Κυριακή 9 Αυγούστου 2009 και ώρα 8 το πρωί μαζευτήκαμε μπροστά στο Αρχαιολογικό Μουσείο για την προγραμματισμένη εξόρμηση. Η διαδρομή μας σήμερα ήταν: Ηράκλειο-Μοίρες-Μονή Οδηγήτριας-Μάρτσαλος ή Μάρτσαλο.

Μια όμορφη διαδρομή, στο νοτιοδυτικό άκρο του νομού μας. Η συμμετοχή των φίλων της φύσης ήταν πολυπληθής. Μάλιστα υπήρχε και “πολυχρωμία” στους συμμετέχοντες. Είχαμε αρκετά παιδιά και αρκετούς (σχεδόν 10) ξένους, οι οποίοι απολαύσανε την εκδρομή μας.

Γύρω στις 10π.μ. φτάσαμε στην Ι.Μ. Οδηγήτριας. Ιδρύθηκε τον 14ο αιώνα. Βρίσκεται πάνω στον ορεινό όγκο των Αστερουσίων Ορέων στα νότια του Ν. Ηρακλείου. Από μακριά θυμίζει κάστρο και όχι Μονή. Και βέβαια ήταν και κάστρο αφού τον 16ο αι. ήταν η μόνη άμυνα εναντίον των πάσης φύσεως εχθρών (ληστών, Τούρκων λπ).

Γνωστός είναι ο Ξωπατέρας ή Ξέπαπας που έγινε θρύλος και αγωνίστηκε με άλλους Κρητικούς επαναστάτες όπως τον Κόρακα, Μαλικούτη, Μαστραχά, Ρωμανό, Σκουντή κλπ. εναντίον των Τούρκων. Η δραστηριότητα της Μονής εναντίον των Τούρκων είχε σαν αποτέλεσμα να εξαγριώσει τους Τούρκους οι οποίοι προέβησαν σε εκτεταμένες καταστροφές και βιαιότητες.

Τα χρόνια της γερμανικής κατοχής το Μοναστήρι αντιμετώπισε ξανά την έχθρα των κατακτητών επειδή περιέθαλπε και φρόντιζε αντάρτες. Σήμερα στην Ι.Μ. Οδηγήτριας εγκαταβιούν δύο μοναχοί: ο ιερομόναχος και ηγούμενος Παρθένιος Βουλγαράκης και ο ιερομόναχος Ευτυχιανός Σηφάκης.

Εδώ μας άφησε το λεωφορείο και ξεκινήσαμε το περπάτημά μας σε χωματόδρομο. Το αεράκι που φυσούσε ευεργετικό για εμάς. Αφού τελείωσε αυτό το κομμάτι της διαδρομής, μπήκαμε στο φαράγγι του Μάρτσαλου που βρίσκεται ανάμεσα στο κεφάλι (ακρωτήριο Λίθινο) και το Αγιοφάραγγο. Είναι μικρό, περίπου δυο χιλιόμετρα. Ομως είναι όμορφο και παρουσιάζει ενδιαφέρον για πολλούς λόγους.

Είναι πράσινο για τα δεδομένα της περιοχής. Ελιές, πικροδάφνες, σκίνα, ευκάλυπτοι και φοίνικες! Μπορώ να πω ότι είναι το στοιχείο που ομορφαίνει το φαράγγι. Μια συστάδα από φοίνικες σε συνδυασμό με τα τοιχώματα του φαραγγιού έτσι όπως είναι διαβρωμένα και χωμάτινα παραπέμπει σε τοπία ξένα προς τη φυσιογνωμία της κρητικής φύσης. Στην αρχή του φαραγγιού υπάρχει μέσα σ’ ένα μεγάλο βράχο ένας σπηλαιώδης ναός ο οποίος εκτιμάται ότι στην περίοδο των διωγμών χρησιμοποιήθηκε σαν κατακόμβη εκκλησία. Η εκκλησία αυτή για κάποιο λόγο εγκαταλείφθηκε, ενώ η είσοδος και ο τρούλος της είχαν σκεπαστεί από βράχους λόγω κατολισθήσεων. Στα μέσα του 19ου αιώνα ένας από τους βοσκούς της Ι.Μ. Οδηγήτριας ονόματι Λαμπάκης ανακαλύπτει τυχαία το ναό, ψάχνοντας μέσα στις πέτρες το σουβλί που έραβε τα στιβάνια του.

Εδώ κάναμε μια στάση για να απολαύσουμε τη θέα του φαραγγιού, να μπούμε στο ναό και να ξεκουραστούμε. Αφού ξεκουραστήκαμε, συνεχίσαμε την πορεία μας και σε είκοσι περίπου λεπτά φτάσαμε σ’ ένα μικρό αλλά όμορφο λιμανάκι. Αλλωστε σε αυτό το γεγονός οφείλει η περιοχή το όνομά της αφού στην αρχαία Λατινική γλώσσα “Μάρτσαλο” σημαίνει καλό λιμάνι. Ηταν ένα από τα σπουδαιότερα λιμάνια των Μινωικών χρόνων, όπως μαρτυρούν και οι αρχαιολογικές ανασκαφές που έφεραν στο φως ένα λιμενικό οικισμό που χρονολογείται το 1800-1600 π.Χ.

Η παραλία είναι μικρή, έχει όμως δέντρα που απλώνουν τις ρίζες τους μέχρι τη θάλασσα και μας χάρισαν τη σκιά τους. Η θάλασσα φανταστική, πεντακάθαρη και δροσερή. Στη μύτη του όρμου, όσοι κολυμπήσαμε μακρύτερα από τον όρμο, είχαμε την τύχη να δούμε μια πανέμορφη σπηλιά με πολύχρωμα νερά που μας εντυπωσίασαν και μας κράτησαν αρκετή ώρα κοντά τους. Η θάλασσα εδώ βάθαινε αρκετά και σε κάποια σημεία το νερό ήταν αρκετά παγωμένο.

Ανατολικότερα της σπηλιάς, υπήρχαν πλακούρες που μπορούσε κάποιος να καθίσει εκεί, να ξεκουραστεί και να χαλαρώσει. Και μόνο αυτή η όμορφη σπηλιά με τα υπέροχα χρώματα είναι λόγος για να πάει κάποιος στο Μάρτσαλο.

Κατά τις τέσσερις ξεκινήσαμε για την επιστροφή. Λίγο κουρασμένοι κάποιοι, αφού και η ζέστη τέτοια ώρα είναι αρκετή. Τελικά τα καταφέραμε να είμαστε έγκαιρα στην Ι.Μ. Οδηγήτριας. Εδώ τελείωνε το περπάτημά μας. Μπήκαμε στο λεωφορείο για την επιστροφή. Στο χωριό Σίβα σταματήσαμε για λίγο. Είναι πολύ όμορφο χωριό, αλλά δυστυχώς δεν είχαμε το χρόνο που χρειάζεται για να το περπατήσουμε χαλαρά, να βγάλουμε φωτογραφίες και να απολαύσουμε τις νοστιμιές στα όμορφα ταβερνάκια που έχει. Πάντως πήραμε μια ανάσα, άλλοι ήπιαν ρακές, άλλοι καφέ, άλλοι πρόλαβαν και να φάνε φαγητό. Από εκεί ξεκινήσαμε για Ηράκλειο κατά τις 7.30μ.μ. Γύρω στις εννιά ήμασταν στα σπίτια μας. Ελπίζω να πέρασαν όλοι καλά και να επαναλάβουμε την εκδρομή είτε άνοιξη είτε καλοκαίρι!

Πληροφορίες-εγγραφές στα γραφεία του Συλλόγου μας από Δευτέρα-Πέμπτη 20.30-22.30. Τηλ. 2810 227609.

Κείμενο-αρχηγός: Ελένη Μπιτσάκη

Φωτογραφίες: Ζαχαρίας Αγγουράκης