Κείμενο: Άρια Χατζηβασίλη
Φωτογραφίες: Χρήστος Οικονομάκης, Άρια Χατζηβασίλη
Σχεδόν χωρίς να το καταλάβουμε το καλοκαίρι είχε πια φτάσει στο τέλος του. Μερικοί από εμάς είχαν χορτάσει μπάνια, άλλοι πάλι όχι και τόσο, όμως σε όλους μας η εκδρομή αυτής της Κυριακής υποσχόταν μια ευχάριστη και χαλαρή βόλτα στην περιοχή της Ελούντας και μπάνιο στα πεντακάθαρα και δροσερά νερά του ομώνυμου κόλπου. Πρωί-πρωί μαζευτήκαμε στο συνηθισμένο σημείο εκκίνησης, μπροστά από το Αρχαιολογικό Μουσείο. Κάποιοι μάλιστα το αποφάσισαν μόλις την τελευταία στιγμή να έρθουν. Επιβιβαστήκαμε στο λεωφορείο και αναχωρήσαμε με κατεύθυνση ανατολική. Η αρχηγός της εκδρομής μας πληροφόρησε σχετικά με το πρόγραμμα, που ήταν αρκετά πλούσιο και φροντισμένο. Μετά από σύντομη διαδρομή, κατά τη διάρκεια της οποίας εξιστορήσαμε ο ένας στον άλλο τις καλοκαιρινές μας περιπέτειες, φτάσαμε στην Ελούντα, το διάσημο τουριστικό θέρετρο με τα πεντάστερα ξενοδοχεία, που απέχει 10 km από το Άγιο Νικόλαο. Το χωριό είναι χτισμένο στη νότια ακτή του κόλπου της Ελούντας, 1 km ανατολικά από την αρχαία Ολούντα, από την οποία και πήρε την ονομασία του. Η αρχαία Ολούς, μια από τις 100 σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Κρήτης, κατοικείτο από τα μινωικά χρόνια και αφανίστηκε από φυσική καταστροφή γύρω στα 780 μ.Χ. Την πρώτη αναφορά του ονόματος Ελούντα συναντάμε σε ένα ενετικό έγγραφο του 1376, εποχή κατά την οποία η Κρήτη βρισκόταν υπό ενετική κατοχή. Η κατοίκηση του οικισμού σε μόνιμη βάση άρχισε από τα μέσα του 18ου αιώνα, ενώ το 1823 κάηκε από τον Χασάν Πασά. Σήμερα η Ελούντα έχει 2200 κατοίκους που ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με τον τουρισμό. Ξεκινήσαμε το περπάτημα, βαδίζοντας αρχικά πάνω στη λεπτή λωρίδα γης που ενώνει την χερσόνησο της Κολοκύθας με την απέναντι ξηρά. Η μέρα ήταν υπέροχη, με πολύ καθαρή ατμόσφαιρα και χωρίς τον δυνατό και επίμονο αέρα που μας είχε ταλαιπωρήσει όλο τον μήνα. Οι εικόνες του πέτρινου μύλου, των αβαθών αλυκών που σχηματίστηκαν πάνω στα ερείπια της αρχαίας Ολούντας και τώρα φιλοξενούν κάποιες εποχές του χρόνου σημαντικό αριθμό μεταναστευτικών πουλιών, της απέναντι ακτογραμμής από την Ελούντα μέχρι την Πλάκα, με τους λόφους και τα σύννεφα να κατοπτρίζονται στα γαλήνια νερά του κόλπου, ήταν μαγευτικές, με αποτέλεσμα όλοι οι «επίδοξοι» φωτογράφοι της ομάδας να αποκοπούν από τους υπόλοιπους, σχηματίζοντας ένα ξεχωριστό γκρουπ. Μετά από λίγο φτάσαμε στην χερσόνησο της Κολοκύθας. Κάναμε ολιγόλεπτη στάση σε ένα μικρό ξενοδοχείο, όπου εφοδιαστήκαμε με νερό και παράλληλα αφήσαμε κάποια από τα πράγματα μας, που θα χρειαζόμασταν στην επιστροφή. Συνεχίσαμε το περπάτημα σε πανέμορφο μονοπάτι που ανηφόριζε κατά μήκος της δυτικής πλευράς της Κολοκύθας προσφέροντας μας καταπληκτική θέα στον κόλπο της Ελούντας και την απέναντι ακτή. Στα αυτιά μας έφταναν οι χαρούμενες φωνές των επιβατών ενός ιστιοπλοϊκού σκάφους που απολάμβαναν την πεντακάθαρη θάλασσα. Αργότερα το μονοπάτι άλλαζε κατεύθυνση διασχίζοντας κάθετα την χερσόνησο, από δυτικά προς ανατολικά. Στη διαδρομή συναντήσαμε ερείπια σπιτιών, τέλεια διατηρημένα αλώνια, ξερολιθιές, όλα δείγματα της παλιότερης γεωργικής εκμετάλλευσης της περιοχής. Το μονοπάτι μας οδήγησε σε έναν ειδυλλιακό κολπίσκο με καταπράσινα γαλήνια νερά όπου ήταν αραγμένα μικρά σκάφη. Το μέρος ήταν τόσο όμορφο, νοιώσαμε σα να βρισκόμασταν σε μακρινό εξωτικό νησί. Και αυτό καταδείκνυε για άλλη μια φορά τις μοναδικές ομορφιές που κρύβει ο τόπος μας, τις οποίες πολλές φορές είτε αγνοούμε είτε ξεχνάμε ότι υπάρχουν. Η βραχώδης ακτή έμοιαζε να σχηματίζει σκαλοπάτια μέχρι τη θάλασσα. Αφήσαμε τα σακίδια μας στα βράχια και ανυπόμονα σπεύσαμε να βουτήξουμε στα πεντακάθαρα νερά. Η αίσθηση ήταν μοναδική, απολαμβάναμε κάθε στιγμή, με κολύμπι, παιχνίδια, γέλια και φωνές. Δεν θέλαμε με τίποτα να βγούμε από τη θάλασσα. Ήρθε όμως η ώρα, που αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψουμε το μαγευτικό αυτό μέρος. Το κάναμε με μεγάλη μας λύπη και με την υπόσχεση ότι σύντομα θα ξανάρθουμε. Περπατώντας αλλά και πηδώντας πάνω στα βράχια συνεχίσαμε την πορεία μας προς το εκκλησάκι του Αγίου Φωκά. Εκεί, όπως και σε κοντινή παραλία της ανατολικής ακτής σταθμεύουν συνήθως τα πλοιάρια που μεταφέρουν τουρίστες από την Ελούντα και τη γύρω περιοχή. Το μονοπάτι συνέχισε κατά μήκος της ανατολικής και μετά της νότιας ακτής της Κολοκύθας. Πυρωμένοι από τον μεσημεριανό ήλιο, κάναμε ξανά στάση σε μια παραλία, κοντά στο τέρμα της διαδρομής μας, για ένα ακόμη δροσερό μπανάκι. Στην αρχή ανησυχήσαμε με την παρουσία μεδουσών στη θάλασσα, αλλά σύντομα διαπιστώσαμε ότι δεν είχαν επιθετική συμπεριφορά κι έτσι επιδοθήκαμε στην παρατήρηση τους. Είχαν μελί χρώμα με κοκκινωπές βούλες και ήταν χάρμα οφθαλμών. Παρασυρθήκαμε ξανά σε παιχνίδια σα μικρά παιδιά και μείναμε στο νερό μέχρι που μουλιάσαμε τελείως. Στη συνέχεια, ολοκληρώσαμε την κυκλική πορεία μας επιστρέφοντας στο μικρό ξενοδοχείο από όπου είχαμε ξεκινήσει, το οποίο μάλιστα είναι και το μοναδικό κτίσμα της Κολοκύθας εκτός από το εκκλησάκι του Αγίου Φωκά. Στο μπαρ του ξενοδοχείου απολαύσαμε ένα δροσιστικό ποτό ή ένα ελαφρύ γεύμα. Λίγο αργότερα αναχωρήσαμε για την Ελούντα όπου επιβιβαστήκαμε σε καραβάκι που θα μας μετέφερε στο νησάκι της Σπιναλόγκας ή νησί των λεπρών, όπως ήταν παλιότερα γνωστό. Η Σπιναλόγκα ονομάστηκε έτσι από τους Ενετούς (Spina Longa) που σημαίνει μακρύ αγκάθι. Το 1579 έχτισαν στο νησί το φρούριο με σκοπό να προφυλάξουν την είσοδο του κόλπου της Ελούντας. Παρέμεινε στην κατοχή τους μέχρι το 1715 οπότε το κατέλαβαν οι Τούρκοι, 46 χρόνια μετά την κατάκτηση του Χάνδακα. Από το 1903 μέχρι το 1957 το νησί χρησιμοποιήθηκε για την απομόνωση των πασχόντων από τη νόσο του Hansen (λέπρα).Ήταν μάλιστα ένα από τα λίγα σανατόρια στην Ευρώπη που έμειναν ενεργά τον 20ό αιώνα. Υπήρχαν δύο είσοδοι στο νησί, η μία από τις οποίες προοριζόταν για τους ασθενείς και λεγόταν «Πύλη του Δάντη». Σήμερα η Σπιναλόγκα δεν κατοικείται και έχει αξιοποιηθεί τουριστικά. Το καραβάκι από την Ελούντα μας έφερε στο νησί σε 20 λεπτά. Την επόμενη μία ώρα περιηγηθήκαμε στα αξιοθέατα του, το τείχος με τις πύλες του, το κάστρο και τη σειρά των κτισμάτων στην δυτική πλευρά του νησιού, δημιουργώντας στη φαντασία μας εικόνες αλλοτινών εποχών, εκείνης της Ενετοκρατίας με τις μάχες στην είσοδο του κόλπου, της Τουρκοκρατίας με τους αγάδες να κυκλοφορούν φεσοφορεμένοι και της λέπρας με την κοινωνική απομόνωση των αρρώστων και τη συστηματική παρακολούθηση τους από γιατρούς που πηγαινοέρχονταν με καΐκι από τη στεριά. Μυστηριωδώς, το νησί ανέκαθεν ασκούσε πάνω μου μια ανεξήγητη γοητεία, θυμάμαι κάποιες φορές που είχα μείνει ολόκληρη μέρα να περιπλανιέμαι στο νησί και να ταξιδεύω νοερά. Τώρα, τα εξήντα λεπτά της ώρας μου φάνηκαν ανεπαρκή για να το απολαύσω, μπόρεσα μόνο να βγάλω ωραίες φωτογραφίες με το απογευματινό φως να καλύπτει με πέπλο απαλότητας το νησί. Μαζευτήκαμε στην προβλήτα και επιβιβαστήκαμε στο καραβάκι ψάχνοντας τους γύρω μας από φόβο μην έχουμε αφήσει κάποιον πίσω μας. Ο καπετάνιος προσφέρθηκε ευγενικά να μας πάει μια βόλτα γύρω από το νησί. Επιστρέψαμε στην Ελούντα και αμέσως επιβιβαστήκαμε στο λεωφορείο γιατί η εκδρομή μάς επιφύλαζε κι άλλη έκπληξη. Πήγαμε στον Άγιο Νικόλαο όπου επισκεφτήκαμε ένα μικρό μουσείο αρωματικών φυτών, το Βιο-άρωμα. Ο ιδιοκτήτης του μας ξενάγησε στους κήπους όπου καλλιεργούνται τα αρωματικά φυτά, στο χώρο όπου παράγονται τα αιθέρια έλαια και στο εκθετήριο όπου προβληματιστήκαμε για πολλή ώρα, ποια από όλα αυτά τα προϊόντα να διαλέξουμε για να πάρουμε. Μετά και από την επίσκεψη μας αυτή αναχωρήσαμε πια για το Ηράκλειο. Η εκδρομή μας ήταν ασφυκτικά γεμάτη από ποικίλες δραστηριότητες, εντυπώσεις, εικόνες και.. αρώματα. Η ικανοποίηση μας ήταν πλήρης. Για μένα αυτός ο επίλογος του φετινού καλοκαιριού ήταν ο καλύτερος δυνατός. Ευχαριστώ πολύ την αρχηγό της εκδρομής Μαρία Τερδήμου για την άψογη διοργάνωση της. Εύχομαι σε όλους καλό ορειβατικό φθινόπωρο!

