Του Αλ. Α. Ανδρικάκη

Πόσα... πιάτα φαγητού κοστίζει μια ψήφος;

Οι ψίθυροι για τις προεκλογικές δαπάνες και τα golden boys της πολιτικής


Υπάρχουν πράγματα που λέγονται και δεν γράφονται, και άλλα που γράφονται αλλά δεν λέγονται. Το θέμα όμως είναι τα πράγματα και να λέγονται και να γράφονται. Και σε τούτη την προεκλογική περίοδο ακούστηκαν πολλά, αλλά γράφτηκαν ελάχιστα από εκείνα που ανήκουν στις λεγόμενες «γκρίζες περιοχές».

Άραγε ποιο είναι το κριτήριο που ένας πολιτικός ζητεί τη στήριξη του πολίτη; Και, κατά συνέπεια, ποιο είναι το κριτήριο του πολίτη για παραχωρήσει το ύψιστο δικαίωμά του στη Δημοκρατία μας, αυτό της ψήφου; Το αντικειμενικό στοιχείο που θα πρέπει να κυριαρχεί σε αυτό το «πάρε - δώσε», εκλογέα και υποψηφίου δεν μπορεί παρά να είναι οι πολιτικές θέσεις που εκφράζει ο δεύτερος και επικροτούνται από τον πρώτο. Ας δεχτούμε ότι στο σύνηθες ελληνικό περιβάλλον υπάρχει και το στοιχείο της συγγένειας που ξεπερνά – όχι πάντα- το αντικειμενικό πολιτικό κριτήριο. Αυτό το δεύτερο, πάντως, είναι κατανοητό και εξηγήσιμο.

Υπάρχει όμως κι ένα τρίτο, που ούτε καινούργιο είναι– ευτυχώς ή δυστυχώς, ποιος μπορεί να ξέρει;- ούτε άγνωστο σε όλους μας. Με μια ωμή έκφραση θα μπορούσαμε να το ορίσομε ως «εξαγορά συνειδήσεων», ή τουλάχιστο, εξαγορά ψήφων…

Και γίνεται με δύο τρόπους. Με την υπόσχεση (συνήθως χωρίς αντίκρισμα, αλλά αυτό από την άποψη που εξετάζομε το θέμα, μικρή σημασία έχει) για επίλυση προσωπικών ζητημάτων, έξω από διαδικασίες. Για διορισμούς, μια άδεια στην πολεοδομία, ή κάτι ανάλογο. Μην θεωρήσετε υπερβολή αν σας διαβεβαιώσομε ότι προκειμένου να εξασφαλιστεί η σταυροδοσία της οικογένειας, δόθηκε ακόμη και υπόσχεση για την αποφυλάκιση ενός συγγενούς!

Και το δεύτερο με την κυριολεκτική εξαγορά… Πόσα χρήματα δεν ακούμε ότι σπαταλιούνται σε κάθε προεκλογική περίοδο, τοπικά και κεντρικά; Πόσα δεν ακούσαμε ότι σπαταλήθηκαν από μερικούς σ’ αυτή την πολύ σύντομη προεκλογική περίοδο; Πόσα δεν ψιθυρίζονται για το τι χρήματα έδωσε ο ένας ο υποψήφιος ή ο άλλος;

Και για να τα πούμε καθαρά. Για μερικούς (ευτυχώς ελάχιστους) εκ των υποψηφίων του νομού Ηρακλείου, για παράδειγμα, ακούγεται ότι στις πρόσφατες εκλογές σπατάλησαν ποσά πολλαπλάσια από αυτά που ο νόμος επιτρέπει. Αυτό που συζητιέται στα πολιτικά στέκια της πόλης είναι ότι κάποιοι έδωσαν 300, 400, 500.000, ακόμα και 1 εκατομμύριο ευρώ! Δηλαδή, για να μιλήσομε με το νόμισμα που καταλαβαίναμε καλά την αξία του, 100 έως 330 εκατομμύρια δραχμές! Κι εδώ σίγουρα ισχύει το γνωστό, «όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά», αφού προφανώς και οι ενδείξεις, αν όχι αποδείξεις, υπάρχουν. Άλλωστε τα πράγματα, ακόμη δεν λέγονται, φαίνονται…Είναι τα μαζικά τραπέζια χιλιάδων ψηφοφόρων για να εξασφαλιστεί η ψήφος τους. Είναι τα χρήματα δίνονταν για να «μπουκώνονται» ψηφοφόροι. Είναι τα «λαμπερά», κακόγουστα φυλλάδια, λίαν υπερφίαλα για την αξία του προβαλλομένου υποψηφίου φυλλάδια, που ρύπαιναν κάθε γωνιά της πόλης. Οι κάθε λογής φωτογραφίες των υποψήφιων θριαμβευτών.

Τέτοια προκλητική σπατάλη σε μια περίοδο που ο πολίτης αγωνιά για τον επιούσιο. Εποχή απίστευτης κρίσης, τη δραματική διάσταση της οποίας διαπιστώσαμε τις τελευταίες μέρες ακόμη και με αυτοκτονίες συμπολιτών…

Και πού βρέθηκαν τόσα χρήματα; Αν κάποιος είχε τη δυνατότητα από ιδίους πόρους να σπαταλήσει τόσα χρήματα, αναρωτιέται κανείς, ποιο είναι εκείνο το μεγάλο όφελος που θα έχει από το βουλευτιλίκι και σπαταλά σε μερικές εβδομάδες όλη την περιουσία του; Αν εξασφάλισε τους πόρους από άλλες πηγές, η άλλη απορία είναι, με τι ανταλλάγματα...

Και πολιτικά; Τι θέσεις είχαν όλοι αυτοί; Προφανώς δεν τις χρειάζονταν, αφού τα χρήματα αρκούν για να «πείσουν»…

Ο πολίτης δεν έχει ευθύνη για όλα αυτά; Ακούσαμε πολλές φορές, κι όχι μόνο σ’ αυτή την προεκλογική περίοδο, ψηφοφόρους (δεν δικαιούνται την ιδιότητα του πολίτη, όπως θα διαπιστώσετε…) να λένε ότι θα ψηφίσουν τον τάδε, επειδή τους κάλεσε στη συνεστίαση ή το πάρτι του και τους τάισε ή τους κέρασε ένα ποτό! Προσέξτε, εκχωρούν την ψήφο τους επειδή κάποιος τους πλήρωσε το φαγητό τους…Αν αυτή δεν είναι εξαγορά συνειδήσεων, τότε δώστε έναν ορισμό για την πραγματική εξαγορά… Άραγε αυτοί οι ψηφοφόροι θα έχουν το δικαίωμα αύριο να διαμαρτυρηθούν για κάτι που δεν έγινε ή κάτι κακό που έγινε; Όχι, γιατί οι ίδιοι «πούλησαν» την ψήφο τους έναντι ενός πιάτου φαγητού ή μιας υπόσχεσης για προσωπικό ρουσφέτι.

Κι αυτός είναι μόνο ένας τρόπος αυτού του «πάρε δώσε». Υπάρχουν και πολλοί άλλοι. Σε μερικά επιτελεία υπάρχουν άνθρωποι με μεγάλη εφευρετικότητα…

Όλες αυτές οι πρακτικές (έχουν ξεφύγει πλέον από το επίπεδο των αντιλήψεων, αφού έχουν βρει εφαρμογή …) τι θέση έχουν σε μια νέα εποχή, την οποία και ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου επαγγέλλεται και η ΝΔ θα αναζητήσει αργότερα, όταν συνέλθει, αφού τον (ή την) αρχηγό, την ιδεολογία, την πολιτική και οργανωτική συνοχή; Τι θέση έχουν στην προσπάθεια να αποκτήσει και πάλι νόημα και αξιοπιστία η πολιτική; Αξιόπιστη πολιτική με (μερικούς) πολιτικούς να εξαγοράζουν το υψηλό, ίσως και το μόνο, δικαίωμα του πολίτη, μπορεί ποτέ να υπάρξει;

Η Δημοκρατία μας, θεωρητικά τουλάχιστο, στηρίζεται στην ισονομία και στην ισοπολιτεία, στην ισότητα όλων των πολιτών. Δεν είναι οικονομική «δημοκρατία», ή δεν θα έπρεπε να είναι. Ο καθείς δεν αναδεικνύεται στα δημόσια αξιώματα με βάση την οικονομική του δυνατότητα. Μ’ αυτή θα έπρεπε να διακρίνεται μόνο στον οικονομικό στίβο.

Η επιβολή της οικονομίας, πολύ περισσότερο της εξαγοράς, οικονομικής ή μη, της συνείδησης είναι μια άλλη μορφή ευτελισμού του δημόσιου βίου. Πολύ περισσότερο, ευτελισμού της Δημοκρατίας…

Για τους κυβερνήτες, τους βουλευτές, τους δημάρχους και τους νομάρχες μας ψηφίζουμε. Τους άξιους, που θέλουν να προσφέρουν για το συλλογικό καλό αναζητούμε. Δεν εκλέγομε golden boys…

[email protected]