Βασικό ζητούμενο από τη σύνοδο των 20 ισχυρότερων βιομηχανικών και αναπτυσσόμενων χωρών, οι εργασίες της οποίας άρχισαν χθες στο Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ, είναι να θεσπίσει η αποκαλούμενη G20 δεσμευτικά μέτρα για την αποτροπή κρίσεων, όπως αυτή που προκάλεσε η κατάρρευση της Lehmann Brothers. Όπως επισημαίνεται, όμως, σε δημοσίευμα της ιστοσελίδας της Ντόιτσε Βέλε («ΝΒ»), οι συμμετέχοντες εμφανίζονται διχασμένοι σε ό,τι αφορά στα αποθεματικά των τραπεζών και τα μπόνους των μάνατζερ.

Οι εκπρόσωποι της ομάδας των 20 κρατών συναντήθηκαν για πρώτη φορά πριν από περίπου 10 μήνες, το Νοέμβριο του 2008, στην Ουάσιγκτον. Στόχος τους, τότε, ήταν να αποτραπεί ένας πανικός στις διεθνείς χρηματαγορές. Πέντε μήνες αργότερα, τον Απρίλιο του 2009, οι 20 ηγέτες βιομηχανικών και αναπτυσσόμενων χωρών συναντήθηκαν εκ νέου στο Λονδίνο, όταν πια η οικονομική ύφεση είχε καταστεί παγκόσμια.

Για την αντιμετώπισή της συμφωνήθηκε να διατεθεί το γιγαντιαίο ποσό του ενός τρισ., 100 δισ. δολ., προκειμένου να ενισχυθούν οι φτωχές χώρες και να εξομαλυνθούν οι διεθνείς συναλλαγές. Ο τότε αμφιτρύωνας, Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, είχε τονίσει χαρακτηριστικά πως «η παγκόσμια ύφεση θα αντιμετωπιστεί. Όχι στα λόγια, αλλά μ’ ένα σχέδιο για παγκόσμια ανάκαμψη και μεταρρυθμίσεις, καθώς κι έναν τρόπον τινά οδικό χάρτη για την υλοποίησή τους».

Πλην όμως, η υλοποίηση μέτρων, όπως αυτά που ανακοινώθηκαν από την G20, είναι και το δύσκολο των ανάλογων εγχειρημάτων. Διότι, οι τράπεζες, που ενδιαμέσως διασώθηκαν με τα κρατικά «πακέτα», κερδίζουν ήδη ξανά δισ. και εξακολουθούν να πληρώνουν παχυλά μπόνους στους μάνατζέρ τους. Δηλαδή, κάνουν ακριβώς εκείνα που θεωρούνται ως μία από τις βασικές αιτίες για τις στρεβλώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Είναι χαρακτηριστικό πως ο εκπρόσωπος της Ε.Ε. και υπουργός Οικονομικών της Σουηδίας, Άντερς Μποργκ, ζήτησε «να σταματήσει η τρέλα των μπόνους. Οι τράπεζες κάνουν πάρτι σαν να είμαστε στο 1999, αλλά βρισκόμαστε στο 2009. Πρέπει να μπει τέρμα στην κουλτούρα των μπόνους, το αργότερο στο Πίτσμπουργκ».

Αυτά που ανέφερε ο κ. Μποργκ είναι ο κοινός παρονομαστής, στον οποίο συμφώνησαν οι Ευρωπαίοι.

Άλλωστε, ο βασικός λόγος που η σουηδική προεδρία συγκάλεσε την έκτακτη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε., την προηγούμενη βδομάδα, στις Βρυξέλλες, ήταν να τα βρουν στο θέμα αυτό οι Ευρωπαίοι και να πάνε στο Πίτσμπουργκ με μία γραμμή, την οποία συνόψισε εύστοχα ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί: «Τα σκανδαλώδη μπόνους στους τραπεζικούς και η ανεύθυνη συμπεριφορά τους δεν πρέπει να ξαναρχίσουν».



Ισχυρές οι αντιδράσεις



Παρ’ όλα αυτά, οι αντιδράσεις δεν είναι αμελητέες. Ήδη, ο Αμερικανός πρόεδρος δέχεται ισχυρές πιέσεις από τη Γουόλ Στριτ, που θέλει να αποφύγει πάση θυσία την παρέμβαση του κράτους, παρά τη διακηρυγμένη θέση του Μπάρακ Ομπάμα ότι «χωρίς μία μεταρρύθμιση οι τράπεζες θα επιστρέψουν στις παλιές τους συμπεριφορές. Ίσως και χειρότερα, διότι θα υπολογίζουν ότι η κυβέρνηση ούτως ή άλλως θα τους σώσει, άρα μπορούν να ανοιχτούν σε μεγαλύτερα ρίσκα».

Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, στο Πίτσμπουργκ πρέπει να συμφωνηθούν μέτρα με δεσμευτικό χαρακτήρα για όλους. Στόχος, μάλιστα, πρέπει να είναι η διασφάλιση της μελλοντικής πορείας της παγκόσμιας οικονομίας. Ακριβώς αυτό, άλλωστε, ζήτησε από τους ομολόγους της στην G20 και η Γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ.

«Ποια μέτρα μπορούμε να πάρουμε, ώστε να μη βρεθούμε μία εκ των ημερών μπροστά στον αιφνιδιασμό μια τράπεζα να θέτει το δίλημμα: ή βοηθάει το κράτος μέσα στις επόμενες δώδεκα ώρες ή καταρρέει μαζί μας ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Επ’ αυτού πρέπει να υπάρξει μια διεθνής συμφωνία, διότι ένα κράτος μόνο του δεν μπορεί να τα καταφέρει», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Μέρκελ.