Της Σοφίας Τσεντελιέρου

Το Θέατρο ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ συναντά επί σκηνής το Θέατρο Σκιών του Τούρκου Καλλιτέχνη Cengiz Ozek στο Ηράκλειο. Στο πλαίσιο της Συνάντησης Οικολογικού Θεάτρου που ξεκινά την ερχόμενη Δευτέρα και θα διαρκέσει μέχρι τις 12 Σεπτεμβρίου, δύο πολιτισμοί ενώνουν τις Καλλιτεχνικές τους δυνάμεις για να "μιλήσουν" για το περιβάλλον.

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Θεάτρου ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ, ηθοποιός και σκηνοθέτης Αντώνης Διαμαντής μιλά στην «Π» για την ενδιαφέρουσα αυτή συνάντηση με τα πολλά μηνύματα προς το κοινό.

«Π»: Μιλήστε μας για τη Συνάντηση Οικολογικού Θεάτρου.

Αντώνης Διαμαντής: Το Θέατρο ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ, το μοναδικό Θέατρο στην Κρήτη που διοργανώνει θεατρικές συναντήσεις με θεατρικά σχήματα και Καλλιτέχνες του εξωτερικού κάθε χρόνο, είτε παίρνοντας μέρος σε Διεθνή θεατρικά Φεστιβάλ (σε δύο απʼ αυτά έχει βραβευτεί κιόλας) είτε προσκαλώντας τους ίδιους τους Καλλιτέχνες και τα σχήματα σ το Ηράκλειο, διοργάνωσε και φέτος το καλοκαίρι, δύο θεατρικές συναντήσεις και συνεργασίες με συναδέλφους από το εξωτερικό. Προηγήθηκε πριν ένα μήνα (7-12 Αυγούστου) η παρουσίαση της θεατρικής παραγωγής του θεάτρου μας «Αγαμέμνων» -η Τραγωδία του Αισχύλου, που έγινε σε συνεργασία με το Εργαστήριο για τη Διαρκή Έρευνα πάνω στη Τέχνη του Ηθοποιού του Ντομένικο Καστάλδο. Συνεργαστήκαμε με τέσσερεις ηθοποιούς από το Τορίνο της Ιταλίας, οι οποίοι μελέτησαν το Αρχαίο Δράμα μαζί με τους ηθοποιούς του θεάτρου ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ, σε μια περίοδο προβών που διήρκεσαν δύο μήνες, και συμμετείχαν στη παράσταση παίρνοντας μέρος στο Χορό και αποδίδοντας το κείμενο στα Ελληνικά. Η παράσταση παρουσιάστηκε φέτος σε έξι Δήμους της Κρήτης. Η δεύτερη Συνάντηση για φέτος το καλοκαίρι αφορά τη συνεργασία μας με το φημισμένο Τούρκο Καλλιτέχνη του Θεάτρου Σκιών Cengiz Ozek και το βοηθό του Stefan Carelious, τους οποίους προσκαλέσαμε στο Ηράκλειο να παρουσιάσουν τη δική τους παράσταση με τίτλο: "Το Τέρας των Σκουπιδιών". Πρόκειται για μια Ιστορία γραμμένη από τον ίδιο τον Cengiz Ozek, που αναφέρεται στη μόλυνση των Θαλασσών. Κατόπιν επί σκηνής θα παρουσιαστεί η παράσταση του Θεάτρου ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ με τίτλο: "Ο Γάτος που Έμαθε σε έναν Γάτο να πετά" που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Χιλιανού συγγραφέα Λουίς Σεπουλβέδα, σε Θεατρική Διασκευή και Σκηνοθεσία Ειρήνης Κουτσάκη. Στην παράσταση παίζει η ίδια μαζί με την Αιμιλία Ρουμελή, η οποία αποδίδει ζωντανά με Ακορντεόν τη μουσική της παράστασης. Η Ιστορία αφορά στο πώς ένα Γάτος προσπαθεί να μάθει σε ένα Γλαρόπουλο να πετά επειδή η μητέρα του πεθαίνει μέσα στη μολυσμένη από πετρέλαιο Θάλασσα. Όπως καταλαβαίνετε τα θέματα των δύο παραστάσεων είναι κοινά, μιας και η μόλυνση και η καταστροφή του περιβάλλοντος δεν έχει εθνότητα. Αυτό με ώθησε στη παρουσίαση αυτής της "επί σκηνής " συνεργασίας , ένα είδος Διαπολιτισμικής Διαμαρτυρίας μέσα από την Θεατρική Τέχνη, η οποία γίνεται το όχημα για να αφυπνιστούν μικροί και μεγάλοι. Δύο Βαλκάνιοι Πολιτισμοί ενώνουν λοιπόν τις Καλλιτεχνικές του δυνάμεις για ένα θέμα που μας αφορά όλους. Εξάλλου προσωπικά πιστεύω στην ψυχαγωγική λειτουργία του θεάτρου, με τ ην έννοια της αγωγής της Ψυχής και όχι στον διασκεδαστικό του ρόλο που τα τελευταία χρόνια βλέπω να οδεύει το θέατρο. Και σε αυτό φυσικά οδηγείται από ορισμένους δημιουργούς του Θεάτρου η οποίοι με το πρόσχημα της διασκέδασης του κοινού και της "σκηνικής κολακείας" αποσκοπούν στο κέρδος αλλά και στην πλήρωση της προσωπικής τους ματαιοδοξίας. Με αυτό που λέω εννοώ ότι αποσιωπείται συστηματικά σήμερα ο παιδευτικός χαρακτήρας του Θεάτρου, η "επαναστατική" του φύση που είναι ένα από τα δομικά του στοιχεία, και εμφανίζεται πια αυτή η Τέχνη να "χαϊδεύει" τα μάτια και τα αυτιά των Θεατών .Το στοίχημα σήμερα είναι πως ο Καλλιτέχνης θα γίνει αποδεκτός από το κοινό παρουσιάζοντας τους δικούς του Θεατρικούς όρους στη σκηνή και όχι αποδεχόμενος το συρμό και τα εκάστοτε γούστα των θεατών.

«Π»: Πώς ξεκίνησε η συνεργασία με το θέατρο σκιών του Cengiz Ozek;

Αντώνης Διαμαντής: Τον περασμένο Ιούνιο προσκληθήκαμε ως θέατρο να πάρουμε μέρος σʼ ένα από τα μεγαλύτερα και πιο γνωστά στο κόσμο Διεθνή Φεστιβάλ Μαριονέτας, που γίνεται κάθε χρόνο στη Κωνσταντινούπολη, με διοργανωτή τον Cengiz Ozek. Πήραμε μέρος με τη θεατρική μας παράσταση με τίτλο: "Καραγκιόζης ο Μέγας" μία καινοτόμα δουλειά του θεάτρου μας πάνω στη λειτουργία και τη αξία του Ελληνικού Θεάτρου Σκιών. Γιʼ αυτό το λόγο με βάση το βιβλίο του Σωτήρη Σπαθάρη με τίτλο: "Απόψε Τρέξατε" που αναφέρεται στη αυτοβιογραφία του, (τη θεατρική διασκευή του οποίου επιμελήθηκα ο ίδιος) και με τη βοήθεια του Νίκου Κόνιαρη στα Σκηνικά και τα Κουστούμια, και του Στέλιου Μαγκαφουράκη στη μουσική ,φτιάξαμε μια παράσταση όπου με Γιγάντιες φιγούρες Καραγκιόζη -που κατασκεύασε ο Ηρακλειώτης χαράκτης Τίτος Πετράκης,-στην οποία οι ηθοποιοί παίζουν μπροστά και πίσω από τον Μπερντέ παρουσιάζοντας στο κοινό τη λειτουργία αυτής της μοναδικής Λαϊκής θεατρικής Τέχνης που λέγεται Ελληνικό Θέατρο Σκιών , μιας Τέχνης που συντηρείται με ατομικές προσπάθειες ως σήμερα και που εμπεριέχει την Ιστορία και την παράδοση της Ελλάδας. Παρουσιάσαμε λοιπόν με μεγάλη επιτυχία σε αυτό το Φεστιβάλ τη παράστασή μας και ο κ. Cengiz Ozek σε σχετική μου ερώτηση , με πληροφόρησε ότι δεν είχε έρθει ποτέ στην Ελλάδα να παρουσιάσει τη δουλειά του ενώ στη κυριολεξία έχει ο ίδιος γυρίσει το κόσμο με το Θέατρο Σκιών του, συμμετέχοντας σε Διεθνή Φεστιβάλ Κούκλας, στα οποία έχει διακριθεί και βραβευτεί επανειλημμένως. Έτσι λοιπόν τον προσκάλεσα να έρθει στη Κρήτη ούτως ώστε να γίνει το Θέατρο ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ ο πρώτος καλλιτεχνικός οργανισμός μέσω του οποίου θα παρουσιαστεί η δουλειά του. Η Συνάντηση λοιπόν του Οικολογικού Θεάτρου είναι η αρχή-μέσα από αυτή τη Συνεργασία- και σίγουρα πρόκειται να επακολουθήσει και άλλη του χρόνου με αντίστοιχο θεατρικό σχήμα που θα προσκληθεί και που θα έχει οικολογικό θέμα, μιας και η υπόθεση της σωτηρίας του περιβάλλοντος μας αφορά όλους.

«Π»: Πόσο το θέατρο μπορεί να επηρεάσει και να καλλιεργήσει οικολογική συνείδηση στα παιδιά;

Αντώνης Διαμαντής: Το Θέατρο, όπως όλες οι παρασταστικές Τέχνες, είναι Τέχνη ζωντανή, όπου ο θεατής βιώνει μια εμπειρία στη σκηνή που συμβαίνει εδώ και τώρα και όπου αυτή η εμπειρία του δίνεται άμεσα μέσα από την ερμηνεία των Ηθοποιών. Ο τρόπος της παρουσίασης αυτής της εμπειρίας και το πώς περνάει στη πλατεία του Θεάτρου, η έντασή της, η συγκινησιακή της φόρτιση αλλά και η καθαρότητά της μπορεί όχι μόνο να επηρεάσει τον Θεατή αλλά στην κυριολεξία να τον σημαδέψει. Ιδίως όταν αυτός ο Θεατής είναι το ανεπιτήδευτο και καθαρό μέσα του άτομο, όπως ένα παιδί. Το παιδί καταλαβαίνει και συμμετέχει άμεσα σε αυτή τη διαδικασία που δεν επιδέχεται δηθενισμούς και ευφυολογήματα αλλά ουσία, τρυφεράδα και αγάπη. Εμείς οι καλλιτέχνες του Θεάτρου συνηθίζουμε να λέμε-και όχι άδικα- ότι το παιδί είναι ο πιο δύσκολος θεατής ακριβώς γιατί είναι ανεπιτήδευτος και απαλλαγμένος από προκαταλήψεις. Αν λοιπόν πάρει το σωστό μήνυμα θα αρχίσει να καλλιεργεί μέσα του την συνείδηση εκείνη που θα το κάνει να προσέξει και να προστατέψει το περιβάλλον που ζει σε πείσμα των μεγάλων που συνεχίζουν να το καταστρέφουν. Όταν η γνώση συμβαδίζει με το βίωμα-σαν αυτό που είναι μια θεατρική παράσταση- γίνεται ισχυρός μοχλός συνειδητότητας.

«Π»: Έχουν και οι μεγάλοι ανάγκη να μάθουν από την αρχή κάποια πράγματα;

Αντώνης Διαμαντής: Αν και δε συνηθίζω να μιλώ για λογαριασμό άλλων, κυρίως όταν αυτοί είναι ώριμοι άνθρωποι και πολίτες, αναρωτιέμαι για τον εαυτό μου πρώτα απʼ όλα αν έμαθα σωστά κάποια πράγματα. Η διαδικασία της αναθεώρησης και επανεξέτασης της ζωής μας πρέπει να είναι συχνή, όσο επώδυνη και να είναι, για καλό δικό μας και των γύρω μας.Ο κόσμος αλλάζει όχι πάντα προς το καλύτερο. Νέες συνήθειες εμφανίζονται αντικαθιστώντας τις παλιές, τόσο γρήγορα που ο ρυθμός τους είναι καταιγιστικός. Εμείς που μελετούμε και αναλύουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά μέσα από την Τέχνη του Θεάτρου, βρισκόμαστε μπροστά στη δυσκολία πως μπορούμε να παρουσιάσουμε επί σκηνής , είτε μια παλιά συμπεριφορά που αντικαταστάθηκε με μια καινούργια, είτε να δείξουμε τις καταστροφικές συνέπειες που έχει μια "μοντέρνα" συμπεριφορά. Πολλές φορές ερχόμαστε σε σύγκρουση με το κοινό, αλλά προσπαθούμε να τους υπενθυμίσουμε κάτι το ξεχασμένο. Με αυτήν την έννοια απαντώ: Ναι, οι μεγάλοι πρέπει να μάθουν από την αρχή ορισμένες συμπεριφορές, λειτουργώντας τη μνήμη τους και να ξαναθυμηθούν τι είχαν και τι χάνουν...

«Π»: Από τις παραστάσεις για παιδιά που δίνει το Θέατρο ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ διαπιστώνετε ότι οι γονείς παρακινούν τα παιδιά τους να τις παρακολουθήσουν; Υπάρχει γενικότερα ενδιαφέρον;

Αντώνης Διαμαντής: Ναι οι γονείς παρακινούν τα παιδιά τους να βλέπουν θέατρο. Το θέμα είναι το μετά. Γίνεται κάποια συζήτηση μαζί τους, τους μιλάνε και προσπαθούν να τους εξηγήσουν κάποια πράγματα; Η παράσταση είναι ένα ερέθισμα, δυνατό μεν αλλά μόνο ερέθισμα που πρέπει να καλλιεργηθεί στο σπίτι και στο σχολείο. Από μεριάς μας οι Καλλιτέχνες του Θεάτρου πρέπει να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς απέναντι στο κοινό αυτό των παιδιών . Το λέω γιατί βλέπω παραστάσεις που έρχονται στην πόλη μας τώρα το καλοκαίρι από την Αθήνα και ο κόσμος γεμίζει ασφυκτικά τα ανοικτά θέατρα λες και την ποιότητα την διεκδικούν -εκ των προτέρων-πάντα οι "άλλοι" .Οι γονείς πρέπει να σκεφτούν τι θα θέλανε οι ίδιοι να πουν στα παιδιά τους, τι θα θέλανε τα παιδιά τους να εκφράσουν και αν μια θεατρική παράσταση τους βοηθάει σε αυτό.