
Δεκάδες αρχαία ελαιόδεντρα έχουν ήδη εντοπίσει οι πολιτιστικοί σύλλογοι της Κρήτης που μετέχουν στην πρωτοβουλία για τη διάσωση του αρχαίου και του ιστορικού ελαιώνα του νησιού.
Όπως είναι γνωστό, οι πολιτιστικοί σύλλογοι έχουν αρχίσει να συνεργάζονται από τον περασμένο Απρίλιο, διαρκώς αυξάνεται ο αριθμός των συμμετοχών, σε μία επίπονη διαδικασία σωτηρίας και ανάδειξης των αρχαίων ελαιόδεντρων της Κρήτης, που αποτελούν μέρος του πολιτισμού του νησιού, της ιστορίας και του περιβάλλοντος του. Ο καθένας πολιτιστικός σύλλογος, εντοπίζει και καταγράφει τα ελαιόδεντρα που υπάρχουν στην Κρήτη. Ενημερώνονται οι ιδιοκτήτες τους για τη ιδιαιτέρως μεγάλη αξία που αυτά τα δέντρα έχουν και συγκεντρώνονται τα στοιχεία ώστε μέχρι το καλοκαίρι του 2009, να δημιουργηθεί ένας χάρτης αρχαίων ελαιόδεντρων της Κρήτης.
Ήδη, μέσα σε διάστημα 3-4 μηνών οι πολιτιστικοί σύλλογοι έχουν εντοπίσει αρκετά δέντρα, ορισμένα εκ των οποίων παρουσιάζει στο σημερινό δημοσίευμα της η «Π».
Οι πολιτιστικοί σύλλογοι υποστηρίζονται επιστημονικά από το ΤΕΙ Κρήτης. Επίσης, την υποστήριξη του έχει εκφράσει ο μεγάλος μουσικοσυνθέτης Μίκης Θεοδωράκης. Η ανάγκη που οδήγησε τους πολιτιστικούς συλλόγους του Κρήτης να αναλάβουν αυτή την πρωτοβουλία, ήταν της σωτηρίας των αρχαίων ελαιόδεντρων του νησιού από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως δημόσια και ιδιωτικά έργα. Μέχρι τώρα τα δέντρα αυτά εκριζώνονταν και ρίχνονταν στη φωτιά, ως…καυσόξυλα. Οι πολιτιστικοί σύλλογοι ευελπιστούν στην ευαισθητοποίηση του κόσμου ώστε να παραμείνουν τα δέντρα στον τόπο τους. Και σε περίπτωση που δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί η εκρίζωση, να γίνεται επαναφύτευση, ώστε να δημιουργηθούν στην Κρήτη «πάρκα» αρχαίων ελιών.
Η πρωτοβουλία αυτή ξεκίνησε στα τέλη του περασμένου Μαρτίου από τον πολιτιστικό σύλλογο Βενεράτου και στη συνέχεια «αγκαλιάστηκε» από δεκάδες πολιτιστικούς συλλόγους της Κρήτης, πολλοί εκ των οποίων είχαν ήδη αναπτύξει ανάλογες δραστηριότητες. Τώρα φαίνεται να συγκινεί πολλούς πολίτες εκτός και εντός Κρήτης, καθώς και τον καλλιτεχνικό κόσμο.
Στην είσοδο των Κουρούτων
Ένα από τα μεγαλύτερα αρχαία ελαιόδεντρα της Κρήτης βρίσκεται αναμφίβολα στην είσοδο του χωριού Κουρούτες της περιοχής Αμαρίου Ρεθύμνης. Η περίμετρος του έχει μετρηθεί στα 22 μέτρα! Ο κορμός του δημιουργεί μια «σπηλιά» όπου μπαίνουν με μεγάλη άνεση τουλάχιστον 10 άνθρωποι. Είναι σαφέστατα ένα από τα μνημειακά ελαιόδεντρα της Κρήτης το οποίο εντόπισαν οι πολιτιστικοί σύλλογοι.
Στην Αυγενική
Ιστορική είναι αναμφίβολα η ελιά που βρίσκεται στην Αυγενική, δήμου Παλιανής, ιδιοκτησίας των αδελφών Θεόδωρου και Αντώνη Λαγουδάκη. Η περίμετρος της ελιάς φθάνει τα 13 μέτρα! Στην περιοχή βρισκόταν αποθήκη πυρομαχικών επί γερμανικής κατοχής. Όταν έφυγαν οι Γερμανοί κατακτητές έβαλαν φωτιά στην αποθήκη και η ελιά «πυρπολήθηκε» σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες της. Κι όμως το δέντρο ζει ακόμα και αποδίδει καρπούς στα αδέλφια Λαγουδάκη. Η ηλικία του ανέρχεται σε αρκετές εκατοντάδες χρόνια.
Στην Κάντανο
Τα είκοσι μέτρα φθάνει η περίμετρος της ελιάς που εντόπισαν οι πολιτιστικοί σύλλογοι σε αγροτική περιοχή του Κακοδικίου δήμου Καντάνου, στο νομό Χανίων. Πρόκειται σαφέστατα για μία αρχαία ελιά, που ανήκει στον κ. Φρ. Φραντζεσκάκη, κάτοικο Κακοδικίου. Στη συνάντηση που πραγματοποίησαν οι πολιτιστικοί σύλλογοι της Κρήτης στις 2 Αυγούστου δημιούργησαν συμβολικά μία ασπίδα προστασίας γύρω από την αρχαία ελιά, μαζί με τους επιστήμονες του ΤΕΙ.
Στις Βρύσες
Στο χωριό Βρύσες του Αμαρίου Ρεθύμνης βρέθηκε μία εκπληκτική ελιά περιμέτρου 14 μέτρων. Η επίσκεψη των εκπροσώπων πολιτιστικών συλλόγων έγινε στις 17 Μαΐου και όλοι έμειναν έκπληκτοι από το θαυμάσιο αυτό ελαιόδεντρο που είναι όλο ζωή! Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για αρχαία ελιά, σύμφωνα με εξειδικευμένους επιστήμονες.
Στο Βενεράτο
Μια ελιά η ηλικία της οποίας, σύμφωνα με τους επιστήμονες ξεπερνά τα 1.000 χρόνια βρίσκεται στο Βενεράτο. Η περίμετρος της είναι τουλάχιστον 10 μέτρα, μετρημένη σε απόσταση από το έδαφος περίπου 40 εκατοστών. Το ανάγλυφο του κορμού της είναι θαυμάσιο και βρίσκεται στην αγροτική περιοχή «Ρεμιδοχώρι» κοντά στην Ιερά Μονή Παλιανής.
Στη Βιάννο
Η Βιάννος είναι μία από τις κατεξοχήν ελαιοκομικές περιοχές της Κρήτης. Εκεί υπάρχουν πολλά μνημειακά ελαιόδεντρα. Οι εκπρόσωποι των πολιτιστικών συλλόγων και οι καθηγητές του ΤΕΙ εντόπισαν μερικά από αυτά κατά την επίσκεψη τους στις 5 Ιουλίου. Ένα από τα μνημειακά ελαιόδεντρα της Βιάννου έχει περίμετρο 12 μέτρων, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των εκπροσώπων πολιτιστικών συλλόγων.
Η Βιάννος είναι μία από τις κατεξοχήν ελαιοκομικές περιοχές της Κρήτης. Εκεί υπάρχουν πολλά μνημειακά ελαιόδεντρα. Οι εκπρόσωποι των πολιτιστικών συλλόγων και οι καθηγητές του ΤΕΙ εντόπισαν μερικά από αυτά κατά την επίσκεψη τους στις 5 Ιουλίου. Ένα από τα μνημειακά ελαιόδεντρα της Βιάννου έχει περίμετρο 12 μέτρων, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των εκπροσώπων πολιτιστικών συλλόγων.
Στην περιοχή Μπαλί
Ένα από τα πιο επιβλητικά ελαιόδεντρα βρίσκεται στην περιοχή Μπαλί του νομού Ρεθύμνου, κοντά στο μοναστήρι του Άη Γιάννη και είναι ιδιοκτησίας του κ. Στέλιου Συνολάκη. Είναι ένα πανύψηλο δέντρο που χρειάζονται πάνω από 15 άνθρωποι για να το αγκαλιάσουν. Οι ρίζες του έχουν γίνει ένα με το βράχο και η σκιά του αρκεί για να δροσίσει δεκάδες ανθρώπους. Ο ιδιοκτήτης του είναι περήφανος για αυτό το ελαιόδεντρο, το οποίο προσέχει και περιποιείται.

