Της Κατερίνας Μυλωνά

Τα μυστικά των σκορπιών της Κρήτης αποκαλύπτονται

Η βιολόγος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Ιάσμη Στάθη μιλά στην “Π”


Πιο πολλοί απ΄όσοι νομίζαμε φαίνεται πως είναι στην Ελλάδα οι σκορπιοί. Στη χώρα μας, όμως, δεν υπάρχουν δηλητηριώδη είδη αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν ερχόμαστε τετ α τετ με έναν σκορπιό.

«Δεν κινδυνεύει η Κρήτη από τους σκορπιούς», λέει χαρακτηριστικά η βιολόγος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Ιάσμη Στάθμη.

Η ίδια εξηγεί πως στη χώρα μας «υπάρχουν πολλοί σκορπιοί από τρία διαφορετικά γένη, κανένας όμως δεν είναι επικίνδυνος για τον άνθρωπο. Τον επόμενο χρόνο θα δημοσιευτεί μια εργασία για ένα είδος που μας παιδεύει 10 χρόνια και αφορά έναν μικρό καφέ σκορπιό, που βρίσκεται σε σπίτια, ακόμη και μέσα στις πόλεις.

Είναι ευρωπαϊκό γένος, συναντάται λίγο στη βόρεια Αφρική και λίγο στη δυτική Ασία. Θεωρείται βέβαιο ότι μεταφέρθηκε με τον άνθρωπο και το μήκος του δεν ξεπερνά τα 4 εκατοστά».

Τα δύο γένη των «ελληνικών» σκορπιών είναι ξεκάθαρα, το ένα ο γνωστός κίτρινος σκορπιός, έρχεται από την Ανατολή, ονομάζεται κοινά «μεσομπούθους γκιμπόλους», το μήκος του φτάνει τα 7 εκατοστά και ως ξηρόφιλο είδος βρίσκεται στα χωράφια και στην εξοχή.

Το δεύτερο είδος είναι ένας μικρός καφέ-μαύρος σκορπιός που βρίσκεται μόνο στο νότιο Αιγαίο, στη νότια Πελοπόννησο και πουθενά αλλού στον κόσμο. Ζει σε μεγάλα βάθη, μέχρι και 1 μέτρο κάτω από τη γη, καθώς του αρέσει η υγρασία και το μήκος του φτάνει τα 13 εκατοστά.

Το τρίτο γένος είναι ένας πολύ μικρός καφέ-μαύρος σκορπιός που έχει 14 διαφορετικά είδη, συναντάται δηλαδή σε 14 διαφορετικές παραλλαγές, τις οποίες ωστόσο μπορούν να αντιληφθούν μόνο οι επιστήμονες με το μικροσκόπιο.

«Οι διαφορές είναι στα όργανά τους. Για τον πολύ κόσμο αυτό δεν είναι αντιληπτό και δεν έχει καμία σημασία, για εμάς όμως είναι ιδιαίτερα σημαντικό», εξηγεί η κ. Στάθη.

Έτσι, στην Αστυπάλαια και στο Πρασονήσι των Αντικυθήρων υπάρχει ένα είδος του που απαντάται στην Κριμαία και δεν αποκλείεται να ήρθε με ρεύματα νερού -πάνω σε κορμούς-, ενώ ο «κοσκεβνικόβι» βρισκόταν μέχρι πριν από λίγο καιρό μόνο στο Αγιον Ορος και σήμερα συναντάται και στη Χαλκιδική.



Ο κρητικός “καντιότα” των βουνών

Ενδιαφέρον έχει το είδος «καντιότα», το οποίο συναντάται μόνο στην Κρήτη και επειδή αντέχει σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, έχει βρεθεί σε μεγάλα υψόμετρα, ακόμη και στα 2.100 μέτρα στα Λευκά Ορη. Ομως εκεί ακριβώς έχει και έναν θανάσιμο εχθρό, τον «μεσομπούθους γκιμπόλους», ο οποίος τον κυνηγά και τον κατασπαράζει.

Οι σκορπιοί είναι τα πιο παλιά χερσαία αρθρόποδα. Οι πρώτοι σκορπιοί εμφανίστηκαν πριν από 350 με 420 εκατομμύρια χρόνια περίπου, ήταν υδρόβιοι και έφταναν σε μήκος το 1 μέτρο. Σήμερα υπάρχουν πάρα πολλά είδη σε όλο τον κόσμο, κάποια από τα οποία είναι άκρως επικίνδυνα για τον άνθρωπο.

«Ολοι οι σκορπιοί παράγουν δηλητήριο, αλλά στην Ελλάδα δεν υπάρχουν θανατηφόρα είδη. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τους προκαλούμε, γιατί τότε θα μας επιτεθούν και θα μας τσιμπήσουν με το δηλητήριο που έχουν στο κεντρί τους.

Αυτό θα οδηγήσει σε πρήξιμο και πόνο και θα χρειαστεί ιατρική φροντίδα», αναφέρει η κ. Στάθη.