτάκη*

Η έξαρση της εγκληματικότητας που παρατηρείται σήμερα δεν προέκυψε ως αστραπή εν αιθρία. Αντίθετα είναι προϊόν κοινωνικών μεταβολών και ανακατατάξεων σε συνάρτηση με τις πιέσεις που ασκήθηκαν στην ελληνική κοινωνία από τη συσσώρευση ανεξέλεγκτων - παράνομων κυμάτων μεταναστών μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και κακοποιά στοιχεία.

Αυτή η κατάσταση ευνόησε την εισαγωγή στη χώρα μας του οργανωμένου εγκλήματος με διεθνείς διασυνδέσεις, γεγονός που ενθαρρύνει αντίστοιχες οργανώσεις των ημετέρων εγκληματικών τύπων.

Προσεκτικότερη παρατήρηση αποδεικνύει ότι η αύξηση της εγκληματικότητας είναι δυστυχώς μεγάλη και τείνει να λάβει τη μορφή ανεξέλεγκτης επιδημικής νόσου. Προ εικοσαετίας η αρπαγή τσάντας από ανύποπτη γυναίκα η οποία βάδιζε στο δρόμο προκαλούσε την έντονη αντίδραση της κοινής γνώμης. Σήμερα το αδίκημα αυτό καίτοι χαρακτηρίζεται ως ληστεία περνάει σχεδόν απαρατήρητο γιατί διαπράττονται σοβαρότερες ληστείες και κλοπές. Π.χ. στις Αρχάνες άγνωστοι δράστες εισήλθαν στο Δημαρχείο και έκλεψαν χρήματα. Επίσης το πρώτο δημοτικό σχολείο Αρχανών δέχθηκε την επίθεση κακοποιών οι οποίοι έκλεψαν εποπτικά μέσα και χρήσιμα αντικείμενα. Παραβιάζονται κλειδαριές σπιτιών και αφαιρούνται κοσμήματα μεγάλης αξίας, αποθήκες και στάβλοι και κλέπτονται γεωργικά εργαλεία, πρόβατα κ.λ.π. Οι κλειδαριές έχουν καταντήσει διακοσμητικά αντικείμενα.

Με πόνο ψυχής ακούω στα καφενεία τους συντοπίτες μου να λένε “ίντα θα γενούμε. Είμαστε στο έλεος του Θεού”. Οι τρομοκρατικές πράξεις κατά προσώπων και πραγμάτων έχουν γίνει τακτική ειδησεογραφία.

Φθάσαμε στο σημείο σήμερα να προβληματιζόμαστε μέσα σ’ ένα κλίμα ανασφάλειας και σχεδόν πανικού μέχρι σημείου οι πολίτες να κινητοποιούνται για αυτοπροστασία. Η ανασφάλεια των πολιτών είναι κατάδηλη.

Η αστυνομία, η κύρια δύναμη πρόληψης και κυρίως καταστολής της εγκληματικότητας, στερείται των μέσων για να επιτελέσει το βαρύ αυτό έργο.

Κατ’ αρχάς οι δομές της δεν έχουν αναπροσαρμοσθεί και δεν έχει εξοπλισθεί κατάλληλα για να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες που δημιουργούν τα νέα μορφής και έντασης εγκλήματα. Δεν είναι βέβαι φταίχτες οι αστυνομικοί που νυχθημερόν εργάζονται κάτω από αντίξοες συνθήκες, για να κατορθώσουν το ακατόρθωτο με άμεσο κίνδυνο της ζωής τους.

Στην Αστυνομία λείπει ο νομικός εξοπλισμός ώστε να μπορεί να δράσει αποτελεσματικά και αποφασιστικά.

Η έλλειψη σαφούς νομικής κάλυψης κατά την αντιμετώπιση των εγκλημάτων δημιουργεί τεράστια προβλήματα τα οποία σε τελευταία ανάλυση δεν βλάπτουν μόνο τους αστυνομικούς που χάνουν άδικα τη ζωή τους αλλά αποβαίνουν και εις βάρος, πολλές φορές, αθώων πολιτών.

Όταν ο αστυνομικός δεν έχει επαρκή και σαφή νομική κάλυψη ασφαλώς διστάζει να ενεργήσει την στιγμή που πρέπει δίνοντας τη δυνατότητα στους κακοποιούς να αποκτήσουν την πρωτοβουλία δράσης με τα γνωστά αποτελέσματα. Επίσης, όταν οι παραβάτες του νόμου έχουν λάβει το μήνυμα ότι αν ο αστυνομικός εφαρμόσει το νόμο θα βρει το μπελά του δεν πειθαρχούν τρέπονται σε φυγή ή αντιδρούν με διάφορους προκλητικούς τρόπους του τύπου θα σε μεταθέσω, θα σε κανονίσω κ.λ.π.

Έτσι έχει γίνει δόγμα η φράση “είτε το αυγό πάει στην πέτρα είτε η πέτρα στο αυγό, το αυγό θα σπάσει” και το αυγό στην προκειμένη περίπτωση είναι ο ακάλυπτος αστυνομικός.

Ένας καλά εξοπλισμένος αστυνομικός με άρτια διά βίου εκπαίδευση και νομική κάλυψη θα αποτελέσει τον πλατωνικό φύλακα των Νόμων και της Πόλης. Όπως λέει ο Πλάτων “ο ιδανικός ανθρώπινος βίος προϋποθέτει ιδανικό πολιτικό βίο. Αλλά αυτός προϋποθέτει ιδανική πολιτεία η οποία προϋποθέτει ιδανικούς φύλακες οι οποίοι προϋποθέτουν ιδανικούς άρχοντες” και επί πλέον “Μέγιστον το των φυλάκων έργον... τέχνης τε και επιμελείας μεγίστης δεόμενον” (Πλάτωνος Πολιτεία).

Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας (και ελπίζω ότι θα ληφθούν, η ελπίδα πεθαίνει τελευταία) είναι πολλά αλλά περιορίζομαι στα όσα εξέθεσα τα οποία θεωρώ θεμελιώδη, χωρίς βέβαια να παραλείπεται και η καλλίτερη οργάνωση - στελέχωση των διωκτικών υπηρεσιών.

* Ο Κ. Βορνιωτάκης είναι αξιωματικός ε.α. της ΕΛΑΣ