Τελετή μνήμης και τιμής για τη Μάχη στο Σφακάκι διοργάνωσε πριν από λίγες μέρες στα Ανώγεια η Δημοτική Αρχή, αποδεχόμενη ομόφωνα πρόταση του Συμβούλου κ. Γιώργη Ρούλιου.
Τρεις επιζώντες, οι συγγενείς τους καθώς και δεκάδες Ανωγειανοί συγκεντρώθηκαν στο χώρο που δόθηκε η Μάχη
Οι επιζώντες κκ. Χαραλάμπης Φρυσάλης, Μανόλης Νταγιαντάς και Λευτέρης Αεράκης (Νταρολευτέρης), φανερά συγκινημένοι ξανάζησαν νοερά τα γεγονότα της ημέρας εκείνης.
Στη συνέχεια οι συγκεντρωμένοι μετέβησαν στο συνοικισμό Μετόχι και αποκάλυψαν πλάκα με την ονομασία της Νέας Περιφερειακής Οδού που καταλήγει στο Κέντρο Υγείας . Η Οδός θα ονομάζεται στο εξής Οδός Η μάχη στο Σφακάκι.
Το βράδυ στην Πλατεία Αρμί που βρίσκεται μπροστά στο Δημαρχείο, το χωριό ολόκληρο συνέρευσε να τιμήσει τους επιζώντες πρωταγωνιστές, αλλά και αυτούς που έχουν φύγει από τη ζωή. Τον πανηγυρικό εκφώνησε ο δάσκαλος κ. Οδυσσέας Βρέντζος που αναφέρθηκε στην παλλαϊκή αντίσταση των Κρητικών κατά του Γερμανού κατακτητή και ιδιαίτερα στην καθολική αντίσταση των ανωγειανών που είχε σαν αποτέλεσμα να καταστραφεί το χωριό από τους κατακτητές στις 13 Αυγούστου. Προβλήθηκε εξαιρετικής αισθητικής ταινία του σκηνοθέτη Λευτέρη Χαρωνίτη σχετική με το γεγονός. Ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα.
Υπενθυμίζεται ότι στις 7 Αυγούστου 1944, ο Γερμανός λοχίας των SS Γιόζεφ Ολενχάουερ, γνωστός σαν Σήφης συνοδευόμενος από ομάδα γερμανών και ιταλών στρατιωτών, θα έρθει στα Ανώγεια από το γειτονικό χωριό Γενί-Γκαβέ που είχε την έδρα του και θα συλλάβει 98 γυναικόπαιδα με σκοπό να τα μεταφέρει στο Ρέθυμνο και από εκεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Γερμανίας. Η ομάδα του ΕΛΑΣ Ανωγείων που παρακολουθεί από τους γύρω λόφους θα αιφνιδιάσει με την τόλμη της τον περιβόητο Σήφη και την ομάδα του και θα ελευθερώσουν από τα χέρια τους τα γυναικόπαιδα. Οι γερμανοϊταλοί σκοτώνονται ή αιχμαλωτίζονται. Κανείς από τους αντάρτες και τους ομήρους δεν θα τραυματιστεί. Ο αιφνιδιασμός υπήρξε απόλυτος και η επιχείρηση κρίθηκε από τις πιο επιτυχημένες του Β Παγκοσμίου Πολέμου.
Η διαταγή για την καταστροφή των Ανωγείων
Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρο της αγγλικής κατασκοπείας εν Κρήτη και επειδή οι ανωγειανοί εξετέλεσαν τον φόνο του λοχίου φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ' αυτών φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον Στρατηγόν Φον Κράιπερ χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διαμετακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσωμεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.
Χανιά 13 Αυγούστου 1944
Ο Στρατηγός Διοικητής Φρουρίου Κρήτης
Χάινριχ ΜΥΛΛΕΡ

