Κείμενο: Άρια Χατζηβασίλη

Φωτογραφίες: Χρήστος Οικονομάκης, Άρια Χατζηβασίλη

Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε ο Σύλλογος μας επισκέφτηκε μια από τις πιο όμορφες περιοχές της Κρήτης, τον Ομαλό Χανίων και πραγματοποίησε με επιτυχία ανάβαση σε ένα από τα πιο επιβλητικά βουνά των Λευκών Ορέων, τον Γκίγκιλο. Επειδή πολλές φορές στο παρελθόν οι αντίξοες καιρικές συνθήκες μάς είχαν αναγκάσει να ακυρώσουμε την ανάβαση στο βουνό αυτό, ήμουν ευτυχής που οι μετεωρολογικές προβλέψεις γι αυτό το Σαββατοκύριακο ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκές και θα μου επέτρεπαν, άνευ απροόπτου, να οδηγήσω την ομάδα σε μια από τις πιο όμορφες διαδρομές στα Λευκά Όρη. Ξεκινήσαμε το μεσημέρι του Σαββάτου από το Ηράκλειο για τον Ομαλό Χανίων. Στην ομάδα συμμετείχαν πολλοί παλιοί και έμπειροι ορειβάτες του Συλλόγου μας, μιας και το βουνό αυτό είναι από τα πιο προσφιλή στους κύκλους μας, αλλά και πολλοί νέοι ορειβάτες που είδαν την ανάβαση αυτή σα μια πρόκληση. Ο καιρός ήταν πράγματι υπέροχος, σχεδόν καλοκαιρινός. Κάναμε μια στάση λίγο πριν τη Σούδα για να ξεμουδιάσουμε και συνεχίσαμε για το Οροπέδιο του Ομαλού. Φτάσαμε εκεί νωρίς το απόγευμα και τακτοποιηθήκαμε άλλοι στο ξενοδοχείο και άλλοι στην ύπαιθρο, σε σκηνές. Το οροπέδιο του Ομαλού είναι ένα από τα τρία ψηλότερα οροπέδια της Κρήτης με υψόμετρο 1080 μ. Χαρακτηριστικό είναι το σχήμα του, που είναι ακανόνιστο κυκλικό, με έκταση περίπου 25.000 στρέμματα. Είναι περιτριγυρισμένο από επτά κορφές των Λευκών Ορέων: τον Γκίγκιλο (2080 μ), το Ψιλάφι (1984 μ), τη Μελινταού (2133 μ), το Καλόρος (1925 μ), το Βόθονο (1298 μ), την Καημένη Κεφάλα (1407 μ) και το Τουρλί (1458 μ). Συνορεύει με τρεις επαρχίες των Χανίων (Κυδωνίας, Σελίνου και Σφακίων), με τις οποίες συνδέεται με τρεις αντίστοιχες διαβάσεις που αποτελούν τις εισόδους και εξόδους του οροπεδίου. Το οροπέδιο του Ομαλού έχει συνδεθεί με πολλά ιστορικά γεγονότα και αποτελεί αναπόσπαστο σημείο αναφοράς στην εξιστόρηση της πορείας των Χανίων. Αποτέλεσε κρησφύγετο των επαναστατών σε κάθε ιστορική περίοδο. Μισή ώρα αργότερα μαζευτήκαμε όλοι μαζί και περπατήσαμε πίσω προς την είσοδο του οροπεδίου. Στα αριστερά του δρόμου συναντήσαμε το μεγάλο σπηλαιοβάραθρο Χώνος ή του Τζανή ο σπήλιος, όπου είχε το λημέρι του τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο οπλαρχηγός Τζανής Μάρκος ή Φόβος. Το σπηλαιοβάραθρο αυτό εξερευνήθηκε για πρώτη φορά από Χανιώτες και Γάλλους σπηλαιολόγους. Το μήκος του φτάνει σχεδόν τα δυόμισι χιλιόμετρα, ενώ η υψομετρική διαφορά από την είσοδο του τα 241 μέτρα. Μπήκαμε με φακούς κεφαλής και προχωρήσαμε στο πρώτο τμήμα του σπηλαίου όπου θαυμάσαμε τα περίτεχνα πολύχρωμα πετρώματα των τοιχωμάτων του. Απέναντι από την είσοδο του σπηλαίου, πάνω σε μικρό ύψωμα είδαμε τον Πύργο και την εκκλησία του ξακουστού Λακκιώτη οπλαρχηγού Χατζημιχάλη Γιάνναρη. Επιστρέψαμε με το φως του δειλινού στο ξενοδοχείο. Νοιώθαμε αναζωογονημένοι από τον καθαρό βουνίσιο αέρα. Απολαύσαμε το πλούσιο βραδινό μας δείπνο, μερικοί από μας στην αυλή του ξενοδοχείου, μιας και η βραδιά ήταν πολύ ήσυχη και ζεστή. Αποσυρθήκαμε νωρίς για ξεκούραση. Την Κυριακή ξυπνήσαμε με όρεξη και πήραμε το δυναμωτικό πρωινό μας. Το λεωφορείο μάς μετέφερε μέχρι το Ξυλόσκαλο (1200 μ), δίπλα στην είσοδο του Εθνικού Δρυμού - Φαράγγι της Σαμαριάς. Το όνομα του το έχει πάρει από την ξύλινη ανεμόσκαλα που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι παλαιότερα, πριν γίνει το μονοπάτι που υπάρχει σήμερα, για να κατέβουν μέσα στο φαράγγι. Από εκεί ξεκινήσαμε την πορεία μας . Ο ήλιος εκείνη την ώρα ανέτειλε από τις απέναντι κορυφές των Λευκών Ορέων και έστελνε τις φωτεινές του ακτίνες στις απόκρημνες πλαγιές και την κορυφή του Γκίγκιλου. Ακολουθήσαμε το ορειβατικό μονοπάτι Ε4, το οποίο είναι πολύ καλά χαραγμένο και σηματοδοτημένο. Ανηφορίζοντας, θαυμάσαμε το Οροπέδιο του Ομαλού την ώρα που απελευθερωνόταν από το πρωινό πέπλο της πάχνης. Το μονοπάτι πλαισιωνόταν από αγέρωχες φιγούρες αιωνόβιων δέντρων με τα μεγάλα τους κλαδιά και τις βαθιές τους ρίζες να αγκαλιάζουν το βραχώδες έδαφος αλλά και από πολλούς χαμηλούς θάμνους. Στην περιοχή αυτή φύονται και πολλά είδη ενδημικών φυτών, μερικά από τα οποία είναι προστατευόμενα. Λίγο ψηλότερα το μονοπάτι έκανε μια καμπή και έπαιρνε για λίγο κατηφορική πορεία. Ακριβώς απέναντι μας βλέπαμε τώρα την κάθετη βραχώδη πλαγιά του Γκίγκιλου. Το όνομα Γκίγκιλος σημαίνει σαπισμένος και οφείλεται στα βράχια που πέφτουν από τις πλαγιές του σ’ όλη την διάρκεια του χρόνου. Κατά την αρχαιότητα θεωρείτο ιερό βουνό στο οποίο είχε το θρόνο του ο Κρητογένης Δίας. Ξαφνικά βρεθήκαμε σε ένα τοπίο απόκοσμο με τους βράχους να σχηματίζουν ένα φανταστικό σκηνικό, μια «αψίδα» με ρομβοειδές άνοιγμα και έντονες αντιθέσεις σκιάς και φωτός, όρθιοι μυτεροί «σταλαγμίτες», στενά περάσματα σα συμπληγάδες πέτρες, μικρές σπηλιές και πέτρινες κολώνες να κρέμονται στην άκρη του γκρεμού. Τα δέντρα συμπλήρωναν το σκηνικό σα πράσινες πινελιές πάνω στους γκρίζους βράχους. Όσοι περνούσαν για πρώτη φορά από εδώ εντυπωσιάστηκαν, αλλά και εμείς οι υπόλοιποι που είχαμε ξαναπεράσει δεν κρύβαμε τον θαυμασμό μας. Οι μικροί αναρριχητές προσπάθησαν να δοκιμάσουν τις ικανότητες τους στους όρθιους βράχους. Ο Γκίγκιλος εξάλλου είναι γνωστός για τις αναρριχητικές του διαδρομές με δυσκολία από V έως VII βαθμού. Το μονοπάτι στη συνέχεια μάς οδήγησε στην τοποθεσία Λινοσέλι (Σελί των Ελλήνων). Εκεί βρίσκεται μια πηγή, της οποίας το νερό τρέχει όλο το χρόνο παγωμένο. Λέγεται ότι στην αρχαιότητα εδώ λουζόταν ο Δίας αλλά επίσης ότι υπήρχε ένα Μαντείο. Γεμίσαμε τα παγούρια μας δροσερό νερό και συνεχίσαμε την πορεία μας στο ανηφορικό, ελικοειδές μονοπάτι χαραγμένο στο σαθρό πετρώδες έδαφος που οδηγούσε στο διάσελο. Στα δεξιά μας υψωνόταν μια κάθετη πλαγιά με κυματιστή ανάγλυφη κορυφογραμμή. Πάνω της διαγραφόταν μια οριζόντια ευθεία γραμμή που οριοθετούσε το σκιασμένο από το φωτεινό τμήμα της. Στα αριστερά μας ορθωνόταν η απόκρημνη πλαγιά του Γκίγκιλου. Φτάσαμε στο διάσελο απ’ όπου η θέα ήταν εντυπωσιακή. Προς τα Βόρεια το Οροπέδιο του Ομαλού και πέρα στο βάθος τα Χανιά με τη νήσο Θοδωρού να πλέει στον Κόλπο των Χανίων. Προς τα Νότια το Φαράγγι της Τρυπητής και στο βάθος το Λιβυκό Πέλαγος με τη Γαύδο. Εκεί σταματήσαμε για να ξεκουραστούμε και να αγναντέψουμε πέρα στους ανοιχτούς ορίζοντες. Έπειτα συνεχίσαμε στο δεύτερο κομμάτι της πορείας μας, την κυρίως ανάβαση στον Γκίγκιλο. Εγκαταλείψαμε το Ε4 και ακολουθήσαμε τα κόκκινα στρογγυλά σημάδια και τα κίτρινα βέλη που μας οδηγούσαν από τα πιο βατά σημεία στο απόκρημνο βραχώδες βουνό. Το ανάγλυφο πολύ όμορφο, οι σχηματισμοί των βράχων εκπληκτικοί, με στενά περάσματα, διάσελα, κάθετες πλαγιές, μικρά βουναλάκια και σπηλαιοβάραθρα. Το βαθύτερο από αυτά έχει βάθος 115 μέτρα. Ψηλότερα, σε ένα μικρό πλάτωμα, το άγριο τοπίο του βουνού ημέρευε λίγο με τους καφεκόκκινους αγκαθωτούς θάμνους που απλωνόταν γύρω από στρογγυλά πέτρινα αλώνια. Συνεχίσαμε σκαρφαλώνοντας στο τελευταίο κομμάτι της διαδρομής και λίγο αργότερα βρεθήκαμε στην κορυφή του Γκίγκιλου, στα 2080 μ.

Η ευχαρίστηση μας ήταν πολύ μεγάλη, τόσο γι αυτούς που την κατακτούσαν για πρώτη φορά όσο και για μας τους υπόλοιπους. Οι καιρικές συνθήκες ήταν ιδανικές. Ο ήλιος έλαμπε, ο ουρανός ήταν πεντακάθαρος και η διαύγεια της ατμόσφαιρας εξαιρετική. Ήμασταν πολύ τυχεροί γιατί τέτοιες συνθήκες σπάνια τις συναντάς σ’ αυτό το βουνό αυτή την εποχή. Η θέα ήταν μαγευτική. Στα ανατολικά απλωνόταν η οροσειρά των Λευκών Ορέων, με τις κορυφές Μαύρη, Μελινταού, Πάχνες και Ζαρανοκεφάλα. Στα ριζά τους ξεδιπλωνόταν καταπράσινο το Φαράγγι της Σαμαριάς. Το καταφύγιο του Καλλέργη ξεχώριζε με την κόκκινη σκεπή του. Στα Βόρεια το Οροπέδιο του Ομαλού περιτριγυρισμένο και αυτό με κορυφές των Λευκών Ορέων, στο βάθος τα Χανιά και το Κρητικό Πέλαγος ενώ πέρα μακριά διακρίναμε αμυδρά τη φιγούρα των Αντικυθήρων. Στα Νότια το Λιβυκό Πέλαγος με τη Γαύδο και τη Γαυδοπούλα. Μαζευτήκαμε γύρω από τον μεταλλικό στύλο της κορυφής, απλώσαμε τα τραπεζομάντιλα μας και απολαύσαμε το φαγητό μας και το λουκουμάκι-έπαθλο για την επιτυχή ανάβαση. Μετά από τις απαραίτητες αναμνηστικές φωτογραφίες, ξεκινήσαμε την πορεία της επιστροφής, ακολουθώντας το ίδιο μονοπάτι. Πιο χαλαρά τώρα, αλλά και με προσοχή στα βήματα μας, κατεβήκαμε την άγρια πλαγιά του Γκίγκιλου, ως το διάσελο και από εκεί το φιδωτό μονοπάτι ως το Λινοσέλι. Οι σκιές των όρθιων βράχων έπεφταν τώρα πιο μακριές, σχηματίζοντας φιγούρες φανταστικών ζώων. Δροσιστήκαμε στην πηγή και αφού προσπεράσαμε τον «κόσμο της φαντασίας των βράχων», συνεχίσαμε στο Ε4 μέχρι το Ξυλόσκαλο, ολοκληρώνοντας εκεί την πορεία μας. Το λεωφορείο μας περίμενε για να μας μεταφέρει πίσω στο ξενοδοχείο. Μαζέψαμε τα πράγματα μας, αποχαιρετίσαμε τους ξενοδόχους και το Οροπέδιο του Ομαλού και αναχωρήσαμε. Όταν πια είχαμε κατέβει στα πεδινά αντικρίσαμε τις κορυφές των Λευκών Ορέων καλυμμένες με λευκά συννεφάκια. Στη διαδρομή σταματήσαμε για λίγο στις Καλύβες Χανίων. Η γαλήνη της θάλασσας ήρθε να προστεθεί στη μαγεία του βουνού που ήδη είχε αγγίξει την ψυχή μας. Επιστρέψαμε στο Ηράκλειο το βράδυ, έχοντας εκπληρώσει το στόχο μας, νοιώθοντας γεμάτοι από φρέσκες εικόνες και εμπειρίες. Και εγώ αισθανόμουν ιδιαίτερα ικανοποιημένη από αυτή την όμορφη εξόρμηση μας στα Λευκά Όρη, η οποία ήταν απόλυτα επιτυχής αλλά και απολαυστική. Ευχαριστώ πολύ όσους με βοήθησαν στην πραγματοποίηση της αλλά και όλη την ομάδα για τη συνεργασία, την ευχάριστη διάθεση και το ζωντανό πνεύμα της. Εύχομαι καλή συνέχεια στις ορειβατικές περιπλανήσεις και πάντα ψηλά!