
Την κοινή πολιτιστική κληρονομιά των λαών της Ευρώπης αποδεικνύει, με τα εκθέματα και το εποπτικό υλικό του, το Μουσείο «Ακρίτες της Ευρώπης». Πρόκειται για ένα μουσείο μοναδικό στον κόσμο που στεγάζεται στο κέντρο της Παλαιόχωρας του Δήμου Πελεκάνου του Νομού Χανίων, στο οίκημα του παλιού οικοτροφείου.
Ιδρύθηκε στις 9 Ιουλίου του 2006, με χρηματοδότηση του Προγράμματος «Πολιτισμός 2000».
Το Μουσείο είναι το αποτέλεσμα μιας πολύχρονης προετοιμασίας του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Πρόκειται για το προϊόν συνεδρίων και επιστημονικών συζητήσεων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «Πολιτισμός 2000», European Acritic Heritage», Eλλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Βουλγαρία, που απεικονίζει ένα διευρωπαϊκό ίσως και οικουμενικό πολιτισμικό και ιστορικό φαινόμενο εστιάζοντας στην αμφισημία του όρου «ακρίτες». Υπερασπιστές των συνόρων, «των άκρων», οι θρυλικοί φύλακες ήρωες της Ευρώπης έχουν κοινά χαρακτηριστικά.
Το εθνογραφικό και Ιστορικό υλικό χρησιμοποιήθηκε ως συνδετικός κρίκος μεταξύ διαφορετικής εθνικότητας ή θρησκεύματος λαών.
Το σενάριο της μόνιμης έκθεσης προβάλλει κυρίως το γεγονός ότι πέρα από τις διασυνοριακές αντιθέσεις και συγκρούσεις τις αντιπαραθέσεις των στρατών και των ποικίλων πολιτικών, οικονομικών και εθνικών συμφερόντων υπάρχουν και οι γέφυρες κοινωνίας και επικοινωνίας. Τέτοιες γέφυρες που στήνουν τα τραγούδια, οι χοροί τα πανηγύρια, η τέχνη, ο έρωτας και οι επιγαμίες, το εμπόριο, οι οικονομικές συναλλαγές και οι ποικίλες διαπολιτιστικές ανταλλαγές.
Το περιεχόμενό του είναι πολυσύνθετο και ποικίλο, προφορικό, ακουστικό, οπτικοακουστικό, γραπτό, εικονικό και από διαφορετικές χρονικές περιόδους και τόπους.
Βασικός σκοπός του μουσείου είναι τόσο η διάδοση του κοινού ευρωπαίκού πολιτισμού με τις βυζαντινές απαρχές, όσο και η εμψύχωση της ακριτικής περιοχής που το φιλοξενεί. Επίσης να αναδειχτεί μέσα από τα εκθέματά του πόσο γόνιμες και δημιουργικές μπορεί να είναι οι αλληλεπιδράσεις από τις διασταυρώσεις λαών, των νοοτροπιών, των συμπεριφορών και των κοινωνικών προτύπων.

