Στα ταμεία υπάρχει εικόνα πλήρους κατάρρευσης.
Για να καλυφθεί η φετινή ταμειακή επάρκειά τους, απαιτούνται πολλαπλάσια εισπρακτικά μέτρα ενώ η χρηματοδότηση του ΙΚΑ από τον προϋπολογισμό για το 2009 θα φθάσει το 2,6 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες του ΙΚΑ “τρέχουν” με ρυθμό της τάξης των 400 εκατομμυρίων ευρώ το μήνα και μέχρι τον Δεκέμβριο εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ επιπλέον.
Για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το ΙΚΑ ευθύνονται δύο βασικοί παράγοντες. Ο πρώτος είναι η καθίζηση των εσόδων του. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του θα έπρεπε να έχει φέτος αύξηση εσόδων της τάξης του 7%-8% και αντί αυτού στο πρώτο τετράμηνο τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι είτε υπάρχει στασιμότητα στα έσοδα, δηλαδή αύξηση 0 ή ακόμα και υστέρηση με ρυθμούς κοντά στο -1% σε σχέση με πέρυσι.
Το 2008 η αύξηση των εσόδων ήταν της τάξης του 6,02% και το 2007 έφτασε το 12,9%. Μια ακόμα ένδειξη της καθίζησης είναι τα οικοδομικά ένσημα, τα οποία έχουν μειωθεί κατά 19,2% λόγω και της μείωσης της οικοδομικής δραστηριότητας.
Ο δεύτερος παράγοντας είναι η εκτόξευση των φαρμακευτικών δαπανών, οι οποίες στο πρώτο τρίμηνο του έτους έτρεχαν με ρυθμό 20%.
Παρόμοια είναι η εικόνα και σε άλλα μεγάλα Ταμεία.
Η πρόσθετη χρηματοδότηση που θα απαιτηθεί για τον Οργανισμό Απασχόλησης Ελεύθερων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ) εκτιμάται ότι μέχρι το τέλος του έτους θα φτάσει τα 800 εκ. ευρώ, ενώ άλλα 800 εκ. ευρώ θα απαιτηθούν για το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων. Οσο δε για τον κλάδο υγείας του ΟΓΑ υπολογίζεται ότι το έλλειμμα μπορεί να αγγίξει ακόμα και το 1,5 δισ. ευρώ.
Η απάντηση της κυβέρνησης μπροστά σε αυτή την εξαθλίωση των Ταμείων είναι για μια ακόμη φορά η περικοπή των παροχών προς τους ασφαλισμένους και το άνοιγμα της πόρτας της κοινωνικής ασφάλισης στον ιδιωτικό τομέα.
Μετά την αποτυχημένη προ ενός έτους ασφαλιστική μεταρρύθμιση με τις ενοποιήσεις των Ταμείων, στο στόχαστρο θα μπουν τώρα κυρίως οι δαπάνες υγείας με δραστικές περικοπές στις εξετάσεις και στην γκάμα φαρμάκων που θα καλύπτουν τα Ταμεία, τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι αναπηρικές συντάξεις.
Μεγάλη αύξηση των δαπανών
Σύμφωνα με τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού, σημείο αναφοράς της νέας ασφαλιστικής μεταρρύθμισης θα είναι ο διαχωρισμός των κλάδων υγείας και σύνταξης των ταμείων. Ο κλάδος υγείας θεωρείται ότι επιβαρύνει σημαντικά αυτή των συντάξεων λόγω των ανεξέλεγκτων δαπανών.
Αυτό συνεπάγεται ότι καθώς οι κλάδοι υγείας όλων των Ταμείων είναι ελλειμματικοί ο διαχωρισμός θα συνοδευτεί και από δραστική περικοπή των παροχών στα φάρμακα και στις εξετάσεις, για τα οποία πλέον οι ασφαλισμένοι θα υποχρεώνονται είτε να πληρώνουν οι ίδιοι είτε να καταφεύγουν σε πρόσθετες ιδιωτικές ασφαλίσεις ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
Μέσα στα σενάρια που εξετάζονται είναι η επαναφορά της λίστας φαρμάκων, αλλά και η αφαίρεση από τον κατάλογο πλήθους εξετάσεων.
Πάντως, άνθρωποι που ασχολούνται με τα οικονομικά της κοινωνικής ασφάλισης χαρακτηρίζουν το σχέδιο διαχωρισμού σύνταξης - υγείας πυροτέχνημα και θεωρούν ότι θα δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα.
Μόνο στο ΙΚΑ οι φαρμακευτικές δαπάνες ξεπερνούν τα 200 εκ. ευρώ τον μήνα, τα 100 εκ. ευρώ αγγίζουν οι νοσοκομειακές δαπάνες και άλλα 100 εκ. ευρώ απαιτούνται για τις αμοιβές των γιατρών για την πρωτοβάθμια περίθαλψη και για άλλες παροχές, τη στιγμή που τα έσοδα δεν ξεπερνούν τα 250 εκ. ευρώ. Φέτος οι συνολικές δαπάνες υγείας του ΙΚΑ υπολογίζεται ότι θα υπερβούν τα 4,2 δισ. ευρώ, όταν το 2003 ήταν 2 δισ. ευρώ.
Στον ΟΠΑΔ, το άλλο μεγάλο πρόβλημα του συστήματος, οι δαπάνες υγείας υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσουν φέτος το 1,35 δισ. ευρώ. Πέρυσι οι δαπάνες υγείας όλων των Ταμείων έφτασαν τα 7,9 δισ. ευρώ και φέτος εκτιμάτε ότι θα ξεπεράσουν τα 8,2 δισ. ευρώ.
Αλλαγές στα βαρέα και ανθυγιεινά
Μεγάλες ανατροπές στο καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων σχεδιάζει στα πλαίσια του ασφαλιστικού η κυβέρνηση για να καλυφθούν τα ελλείμματα των Ταμείων.
Μεταξύ άλλων προβλέπονται:
- Περικοπή της λίστας με τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Το πρώτο μέρος του πορίσματος παραδόθηκε πέρυσι στη Φάνη Πάλλη - Πετραλιά και προβλέπει την εξαίρεση 102 ειδικοτήτων από τη λίστα, ενώ τα υπόλοιπα επαγγέλματα θα χωριστούν σε τέσσερις κατηγορίες (με την τελευταία μόνο να διατηρεί το ευνοϊκό καθεστώς).
- Σπάσιμο των κλάδων Υγείας από τους τομείς σύνταξης, με το ΙΚΑ να... ανοίγει το δρόμο. Το σχετικό νομοσχέδιο για το ιδρυμα θα κατατεθεί στη Βουλή το επόμενο διαστημα και αναμένεται να αποτελέσει “πιλότο” και για τα άλλα ταμεία.
- Εντατικοποίηση ελέγχων για τις αναπηρικές συντάξεις - μαϊμού. Στόχος του μέτρου είναι να κλείσουν οι πόρτες “πρόωρης” εξόδου.
- Αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της σύνταξης στη διαδοχική ασφάλιση. Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων έχει παραδώσει εδώ και δύο μήνες το πόρισμα.
