Μια φωτογραφία από το μικρασιατικό μέτωπο, λίγο πριν την καταστροφή του 1922, φιλοξενούμε σήμερα. Οι τρεις από τους φαντάρους που απεικονίζονται είναι Κρητικοί και υποθέτομε ότι και οι άλλοι δύο θα πρέπει να είναι επίσης από το νησί, καθώς είναι φυσικό η παρέα της μονάδας να είχε κοινή καταγωγή.
Η φωτογραφία τραβήχτηκε στην Προύσα το 1922, όπως αναφέρει και το πρόχειρο «σκηνικό» που διακρίνεται πίσω από τους φαντάρους. Aνήκει στο αρχείο του κ. Κώστα Κεφαλάκη, από τα Πραιτώρια, ο οποίος την παραχώρησε προς δημοσίευση μαζί με τις πληροφορίες κυρίως για τον πρόγονό του Ιωάννη Γεωργίου Κεφαλάκη, που είναι ο μεσαίος από τους τρεις όρθιους.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του κ. Κεφαλάκη, όρθιος αριστερά είναι ο Μιχαήλ Σουλτάτος από το Χαράκι, τον οποίο ταυτοποίησε πριν μερικά χρόνια σε μια συνάντηση με το γιό του Λευτέρη. Επίσης ο αριστερά καθήμενος πιθανότατα είναι ο Γεώργιος Μακρυδάκης από τον Κρουσώνα. Δεν έχουν αναγνωριστεί ο όρθιος δεξιά και ο καθήμενος δεξιά.
Ο Ιωάννης Γεωργίου Κεφαλάκης γεννήθηκε το 1899 και πέθανε το 1963. σε ηλικία 17 ετών κατετάγη εθελοντής στις δυνάμεις του κινήματος της Εθνικής Αμύνης του Ελευθερίου Βενιζέλου, στηρίζοντας την κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης. Ίσως στην απόφασή του αυτή να επηρεάστηκε από το θείο του δικηγόρο Εμμανουήλ Γεωργίου Κρουσταλάκη, από το Ασήμι, που έφερε το βαθμό του εκατόνταρχου στο μακεδονικό αγώνα. Την περίοδο 1917-18 πολέμησε στο μακεδονικό μέτωπο εναντίον των Γερμανοβουλγάρων στην περιοχή της Δοϊράνης και αλλού.
Μάς γράφει σχετικά ο κ. Κώστας Κεφαλάκης: “... Εσίμωνε στα βουλγάρικα αμπρί και τως επετούσε μέσα χεροβομβίδες!!!”, ομολογούσε την αποφασιστικότητά του για δεκαετίες ο συμπολεμιστής του Μιχαήλ Γεωργίου Μωραϊτάκης από το χωριό των Κεφαλάδων ή Κεφαλάδος Ηρακλείου.
Τελειώνοντας ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος το 8ο Σύνταγμα της Μεραρχίας Κρήτης όπου ανήκε ο Ι. Κεφαλάκης, μεταφέρεται από τη Μακεδονία στη Σμύρνη, οχτώ ακριβώς μέρες μετά την ιστορική απόβαση της 2ας Μαΐου 1919. Είναι η δεύτερη ελληνική δύναμη που αποβιβάζεται στην Ιωνική Πρωτοπολιτεία (Παντελής Πρινιωτάκης-Ατομικόν ημερολόγιον-Μικρά Ασία 1919-1922, σελ. 23, ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ). Ανάμεσα και ο Γιάννης. Εζησε τα γεγονότα της κατάληψης του Αϊδινίου προς το νότο και της Περγάμου, τα δραματικά, προς τα βόρεια. Ακολούθησε η προέλασε στο Αδραμύτι και η νικηφόρα επέλαση στην Προύσα. Στην περιοχή της έζησε το μεγαλύτερο χρόνο από την παραμονή του στο Μικρασιατικό μέτωπο.
Με την επελθούσα πολιτειακή αλλαγή, της 1ης Νοεμβρίου 1920, οι Κρητικοί, για ευνόητους λόγους, σκορπίζονται και τοποθετούνται στις ανασυγκροτημένες Μεραρχίες. Ο Γιάννης ανήκει πλέον στο 45ο Σύνταγμα της Ενδεκάτης Μεραρχίας. Αγωνίζεται μαζί της στην Κουτάχεια, στο Εσκή Σεχήρ...
Στην κατάρρευση του μετώπου η Μεραρχία του, η ατυχής όπως ονομάστηκε, συλλαμβάνεται σχεδόν με όλους τους άνδρες της αιχμάλωτη, στα Μουδανιά Προποντίσας. Είναι η 30η Αυγούστου του 1922. Μπορούσε να είχε φύγει ανενόχλητη... αλλά... Ενα από τα πολλά σφάλματα της τότε πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας, το δραματικότερο του μεράρχου Κλαδά!... Στη σύλληψή τους “αφήνεται νεκρός” από τους υποκοπάνους των Τούρκων, όταν του βρήκαν κάτιτι το τουρκικό (ένα χαϊμαλί), που το είχε κρύψει στο εσωτερικό του αμπεχώνου του. Θα το έφερνε ενθύμιο στην Ελλάδα... Το αίμα του, που πετάχτηκε από τ’ αυτιά του, πήρε μαζί του και την ακοή του για πάντα... Κρατείται αιχμάλωτος κατ’ αρχή στην Προύσα και μετά στο χωριό Κιουπλιά-Κιοπλού στα τούρκικα-εννενήντα περίπου χιλιόμετρα ΝΑ της προαναφερθείσας πόλης. Οι σύντροφοί του αποδεκατίζονται... Το κρύο, η γύμνια, η πείνα, η ασθένεια... Ο ίδιος νοσεί από τύφο μα τα καταφέρνει... Απελευθερώνεται με τους εναπομείναντες αιχμαλώτους του Κιοπλού με την εφαρμογή της συνθήκης της Λωζάνης, το καλοκαίρι του 1923.
Πολέμησε έξι χρόνια χωρίς μια μέρα άδεια και έζησε αιχμάλωτος ένα. Ποτέ του δεν παραπονέθηκε... Πέθανε με το τραγούδι... “Βενιζέλε μας πατέρα της Ελλάδος...” στα χείλη και εκείνο το άλλο... Στίχο του συγκράτησαν τα παιδικά αυτιά...”Αν πεθάνω μες στη μάχη του πολέ-πολέμου τη φωθιά...” Μήπως το ξέρει κανείς αναγνώστης ολόκληρο; Με ενδιαφέρει πολύ”.
Τέλος ο κ. Κεφαλάκης παρακαλεί όποιον αναγνώστη είχε συγγενή στην 11η Μεραρχία να επικοινωνήσει μαζί του στο τηλέφωνο 6948480625.

