Αρχηγός εκδρομής-κείμενο: Μιχάλης Λυρατζάκης
Φωτογραφίες: Αρια Χατζηβασίλη-Χρήστος Οικονομάκης
Για 14η συνεχόμενη χρονιά, ο Ορειβατικός Σύλλογος Ηρακλείου πραγματοποίησε το Σάββατο 27 και την Κυριακή 28 Ιουνίου, διάσχιση στο καταπράσινο φαράγγι της Αγίας Ειρήνης και της Αρχαίας Λισσού.
Προορισμός μας ο νομός Χανίων (είχε την τιμητική του τον Ιούνιο στο πρόγραμμά μας) πάντοτε δελεαστικός για τους ορειβάτες. Συνυπάρχουν εδώ ψηλές κορυφές, πανέμορφα φαράγγια, μονοπάτια και παραλίες.
Στην παραλία της Γεωργιούπολης δίπλα στο ποτάμι, απολαμβάνουμε τη δροσιά και παίρνουμε τις τελευταίες προμήθειες. Περνάμε από τα πορτοκαλοχώρια, τον Φουρνέ και ανηφορίζουμε προς τον Ομαλό αφού διασχίζοντας τους Λάκκους και αφήνουμε αριστερά μας τη γνωστή μας και πολυτραγουδισμένη “Στράτα τω Μουσούρω”. Μπαίνοντας στο οροπέδιο μας καλωσορίζουν ο Βολακιάς, ο Γκίγκιλος και το Ψηλάφι, οι κυριότεροι ψηλοί όγκοι της περιοχής. Μικρή στάση εδώ και συνεχίζουμε προς το Ξυλόσκαλο. Ακολουθούμε πορεία δεξιά και φτάνουμε στο Σελινιώτικο Πόρο του Ομαλού. Από το χειμώνα έχει μείνει μια μικρή λίμνη και γύρω στο γρασίδι της αναπαύονται τα πρόβατα.
Ακολουθούμε το παλαιό μονοπάτι που ένωνε και ενώνει και σήμερα τα χωριά του Σελίνου με τον Ομαλό. Διατηρείται σε άριστη κατάσταση, είναι καλοκατασκευασμένο και αποτελούσε μέρος της “Βασιλικής στράτας” (Εθνική οδός της εποχής της Κρητικής Πολιτείας).
Η θέα από εδώ ψηλά προς το φαράγγι και προς τα βουνά του Σελίνου είναι καταπληκτική. Στη διασταύρωση εγκαταλλείπουμε τη “Βασιλική στράτα” και συνεχίζουμε την πορεία μας προς τη “Φυγού”, το πέρασμα που χρησιμοποιούσαν οι επαναστάστες το 1700 και 1800 για να επικοινωνούν με τα χωριά του Σελίνου.
Απολαμβάνουμε τη διαδρομή μας σ’ ένα υπέροχο τοπίο με πανύψηλα πεύκα και κυπαρίσσια, που μοσχομυρίζει από τα θαυματουργά βότανα της κρητικής γης. Εδώ μόνο συναντάμε ένα άλλο είδος φασκόμηλου με γαλαζοπράσινα άνθη που οι συστάδες του δίνουν ένα διαφορετικό χρωματικό τόνο στο φαράγγι.
Φτάνουμε στην κοίτη του φαραγγιού που έχει μήκος 8 χιλιόμετρα και το ύψος των τοιχωμάτων φτάνει τα 450-500 μέτρα. Το 1866 το φαράγγι αποτέλεσε καταφύγιο για τα γυναικόπεδα της περιοχής. Περνάμε τη “χoιροσπηλιά” και την εγκαταλειμμένη γειτονιά: “πολλά σπιτάκια”. Εντύπωση προκαλεί το υπόσκαφο “ψυγείο” της εποχής κάτω από το σπίτι. Εδώ φύλαγαν τα τρόφιμα και στο βάθος τα τυριά: Στην παρακείμενη δεξαμενή κάνουμε στάση για ξεκούραση. Δίπλα βρίσκεται ο “εκκλησιόσχημος βράχος” του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου.
Συνεχίζουμε την πορεία μας τώρα στην κοίτη του φαραγγιού κάτω από την σκιά των καταπράσινων πλατάνων. Μας παρασύρουν οι χρωματικές εναλλαγές από τα πλατάνια, τις κατακόκκινες πικροδάφνες και τα άνθη ευωδιαστού φασκόμηλου. Μαγευόμαστε από τους ήχους της φύσης, το θρόισμα των φύλλων και το κελάηδημα των πουλιών. Το τοπίο και οι εικόνες εναλλάσσονται. Τι ομορφιά, τι χρώματα. Η φροντίδα του Δήμου Ανατολικού Σελίνου, στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει το φαράγγι, είναι εμφανής. Νερό σε όλες τις βρύσες, δροσερό και άφθονο, καλαίσθητα τραπέζια και καθίσματα. Εντύπωση προκαλούν οι κάδοι για τα απορρίμματα και οι πεντακάθαρες τουαλέτες.
Υποχρέωση όλων μας να τα διατηρήσουμε καθαρά. Στα πανύψηλα τοιχώματα του φαραγγιού φύεται άφθονος δίκταμος, στα σημεία όμως που δεν τον φτάνει ανθρώπου χέρι. Στα σκιερά του σημεία απολαμβάνουμε την ηρεμία της φύσης και ακούμε το ρυθμικό κελάηδημα του αηδονιού.
Η νεολαία μας, η Δανάη, ο Νηρέας, η Νεφέλη, αναρριχώνται πάνω στους υπέροχους κορμούς των δένδρων. Απολαμβάνουν με το δικό τους τρόπο τη φύση και νιώθουν υπέροχα. Κάθε φορά που το διασχίζεις, ανακαλύπτεις καινούργιους θησαυρούς, πραγματικά έργα τέχνης, το σμίξιμο των δένδρων με τις πέτρες. Ο μεγαλύτερος καλλιτέχνης όλων των εποχών, Η ΦΥΣΗ. Είναι ένα πανέμορφο φαράγγι με καλά διαμορφωμένο μονοπάτι, φιλικό προς τον ορειβάτη και αυτόματα ανταγωνίζεται το φαράγγι της Σαμαριάς.
Το απόγευμα απολαύσαμε το μπάνιο μας κάτω από τον συννεφιασμένο αλλά πανέμορφο ουρανό της Σούγιας.
Από εδώ διακρίνουμε στα ανατολικά το ύψωμα με το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία που θα το επισκεφθούμε σε μελλοντική εξόρμησή μας.
Την Κυριακή το πρωί, πολύ πρωί, για να αποφύγουμε τη ζέστη και τον ήλιο, ξεκινήσαμε από το λιμανάκι της Σούγιας για την Παλαιόχωρα ακολουθώντας το Ε4. Περπατάμε στο σκιερό μονοπάτι γεμάτο πεύκα μέσα στο φαράγγι της Λισσού που οδηγεί στην ομώνυμη αρχαία πόλη. Τα πανύψηλα και πολύχρωμα τοιχώματά του προκαλούν δέος με τους σχηματισμούς τους. Με αργό περπάτημα ανεβήκαμε την απότομη κλίση της δυτικής πλευράς του και φτάσαμε στο υψίπεδο πάνω από την Λισσό.
Αγναντεύουμε το Λιβυκό πέλαγος, τον ήλιο που χρυσίζει στη θάλασσα και την απέραντη γαλήνη της νεκρής πόλης κάτω στην κοιλάδα. Απέναντί μας βλέπουμε τους ρωμαϊκούς τάφους και τα δυο εκκλησάκια που είναι κτισμένα από υλικά της αρχαίας πόλης, πάνω στα ερείπια των παλαιοχριστιανικών ναών.
Η Λισσός ήταν ένα από τα επίνεια της Ελύρου και είχε πλουτίσει με το εμπόριο και το ψάρεμα και είχε κόψει χρυσά νομίσματα. Χάρη στο ιαματικό νερό της πηγής της, υπήρξε σημαντικό κέντρο υδροθεραπείας όπου προσέτρεχαν απ’ όλα τα μέρη της Κρήτης για να θεραπευτούν. Υπάρχει ναός του Ασκληπιού δωρικού τύπου, κτισμένος με πολυγωνικές πέτρες από πωρόλιθο. Το δάπεδο του σηκού είναι στρωμένο με μωσαϊκό από λεπτές πολύχρωμες ψηφίδες με εικόνες ζώων. Είχε υδραγωγείο, θέατρο και θέρμες. Ηταν έδρα επισκόπου την Α’ Βυζαντινή περίοδο. Αφού εφοδιαστήκαμε από το ιαματικό νερό της πηγής του Ασκληπιείου, συνεχίζουμε την ανάβαση στο Ε4 πίσω από τα ερείπια του αρχαίου θεάτρου. Και εδώ κυριαρχούν οι μυρωδιές από το θυμάρι και τα βότανα της περιοχής. Οι φίλοι μας που έρχονται για πρώτη φορά και δη από Θεσσαλονίκη, εκστασιάζονται από την υπέροχη κρητική φύση. Η αγριάδα του τοπίου δίπλα στη θάλασσα, οι όγκοι των βουνών πλάι μας, δημιουργούν ένα καταπληκτικό τοπίο. Από το διάσελο αντικρίζουμε την Παλαιόχωρα που δεσπόζει στο κέντρο της απέραντης ακτής. Στο βάθος διακρίνεται στα δυτικά το ακρωτήριο Κριός και στα νότια η Γαύδος και η Γαυδοπούλα.
Το αεράκι μας δροσίζει και οι βουτιές στα νερά του Λιβυκού αναζωογονητικές για να συνεχίσουμε το περπάτημά μας στο δύσβατο και εντελώς άδενδρο τοπίο της ακτογραμμής της νότιας Κρήτης. Στον τελευταίο όρμο Γυαλισκάρι και λίγο πριν ο εμπνευσμένος καλλιτέχνης έχει δημιουργήσει καταπληκτικά έργα με φυσικά υλικά, κορμούς δένδρων και πέτρες. Εντυπωσιάζουν τον ορειβάτη και μας δείχνουν πόσο αρμονική μπορεί να είναι η ανθρώπινη επέμβαση στο τοπίο.
Σ’ αυτή την παραλία καταλήγει το μικρό αλλά εντυπωσιακό φαράγγι των Ανυδρων.
Το απομεσήμερο φτάσαμε στην Παλαιόχωρα. Η γραφικότατη είναι ξεχωριστή. Εχουμε άριστη εναλλαγή του τοπίου, τα βουνά της από Βορρά σμίγουν με τις καταγάλανες ακρογιαλιές και τα ελαιόδενδρα εναλλάσσονται με τους θαλασσόκεδρους και τα αρμυρίκια. Εδώ τερματίζει και η σημερινή πορεία μας στο Ε4 της Νότιας Κρήτης. Ευχόμαστε σε μια άλλη πορεία να συνεχίσουμε μέχρι το Ελαφονήσι και να ολοκληρώσουμε το νότιο τμήμα της Κρήτης.
Μετά από μια στάση στους μαγευτικούς και γεμάτους νερά και πλούσια βλάστηση Αρμένους, επιστρέψαμε στο Ηράκλειο αργά το βράδυ. Οχι απλά ενθουσιασμένοι αλλά ευτυχισμένοι, όπως είπαν οι φίλοι μας από την Βόρειο Ελλάδα.
Την Πέμπτη το βράδυ μαζευτήκαμε στα εντευκτήρια του Συλλόγου και απολαμβάνοντας τη δροσερή ρακή μας είδαμε τις φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από τους καλλιτέχνες φωτογράφους της ομάδας μας.
Την Κυριακή 12 Ιουλίου συνεχίζοντας τις εξορμήσεις μας θα περπατήσουμε στο Κουρταλιώτικο φαράγγι μέσα στα δροσερά νερά και στους καταρράκτες του.
Από τις 17-22 Ιουλίου θα συμμετέχουμε στην Πανελλήνια Ορειβατική Συνάντηση στα Βαρδούσια και θα ορειβατίσουμε στην γύρω περιοχή.
Πληροφορίες-εγγραφές στα γραφεία του Συλλόγου μας Δικαιοσύνης 53 (3ος όροφος) τηλ. 2810 227609 από Δευτέρα-Παρασκευή 20.30-22.30.

