Τα «Φιλόξενα Χωριά» και τους πολιτιστικούς συλλόγους από τις περιοχές που περιέθαλψαν τους Ανωγειανούς πρόσφυγες του Ολοκαυτώματος τίμησε την Δευτέρα ο Δήμος Ανωγείων, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την 65η επέτειο του 3ου Ολοκαυτώματος των Ανωγείων.

Στην εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο «Νίκος Ξυλούρης», έγινε προβολή της ταινίας λόγου 45 λεπτών με τίτλο «Φιλόξενα χωριά» (13 Αυγούστου 1944). Η ταινία είναι σκηνοθεσίας και σεναρίου Λευτέρη Χαρωνίτη και παραγωγής του δήμου.

Στα γεγονότα του Ολοκαυτώματος αναφέρθηκε ο δήμαρχος Ανωγείων, Σωκράτης Κεφαλογιάννης, κατά την ομιλία του στην εκδήλωση. «Τότε φάνηκε το ψυχικό σθένος και το ηθικό μεγαλείο των Μυλοποταμίτικων, Μαλεβυζιώτικων και Μοναφατσιώτικων χωριών αλλά και των κατοίκων του Ρεθύμνου του Ηρακλείου και άλλων περιοχών και μοναστηριών όπου πήγαν Ανωγειανοί πρόσφυγες», τόνισε. Ο κ. Κεφαλογιάννης περιέγραψε πως «οι Άνθρωποι άνοιξαν όχι μόνο τα σπίτια τους αλλά και την καρδιά τους και στέγασαν, τάισαν, πότισαν και έντυσαν τους προγόνους μας.Ο καθένας πρόσφερε ό,τι είχε και ό,τι μπορούσε από το υστέρημα του. Η αλληλεγγύη και η φιλοξενία που έδειξαν οι κάτοικοι όλων των χωριών υπήρξε πρωτοφανής για το μέγεθος της συμφοράς. Μαρτυρούνται πράξεις ασύγκριτου ηθικού, ανθρώπινου πλούτου. Ό,τι είχε το τσικάλι το μοιράστηκαν, έκοψαν στην μέση το ψωμί, έντυσαν και υπόδησαν”.

Δωμάτια που περίσσευαν, κατώγια, στάβλοι που καθαρίστηκαν, σχολεία, αποθήκες, εκκλησίες και μοναστήρια έγιναν χώροι προσωρινής ή μονιμότερης καταλαγής και παρηγοριάς των αναξιοπαθούντων Ανωγειανών.

Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους στήριξαν τους προγόνους μας όχι μόνο εκείνες τις δύσκολες ώρες αλλά και μέχρι να μπορέσουν να γυρίσουν πίσω και μέσα στα χαλάσματα του χωριού τους να ξανακτίσουν ένα δωματιάκι και να ξαναρχίσουν τις προσπάθειες για να ορθοποδήσουν».